เทววิทยาแบบเวสลีย์ รากฐานความเชื่อของนิกายเมทอดิสต์

เทววิทยาแบบเวสลีย์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ เทววิทยาแบบเวสลีย์-อาร์มิเนียน (Wesleyan–Arminian theology) หรือเทววิทยาแบบเมทอดิสต์ เป็นประเพณีทางเทววิทยาในศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ ซึ่งมีรากฐานมาจากพันธกิจของสองพี่น้องผู้ปฏิรูปทางจิตวิญญาณในศตวรรษที่ 18 คือ จอห์น เวสลีย์ (John Wesley) และ ชาร์ลส์ เวสลีย์ (Charles Wesley)

ระบบเทววิทยานี้รวบรวมมาจากคำเทศนา (เช่น คำเทศนา 44 บท), บทความทางเทววิทยา, จดหมาย, บันทึกประจำวัน และบทเพลงสรรเสริญของพี่น้องเวสลีย์ รวมถึงผลงานของเพื่อนร่วมงานอย่าง จอห์น วิลเลียม เฟลตเชอร์ (John William Fletcher) นักเทววิทยาระบบของเมทอดิสต์

จุดเริ่มต้นและการพัฒนา

ในปี 1736 พี่น้องเวสลีย์ได้เดินทางไปยังอาณานิคมจอร์เจียในอเมริกาเพื่อเป็นมิชชันนารี แต่การเดินทางครั้งนั้นกลับสร้างความท้อแท้ให้กับพวกเขา ต่อมาทั้งคู่ได้รับประสบการณ์ทางศาสนาที่เปลี่ยนแปลงชีวิต โดยเฉพาะจอห์น เวสลีย์ ในปี 1738 ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างลึกซึ้งจากคริสเตียนชาวโมราเวียน (Moravian Christians)

แม้ว่าเมทอดิสต์จะเริ่มต้นจากการเป็นขบวนการฟื้นฟูภายในคริสตจักรแห่งอังกฤษ (Church of England) แต่ในเวลาต่อมาได้แยกตัวออกมาเป็นประเพณีของตนเอง โดยมุ่งเน้นไปที่ "ศาสนาแห่งหัวใจ" (heart religion) ซึ่งให้ความสำคัญกับการบังเกิดใหม่ (New Birth) ความบริสุทธิ์ และการเติบโตในพระคุณหลังจากประสบการณ์เหล่านี้

หลักความเชื่อที่สำคัญ

สิ่งที่ทำให้เทววิทยาแบบเวสลีย์มีความโดดเด่นคือคำจำกัดความของ "บาป" ซึ่งหมายถึง "การละเมิดกฎของพระเจ้าอย่างจงใจโดยที่รู้กฎนั้นอยู่แล้ว" หลักคำสอนของเมทอดิสต์สอนว่าชีวิตของคริสเตียนหลังจากการบังเกิดใหม่ควรมีลักษณะของความบริสุทธิ์ และการมีชัยชนะเหนือบาป

การชำระให้บริสุทธิ์อย่างสมบูรณ์ (Entire Sanctification)

จอห์น เวสลีย์ สอนว่าการแพร่กระจายหลักคำสอนเรื่องการชำระให้บริสุทธิ์อย่างสมบูรณ์ ซึ่งเป็นงานของพระคุณที่ช่วยให้คริสเตียนมีความสมบูรณ์แบบในความรักและเป็นอิสระจากธรรมชาติทางเนื้อหนัง คือเหตุผลที่พระเจ้าทรงให้มีกลุ่มเมทอดิสต์ขึ้นในโลก

พระคุณนำทาง (Prevenient Grace)

เทววิทยาแบบเวสลีย์เน้นย้ำเรื่อง พระคุณนำทาง ซึ่งเป็นพระคุณของพระเจ้าที่ทำงานในมนุษย์ทุกคนก่อนที่พวกเขาจะตัดสินใจเชื่อในพระเจ้า ทำให้มนุษย์มีเจตจำนงเสรีในการตอบสนองต่อการเรียกของพระเจ้า

ความแตกต่างจากลัทธิคาลวิน (Calvinism)

เทววิทยาแบบเวสลีย์-อาร์มิเนียน พัฒนาขึ้นเพื่ออธิบายศาสนาคริสต์ในรูปแบบที่แตกต่างจากคำสอนของลัทธิคาลวิน โดยอาร์มิเนียนนิสม์ (Arminianism) ซึ่งนำโดย ยาโคบุส อาร์มิเนียส (Jacobus Arminius) จากเนเธอร์แลนด์ ได้คัดค้านหลักการของคาลวินเกี่ยวกับเรื่องการกำหนดไว้ล่วงหน้า (Predestination) และเน้นย้ำถึง เจตจำนงเสรี (Free Will) ของมนุษย์ในการยอมรับความรอด

เวสลีย์ให้ความสำคัญกับพระคัมภีร์เป็นอำนาจสูงสุด และยืนยันในหลักข้อเชื่อดั้งเดิมของคริสตจักรในห้าศตวรรษแรกของประวัติศาสตร์คริสตจักร