มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง สถาบันการศึกษาที่เก่าแก่ที่สุดในเมียนมา

มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง (หรือที่รู้จักในชื่อ Yangon University) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐบาลในเมืองย่างกุ้ง ประเทศเมียนมา ตั้งอยู่ในเขตกำมะยุต (Kamayut Township) ริมฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของทะเลสาบอินยา (Inya Lake) สถาบันแห่งนี้เป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศและได้ฉลองครบรอบ 100 ปีในปี 2020

ประวัติการก่อตั้งและยุคแรกเริ่ม

มหาวิทยาลัยย่างกุ้งมีต้นกำเนิดมาจากวิทยาลัยย่างกุ้ง (Rangoon College) และวิทยาลัยจัดสัน (Judson College) โดยได้รับการจัดตั้งขึ้นภายใต้พระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยย่างกุ้งปี 1920 (University of Rangoon Act 1920) รูปแบบของมหาวิทยาลัยได้รับแรงบันดาลใจจากมหาวิทยาลัยในอังกฤษ เช่น ออกซ์ฟอร์ดและเคมบริดจ์

ในช่วงเริ่มต้น มหาวิทยาลัยแห่งนี้มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับกระแสชาตินิยมของพม่า การประท้วงของนักศึกษาในปี 1920, 1936 และ 1938 ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในการเคลื่อนไหวต่อต้านอาณานิคม โดยเฉพาะการประท้วงในวันที่ 5 ธันวาคม 1920 ซึ่งกลายเป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการกู้เอกราชและได้รับการรำลึกเป็นวันชาติของเมียนมาในเวลาต่อมา

การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองและการปรับโครงสร้าง

หลังจากการรัฐประหารในพม่าปี 1962 มหาวิทยาลัยถูกปรับโครงสร้างใหม่เป็น มหาวิทยาลัยศิลปะและวิทยาศาสตร์ย่างกุ้ง (Rangoon Arts and Sciences University) และถูกลดทอนอำนาจในการบริหารจัดการตนเอง โดยคณะต่างๆ ถูกแยกออกเป็นสถาบันเฉพาะทาง

วิทยาเขตของมหาวิทยาลัยยังคงเป็นศูนย์กลางของการประท้วงทางการเมืองหลายครั้ง เช่น การประท้วงในปี 1962, วิกฤตการณ์งานศพของ U Thant และเหตุการณ์ 8888 Uprising นอกจากนี้ หลักสูตรระดับปริญญาตรีเคยถูกระงับไปตั้งแต่ปี 1996 เป็นเวลาเกือบสองทศวรรษ ก่อนจะค่อยๆ กลับมาเปิดทำการอีกครั้งหลังจากการปฏิรูปทางการเมืองในช่วงทศวรรษ 2010

โครงสร้างปัจจุบันและศิษย์เก่า

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยย่างกุ้งประกอบด้วย 21 ภาควิชา และศูนย์วิจัยของมหาวิทยาลัย โดยเปิดสอนตั้งแต่ระดับปริญญาตรี, เกียรตินิยม, ปริญญาโท และปริญญาเอก สถานที่สำคัญภายในวิทยาเขต ได้แก่ หอประชุม Convocation Hall, โบสถ์จัดสัน (Judson Church) และพื้นที่ประวัติศาสตร์ของสหภาพนักศึกษา

มหาวิทยาลัยแห่งนี้ได้ผลิตศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียงระดับโลกและผู้นำทางการเมืองมากมาย เช่น อองซาน (Aung San), อูนุ (U Nu), บะมอ (Ba Maw) และ อูธาน (U Thant) อดีตเลขาธิการสหประชาชาติ รวมถึงประธานาธิบดีและนายกรัฐมนตรีหลายท่านของเมียนมา