การปกครองตนเองของปาเลสไตน์ (Palestinian Authority) คืออะไร?

การปกครองตนเองของปาเลสไตน์ หรือ Palestinian Authority (PA) หรือในชื่อทางการว่า Palestinian National Authority (PNA) คือองค์กรการปกครองที่ควบคุมโดยพรรค Fatah ซึ่งทำหน้าที่บริหารจัดการกิจการพลเรือนบางส่วนในพื้นที่เขตเวสต์แบงก์ (West Bank) และฉนวนกาซา (Gaza Strip) ภายใต้ข้อตกลงออสโล (Oslo Accords) ปี 1993–1995

ประวัติการก่อตั้งและการบริหาร

PA ถูกก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 1994 ตามข้อตกลงกาซา-เจริโค (Gaza–Jericho Agreement) ระหว่างองค์การปลดปล่อยปาเลสไตน์ (PLO) และรัฐบาลอิสราเอล โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นองค์กรชั่วคราวระยะเวลา 5 ปี เพื่อให้เกิดการปกครองตนเองในระดับจำกัด และเป็นช่วงเวลาสำหรับการเจรจาเพื่อหาข้อสรุปสุดท้ายเกี่ยวกับสถานะของดินแดน

การแบ่งเขตการปกครองตามข้อตกลงออสโล

ตามข้อตกลงออสโล พื้นที่ถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนหลัก ดังนี้:

• Area A: พื้นที่เขตเมืองซึ่ง PA มีอำนาจควบคุมทั้งด้านความมั่นคงและพลเรือน
• Area B: พื้นที่ชนบทซึ่ง PA มีอำนาจควบคุมเฉพาะด้านพลเรือนเท่านั้น
• Area C: พื้นที่ส่วนที่เหลือ รวมถึงนิคมชาวยิว และหุบเขาจอร์แดน ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของอิสราเอลโดยสมบูรณ์

ความขัดแย้งระหว่าง Fatah และ Hamas

ในการเลือกตั้งนิติบัญญัติของปาเลสไตน์เมื่อวันที่ 25 มกราคม 2006 พรรค Hamas ได้รับชัยชนะ และได้เสนอชื่อ Ismail Haniyeh เป็นนายกรัฐมนตรี อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งรุนแรงระหว่างพรรค Fatah และ Hamas ได้ปะทุขึ้น โดยเฉพาะในฉนวนกาซา

หลังจากที่ Hamas เข้ายึดครองฉนวนกาซาในวันที่ 14 มิถุนายน 2007 ได้เกิดการแยกตัวของการบริหารจัดการดินแดนปาเลสไตน์ออกเป็นสองส่วน:

1. เวสต์แบงก์: บริหารโดย Palestinian Authority (นำโดย Fatah)
2. ฉนวนกาซา: บริหารโดยรัฐบาล Hamas (de facto)

สถานะปัจจุบันและการยอมรับในระดับสากล

ตั้งแต่เดือนมกราคม 2013 ตามมติของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN General Assembly resolution 67/19) PA ได้ใช้ชื่อ "รัฐปาเลสไตน์" (State of Palestine) ในเอกสารทางการ โดยที่ PLO ยังคงทำหน้าที่เป็นตัวแทนของชาวปาเลสไตน์

ปัจจุบัน รัฐปาเลสไตน์ได้รับการยอมรับจาก 157 ประเทศทั่วโลก (ข้อมูล ณ กันยายน 2025) และสหประชาชาติได้ให้สถานะเป็นรัฐสังเกตการณ์ที่ไม่ใช่สมาชิก (non-member observer state) ในปี 2012

ข้อวิพากษ์วิจารณ์

PA ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางในเรื่องการเป็นระบอบอำนาจนิยม โดยไม่มีการเลือกตั้งมานานกว่า 15 ปี รวมถึงมีการรายงานเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชน การปราบปรามผู้สื่อข่าว และผู้ที่เห็นต่างจากรัฐบาล