Wahhabism ทำความรู้จักกับลัทธิวะฮาบีย์ในอิสลาม

Wahhabism หรือ ลัทธิวะฮาบีย์ เป็นขบวนการฟื้นฟูศาสนาแบบซาลาฟี (Salafi revivalist movement) ภายในนิกายซุนนีของศาสนาอิสลาม ซึ่งตั้งชื่อตามนักวิชาการนิกายฮันบาลีในศตวรรษที่ 18 ชื่อว่า Muhammad ibn Abd al-Wahhab

ต้นกำเนิดและหลักการพื้นฐาน

ลัทธินี้เริ่มต้นขึ้นในภูมิภาค นัจญ์ด (Najd) ซึ่งเป็นพื้นที่ส่วนกลางของคาบสมุทรอาหรับ และต่อมาได้แพร่ขยายไปยังส่วนอื่นๆ ของคาบสมุทรอาหรับ โดยมีหลักการสำคัญคือการกลับไปสู่คำสอนดั้งเดิมของอิสลามในยุคแรก (Salaf) โดยเน้นย้ำเรื่อง Tawhid (การให้เอกภาพแด่พระเจ้า) อย่างเคร่งครัด

วะฮาบีย์ได้รับอิทธิพลอย่างมากจากนักวิชาการฮันบาลี เช่น Ibn Taymiyya และ Ibn al-Qayyim โดยมุ่งเน้นการกำจัดสิ่งที่พวกเขาถือว่าเป็น "นวัตกรรม" (Bid'ah) ในศาสนา ซึ่งรวมถึงการเคารพศาลเจ้าหรือการขอพรผ่านนักบุญ ซึ่งทางลัทธินี้มองว่าเป็นการตั้งภาคี (Shirk) ต่อพระเจ้า

บทบาทในซาอุดีอาระเบีย

ลัทธิวะฮาบีย์มีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับราชวงศ์ซาอุดี (House of Saud) และได้กลายเป็นนโยบายอย่างเป็นทางการของประเทศซาอุดีอาระเบียมาอย่างยาวนานจนถึงปี 2022

ความขัดแย้งและการวิพากษ์วิจารณ์

เนื่องจากความเคร่งครัดและการตีความตัวบทอย่างตรงตัว ลัทธิวะฮาบีย์จึงมักถูกวิพากษ์วิจารณ์จากชาวมุสลิมซุนนีกลุ่มอื่นๆ ที่มองว่าแนวทางนี้มีความสุดโต่ง และบางครั้งถูกเปรียบเทียบกับความเชื่อของกลุ่ม Kharijites ในอดีต

นอกจากนี้ ในปี 2013 มีการศึกษาที่ได้รับมอบหมายจากรัฐสภายุโรป ซึ่งเขียนโดย Claude Moniquet ระบุว่าลัทธิวะฮาบีย์เป็นแหล่งกำเนิดหลักของลัทธิก่อการร้ายทั่วโลก เนื่องจากแนวคิดเรื่องการตัดสินว่าผู้อื่นเป็นผู้ตกศาสนา (Takfir) ซึ่งถูกนำไปใช้โดยกลุ่มหัวรุนแรง

• การต่อต้านการเคารพนักบุญ: ปฏิเสธการสร้างสุสานที่หรูหราและการขอพรผ่านผู้ล่วงลับ
• การเน้นย้ำเรื่อง Tawhid: ให้ความสำคัญสูงสุดกับการบูชาพระเจ้าเพียงองค์เดียวโดยไม่มีสื่อกลาง
• การตีความตามตัวอักษร: ยึดถืออัลกุรอานและซุนนะห์โดยไม่เน้นการตีความเชิงสัญลักษณ์