Anti-pattern คืออะไร? ทำความรู้จักกับรูปแบบการแก้ปัญหาที่ผิดพลาด

Anti-pattern คือคำศัพท์ที่ใช้เรียกวิธีการแก้ปัญหาที่พบบ่อย แต่กลับให้ผลลัพธ์ที่ตรงกันข้ามกับที่คาดหวัง หรือส่งผลเสียมากกว่าผลดีในระยะยาว คำนี้ถูกสร้างขึ้นในปี 1995 โดย Andrew Koenig โดยได้รับแรงบันดาลใจจากหนังสือ Design Patterns ซึ่งนำเสนอรูปแบบการออกแบบซอฟต์แวร์ที่มีประสิทธิภาพและเชื่อถือได้

ประวัติความเป็นมา

Michael Ackroyd ได้อธิบายถึง Anti-patterns ในงานประชุม Object World West Conference ปี 1996 และต่อมาในปี 1998 หนังสือชื่อ AntiPatterns ได้ทำให้แนวคิดนี้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย โดยขยายขอบเขตจากการออกแบบซอฟต์แวร์ไปสู่สถาปัตยกรรมซอฟต์แวร์และการบริหารจัดการโครงการ นอกจากนี้ นักเขียนคนอื่นๆ ยังได้ขยายแนวคิดนี้ให้ครอบคลุมถึง Anti-patterns ในด้านสิ่งแวดล้อม องค์กร และวัฒนธรรมอีกด้วย

ลักษณะสำคัญของ Anti-pattern

เราสามารถแยก Anti-pattern ออกจากนิสัยเสีย หรือแนวทางปฏิบัติที่ผิดพลาดทั่วไปได้ด้วยลักษณะเด่น 2 ประการ ดังนี้:

• เป็นที่นิยมใช้: Anti-patterns มักจะเป็นกระบวนการ โครงสร้าง หรือรูปแบบการกระทำที่ดูเหมือนจะเหมาะสมและมีประสิทธิภาพในตอนแรก แต่เมื่อเวลาผ่านไปจะพบว่ามีข้อเสียมากกว่าข้อดี
• มีทางเลือกที่ดีกว่า: มีวิธีการแก้ปัญหาที่ได้รับการบันทึกไว้ สามารถทำซ้ำได้ และมีประสิทธิภาพมากกว่า ซึ่งเป็นทางเลือกที่ถูกต้องแทนที่จะใช้ Anti-pattern

กฎของเลขสาม (Rule-of-three)

เช่นเดียวกับ Design Patterns, Anti-patterns มี "กฎของเลขสาม" ซึ่งระบุว่า รูปแบบการแก้ปัญหาหนึ่งๆ จะถูกนับว่าเป็น Anti-pattern ได้ก็ต่อเมื่อมันเกิดขึ้นซ้ำอย่างน้อย 3 ครั้งในสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกัน

ประโยชน์ของการบันทึก Anti-patterns

การจัดทำเอกสารเกี่ยวกับ Anti-patterns ช่วยให้นักพัฒนาและผู้บริหารสามารถวิเคราะห์ปัญหาและรวบรวมความรู้จากผู้เชี่ยวชาญได้ โดยเอกสารที่ดีไม่ควรเพียงแค่บอกว่า Anti-pattern นั้นส่งผลเสียอย่างไร แต่ควรนำเสนอทางเลือกอื่นเพื่อลดความเสียหายและแก้ไขปัญหาให้ถูกต้อง