วิศณุเดวนันทะ สรัสวดี ผู้เผยแพร่โยคะสิวานันทะสู่สากล

วิศณุเดวนันทะ สรัสวดี (Vishnudevananda Saraswati, 31 ธันวาคม 1927 – 9 พฤศจิกายน 1993) หรือชื่อเดิมว่า คุตตัน ไนร์ (Kuttan Nair) เป็นคุรุโยคะชาวอินเดียผู้มีชื่อเสียงในการสอนอาสนะ (Asanas) และเป็นศิษย์ของสิวานันทะ สรัสวดี เขาเป็นผู้ก่อตั้งเครือข่ายศูนย์โยคะและอาศรมสิวานันทะ (International Sivananda Yoga Vedanta Centres and Ashrams - ISYVC) และเป็นผู้บุกเบิกหลักสูตรการฝึกอบรมครูสอนโยคะในโลกตะวันตก

ประวัติช่วงต้นและการฝึกฝน

วิศณุเดวนันทะเกิดที่รัฐเกรละ ทางตอนใต้ของอินเดีย เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 1927 ในปี 1944 ขณะที่เขารับราชการในกองทัพอินเดีย เขาได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือเล่มเล็กชื่อ Sadhana Tattwa ซึ่งเขียนโดยสิวานันทะ ผู้ก่อตั้งสมาคมชีวิตอันศักดิ์สิทธิ์ (Divine Life Society)

ในปี 1947 ขณะอายุ 20 ปี เขาได้เข้าสู่อาศรมสิวานันทะริมแม่น้ำคงคาในเมืองริชิเคช และได้เข้าพิธีบวชเป็นนักบวช (Sannyas) ในเดือนกุมภาพันธ์ 1949 ต่อมาเขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์ด้านหัตถะโยคะคนแรกที่สถาบันป่าโยคะเวดานตะสิวานันทะ (Sivananda Yoga Vedanta Forest Academy) ซึ่งทำให้เขากลายเป็นคุรุโยคะที่ได้รับการยอมรับจากการฝึกสอนนักเรียนจำนวนมากในแถบแปซิฟิกริม

การเผยแพร่โยคะสิวานันทะในโลกตะวันตก

วิศณุเดวนันทะเดินทางถึงซานฟรานซิสโกในเดือนธันวาคม 1957 และเริ่มสอนโยคะที่นั่น ก่อนจะย้ายไปนิวยอร์กในปี 1958 เพื่อสอนหัตถะโยคะ เขาได้นำคำสอนของคุรุสิวานันทะมาปรับใช้และตั้งชื่อว่า "โยคะสิวานันทะ" โดยเน้นการฝึกอาสนะควบคู่ไปกับปรัชญาโยคะ การชำระล้างร่างกาย (Shatkarmas) อาหารแบบสัตตวิก (Sattvic diet) และการควบคุมลมหายใจ (Pranayama)

หลักการ 5 ประการของโยคะสิวานันทะ

เขาได้สรุปคำสอนของโยคะคลาสสิกให้เหลือหลักการพื้นฐาน 5 ประการ เพื่อให้ง่ายต่อการนำไปปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ได้แก่:

• การออกกำลังกายที่เหมาะสม: การฝึกอาสนะเพื่อสุขภาพร่างกาย
• การหายใจที่เหมาะสม: การฝึกปราณยามะเพื่อความสมดุลของพลังงาน
• การผ่อนคลายที่เหมาะสม: การพักผ่อนและการทำสมาธิเพื่อลดความเครียด
• การรับประทานอาหารที่เหมาะสม: การรับประทานอาหารมังสวิรัติ
• การคิดบวกและการทำสมาธิ: การฝึกจิตใจให้สงบและมองโลกในแง่ดี

ในช่วงทศวรรษ 1960 วิศณุเดวนันทะยังมีบทบาทในการแนะนำโยคะให้กับสมาชิกวง The Beatles อีกด้วย

ผลงานเขียนและศูนย์ฝึกโยคะ

ในปี 1960 เขาได้ตีพิมพ์หนังสือ The Complete Illustrated Book of Yoga ซึ่งเป็นหนึ่งในหนังสืออ้างอิงด้านอาสนะเล่มแรกๆ ของโลก โดยมีภาพประกอบการสาธิตท่าทาง 146 ภาพ หนังสือเล่มนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ อย่างน้อย 13 ภาษา และมียอดขายมากกว่าหนึ่งล้านเล่มภายในปี 1989

การก่อตั้งอาศรมและศูนย์โยคะ

วิศณุเดวนันทะได้ก่อตั้งศูนย์โยคะสิวานันทะแห่งแรกในเมืองมอนทรีออล รัฐควิเบก ประเทศแคนาดา ในปี 1959 และขยายเครือข่ายไปยังสถานที่ต่างๆ เช่น:

• Val-Morin, แคนาดา: ก่อตั้งค่ายโยคะในป่าลึกปี 1962 ซึ่งกลายเป็นต้นแบบของโยคะรีทรีท
• Paradise Island, บาฮามาส: ก่อตั้งอาศรมโยคะรีทรีทในปี 1967
• Grass Valley, แคลิฟอร์เนีย: ก่อตั้งฟาร์มโยคะสิวานันทะในปี 1971
• Woodbourne, นิวยอร์ก: ก่อตั้งอาศรมในปี 1974
• Neyyar Dam, เกรละ: ก่อตั้งอาศรมธวันธารีในปี 1978

ภารกิจสันติภาพและฉายา "The Flying Swami"

วิศณุเดวนันทะมีความเชื่อในเรื่องสันติภาพโลก เขาจึงเริ่มภารกิจที่เรียกว่า "ภารกิจสันติภาพ" โดยการขับเครื่องบินไปยังพื้นที่ที่มีความขัดแย้งเพื่อส่งเสริมสันติภาพ จนได้รับฉายาว่า "The Flying Swami"

เหตุการณ์สำคัญในภารกิจสันติภาพของเขา ได้แก่:

• ไอร์แลนด์เหนือ: บินจากบอสตันไปยังไอร์แลนด์เหนือในปี 1971 พร้อมกับนักแสดง ปีเตอร์ เซลเลอร์ส
• คลองสุเอซ: บินเหนือพื้นที่สงครามในคลองสุเอซ และถูกเครื่องบินรบของอิสราเอลและอียิปต์ขับไล่
• กำแพงเบอร์ลิน: ในปี 1983 เขาได้บินเหนือกำแพงเบอร์ลินจากเบอร์ลินตะวันตกไปยังเบอร์ลินตะวันออก ซึ่งเป็นภารกิจที่เสี่ยงอันตรายและได้รับความสนใจจากสื่อทั่วโลก

ข้อกล่าวหาและการวิพากษ์วิจารณ์

ในปี 2007 จูลี ซอลเตอร์ (Julie Salter) ผู้ช่วยที่ทำงานกับวิศณุเดวนันทะเป็นเวลานาน ได้ออกมาเปิดเผยว่าเธอถูกล่วงละเมิดทางเพศโดยคุรุโยคะท่านนี้ ต่อมาในปี 2019 เธอได้เผยแพร่รายละเอียดของประสบการณ์ดังกล่าว ซึ่งนำไปสู่การที่ผู้หญิงอีกอย่างน้อย 3 คนออกมาเปิดเผยประสบการณ์การถูกล่วงละเมิดในลักษณะเดียวกัน