กฎหมายปฏิรูปสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือของสหรัฐอเมริกา

กฎหมายปฏิรูปสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating Agency Reform Act หรือ Pub. L. 109–291) เป็นกฎหมายระดับรัฐบาลกลางของสหรัฐอเมริกาที่มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับคุณภาพของการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ เพื่อปกป้องนักลงทุนและรักษาผลประโยชน์สาธารณะ โดยมุ่งเน้นการสร้างความรับผิดชอบ ความโปร่งใส และส่งเสริมการแข่งขันภายในอุตสาหกรรมการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ

การประกาศใช้และกลไกทางกฎหมาย

กฎหมายฉบับนี้ได้รับการลงนามโดยประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู. บุช เมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2549 โดยเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการแลกเปลี่ยนหลักทรัพย์ปี พ.ศ. 2477 (Securities Exchange Act of 1934) สาระสำคัญคือการกำหนดให้สถาบันจัดอันดับทางสถิติที่ได้รับการยอมรับในระดับชาติ (Nationally Recognized Statistical Rating Organizations หรือ NRSROs) ต้องจดทะเบียนกับคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ของสหรัฐฯ (U.S. Securities and Exchange Commission หรือ SEC)

บริบทและสาเหตุของการปฏิรูป

การผลักดันกฎหมายนี้เกิดขึ้นท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ต่อการผูกขาดของสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือรายใหญ่ 3 แห่ง (The Big Three) ได้แก่ Standard & Poor's Ratings Services, Moody's Investors Service และ Fitch Ratings ซึ่งถูกมองว่ามีส่วนรับผิดชอบต่อวิกฤตสินเชื่อซับไพรม์ (Subprime Mortgage Crisis) ในช่วงปี พ.ศ. 2549–2551

ในช่วงเวลาดังกล่าว สถาบันทั้งสามแห่งนี้ครอบคลุมการจัดอันดับผลิตภัณฑ์การลงทุนที่มีโครงสร้างซับซ้อนซึ่งอิงกับสินเชื่อที่อยู่อาศัยถึงร้อยละ 98 ของมูลค่ารวมหลายล้านล้านดอลลาร์ โดยหลักทรัพย์จำนวนหลายแสนล้านดอลลาร์ที่เคยได้รับอันดับความน่าเชื่อถือสูงสุดระดับ Triple-A (AAA) กลับถูกลดอันดับลงเป็นระดับ "ขยะ" (Junk status) ในเวลาต่อมา ส่งผลให้เกิดการตัดลดมูลค่าและการสูญเสียเงินลงทุนรวมกว่าครึ่งล้านล้านดอลลาร์

เป้าหมายในการส่งเสริมการแข่งขัน

รัฐสภาสหรัฐฯ มีความตั้งใจที่จะเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภคโดยการเปิดตลาดให้สถาบันจัดอันดับรายใหม่และรายเล็กสามารถจดทะเบียนเป็น "สถาบันจัดอันดับทางสถิติ" ได้มากขึ้น เพื่อกระตุ้นให้เกิดการจัดอันดับที่แม่นยำและเชื่อถือได้ผ่านกลไกการแข่งขัน

การประเมินประสิทธิผลและข้อวิพากษ์วิจารณ์

แม้จะมีการประกาศใช้กฎหมาย แต่ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติกลับไม่เป็นไปตามเป้าหมายในหลายด้าน:

• การครองตลาด: ข้อมูลจาก SEC พบว่าในช่วง 12 เดือนที่สิ้นสุดในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2554 บริษัทรายใหญ่ 3 แห่งยังคงออกอันดับความน่าเชื่อถือถึงร้อยละ 97 ซึ่งลดลงจากร้อยละ 98 ในปี พ.ศ. 2550 เพียงเล็กน้อย
• การขาดการแข่งขันในผลิตภัณฑ์ซับซ้อน: รายงานจาก McClatchy Newspapers ระบุว่าแทบไม่มีการแข่งขันเกิดขึ้นในการจัดอันดับหลักทรัพย์สินเชื่อที่อยู่อาศัยที่มีความซับซ้อน ซึ่งเป็นต้นเหตุของวิกฤตการเงินปี 2007
• อุปสรรคในการเข้าสู่ตลาด: นักวิจารณ์ระบุว่าเกณฑ์การกำหนดสถานะ NRSRO มีความเข้มงวดเกินไปและถูกออกแบบมาเพื่อเอื้อประโยชน์ต่อผู้เล่นรายเดิม ทำให้ผู้เล่นรายใหม่เข้าสู่ตลาดได้ยาก โดยเฉพาะในส่วนของผลิตภัณฑ์ที่มีโครงสร้างซับซ้อนซึ่งเป็นส่วนที่ทำกำไรได้สูงสุดในธุรกิจการจัดอันดับ