เฮลิคอปเตอร์เวสต์แลนด์ ลิงซ์ ยานยนต์ทางอากาศอเนกประสงค์ประสิทธิภาพสูง

เวสต์แลนด์ ลิงซ์ (Westland Lynx) เป็นเฮลิคอปเตอร์ทหารอเนกประสงค์เครื่องยนต์คู่ที่ออกแบบและสร้างโดยบริษัท เวสต์แลนด์ เฮลิคอปเตอร์ส (Westland Helicopters) ณ โรงงานในเมืองเยโอวิล ประเทศอังกฤษ เดิมทีถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานทั่วไปทั้งในภาคพลเรือนและกองทัพเรือ แต่ด้วยความสนใจจากกองทัพทำให้มีการพัฒนาเป็นรุ่นสำหรับปฏิบัติการในสนามรบและรุ่นสำหรับกองทัพเรือโดยเฉพาะ

ลิงซ์เริ่มเข้าประจำการในปี ค.ศ. 1977 และถูกนำไปใช้ในกองทัพของกว่า 12 ประเทศ โดยมีบทบาทหลักในการสนับสนุนทางยุทธวิธีในสนามรบ, การต่อต้านรถถัง, การค้นหาและกู้ภัย (SAR) และการต่อต้านเรือดำน้ำ (ASW) จุดเด่นที่สำคัญคือเป็นเฮลิคอปเตอร์ที่สามารถบินผาดโผนได้อย่างสมบูรณ์ รวมถึงการบินตีลังกา (Loops) และการหมุนตัว (Rolls)

ประวัติการพัฒนา

จุดเริ่มต้นและการออกแบบ

การออกแบบเริ่มต้นในช่วงกลางทศวรรษ 1960 ภายใต้ชื่อรหัส Westland WG.13 เพื่อใช้ทดแทนเฮลิคอปเตอร์รุ่น Westland Scout และ Wasp รวมถึงเพื่อเป็นทางเลือกที่ทันสมัยกว่า Bell UH-1 Iroquois โดยใช้เครื่องยนต์เทอร์โบแชฟต์ Bristol Siddeley BS.360 เป็นขุมพลัง

ภายใต้ข้อตกลงความร่วมมือด้านเฮลิคอปเตอร์ระหว่างอังกฤษและฝรั่งเศสในปี ค.ศ. 1967 บริษัท Sud Aviation (ต่อมาคือ Aérospatiale) ของฝรั่งเศสได้รับส่วนแบ่งในการผลิตร้อยละ 30 ขณะที่เวสต์แลนด์รับผิดชอบส่วนที่เหลือ เดิมทีฝรั่งเศสตั้งใจจะจัดหาลิงซ์สำหรับกองทัพเรือและรุ่นลาดตระเวนติดอาวุธสำหรับกองทัพบก แต่ต่อมากองทัพบกฝรั่งเศสได้ยกเลิกความต้องการดังกล่าวในปี ค.ศ. 1969 ทำให้การพัฒนาเวอร์ชันติดอาวุธของฝรั่งเศสยุติลง

สถิติความเร็วโลก

ต้นแบบลำแรกของลิงซ์ทำการบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 21 มีนาคม ค.ศ. 1971 และสามารถสร้างสถิติความเร็วโลกในระยะทาง 15 และ 25 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 321.74 กม./ชม. โดย L. Roy Moxam รองหัวหน้านักบินทดสอบของเวสต์แลนด์

ในปี ค.ศ. 1986 เฮลิคอปเตอร์ลิงซ์ที่ปรับปรุงเป็นพิเศษ (ทะเบียน G-LYNX) ซึ่งติดตั้งเครื่องยนต์ Gem 60 และใบพัด BERP (British Experimental Rotor Programme) ได้สร้างสถิติความเร็วโลกอย่างเป็นทางการของ FAI โดยทำความเร็วได้ถึง 400.87 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (249.09 ไมล์ต่อชั่วโมง) ซึ่งเป็นสถิติที่ยังคงไม่ถูกทำลายจนถึงเดือนมกราคม ค.ศ. 2022

รุ่นและเวอร์ชันที่สำคัญ

รุ่นกองทัพบก (Army Variants)

กองทัพบกอังกฤษสั่งซื้อลิงซ์มากกว่า 100 ลำ ในรหัส Lynx AH.1 เพื่อใช้ในภารกิจขนส่ง, การคุ้มกันติดอาวุธ, การต่อต้านรถถัง (ติดตั้งขีปนาวุธ TOW 8 ลูก), การลาดตระเวน และการส่งกลับสายแพทย์ โดยเริ่มส่งมอบในปี ค.ศ. 1977 ต่อมามีการพัฒนารุ่น AH.5 และ AH.7 ซึ่งปรับปรุงเครื่องยนต์ ระบบส่งกำลัง และระบบเอวิโอนิกส์ให้ทันสมัยขึ้น

รุ่นกองทัพเรือ (Naval Variants)

รุ่นสำหรับกองทัพเรือ เช่น Lynx HAS.2 มีความแตกต่างจากรุ่นกองทัพบกตรงที่ใช้ฐานล้อแบบสามล้อ (Tricycle Undercarriage) มีระบบยึดตัวเครื่องกับดาดฟ้าเรือ, ใบพัดหลักที่พับได้, ระบบทุ่นลอยฉุกเฉิน และเรดาร์ติดตั้งที่ส่วนจมูกเครื่อง

การพัฒนาสู่ Super Lynx และรุ่นอื่น ๆ

มีการนำเสนอโครงการ Lynx-3 ในปี ค.ศ. 1984 ซึ่งมีการขยายตัวถัง ปรับปรุงหาง และใช้ใบพัด BERP เพื่อเพิ่มสมรรถนะ แต่โครงการนี้สิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1987 เนื่องจากยอดสั่งซื้อไม่เพียงพอ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีจากลิงซ์ได้ถูกส่งต่อและพัฒนาจนกลายเป็น AgustaWestland AW159 Wildcat ซึ่งเป็นเฮลิคอปเตอร์ต่อสู้หลายบทบาทที่ออกแบบมาเพื่อทดแทนลิงซ์ในปัจจุบัน