Artist's Proof คืออะไร? ทำความรู้จักกับภาพพิมพ์จำนวนจำกัด
สรุปใจความสำคัญ
- Artist's Proof (A/P) คือภาพพิมพ์ที่ศิลปินเก็บไว้ และไม่นับรวมในจำนวน Limited Edition
- Working Proof คือภาพพิมพ์ทดสอบที่ใช้ดูความคืบหน้าของแม่พิมพ์ในขณะที่ศิลปินกำลังทำงาน
- bon à tirer คือภาพพิมพ์ตัวอย่างที่ช่างพิมพ์ใช้เป็นมาตรฐานในการควบคุมคุณภาพการพิมพ์ทั้งชุด
ในโลกของศิลปะภาพพิมพ์ (Printmaking) คำว่า Artist's Proof หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า A/P คือภาพพิมพ์ที่ศิลปินจัดเก็บไว้สำหรับตนเอง โดยไม่นับรวมอยู่ในจำนวนของชุดภาพพิมพ์จำนวนจำกัด (Limited Edition) ที่ผลิตออกมาจำหน่าย
ประเภทของ Proof ในงานภาพพิมพ์
โดยปกติแล้ว Artist's Proof จะมีจำนวนไม่เกิน 10% ของจำนวนภาพพิมพ์ในชุดหลัก และมักจะถูกเขียนกำกับไว้ด้วยดินสอว่า "A/P" เพื่อระบุตัวตน
Working Proof และ Trial Proof
Working Proof หรือ Trial Proof คือภาพพิมพ์ที่พิมพ์ออกมาเพื่อทดสอบสถานะปัจจุบันของแม่พิมพ์ (ไม่ว่าจะเป็นแผ่นโลหะ, หิน หรือไม้) ในขณะที่ศิลปินกำลังสร้างสรรค์งานชิ้นนั้นอยู่ ภาพเหล่านี้อาจแสดงให้เห็นถึงภาพที่ยังไม่สมบูรณ์ ซึ่งช่วยให้ศิลปินเห็นความคืบหน้าและปรับปรุงงานได้
Printer's Proof
Printer's Proof หรือ P/P คือภาพพิมพ์ที่พิมพ์ออกมาเพื่อให้ช่างพิมพ์เห็นว่าภาพพิมพ์ออกมาเป็นอย่างไร หรือเป็นภาพพิมพ์สุดท้ายที่ช่างพิมพ์ได้รับอนุญาตให้เก็บรักษาไว้
ประวัติศาสตร์ของ Proof
คำว่า "Proof" เริ่มถูกนำมาใช้กับงานภาพพิมพ์ตั้งแต่ช่วงปลายศตวรรษที่ 18 โดยเริ่มจากกลุ่มช่างพิมพ์ Mezzotint ในอังกฤษ ซึ่งเริ่มออกภาพพิมพ์ชุดเล็กๆ สำหรับนักสะสม โดยมักจะพิมพ์ออกมาก่อนที่จะมีการใส่ตัวอักษรหรือคำบรรยายใต้ภาพ
ในงานภาพพิมพ์ของปรมาจารย์ยุคเก่า (Old Master prints) คำว่า proof จะถูกใช้เพื่ออธิบายถึง State หรือสถานะของภาพพิมพ์ ซึ่งจะถูกระบุเป็นเลขโรมัน I, II, III ตามลำดับการผลิต
ตัวอย่างเช่น Rembrandt ซึ่งเป็นผู้พิมพ์งานของตนเอง มักจะพิมพ์ Proof ออกมาจำนวนมาก โดยบางชิ้นงานอาจมีการแก้ไขและปรับปรุงจนเกิดเป็น State ที่แตกต่างกันถึง 9 ระดับ
คุณค่าและสถานะของ Artist's Proof
นักประวัติศาสตร์ศิลปะ ภัณฑารักษ์ และนักสะสม ให้ความสำคัญกับ Working Proof เป็นพิเศษเนื่องจากความหายากและให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับกระบวนการสร้างสรรค์งานของศิลปิน โดยเฉพาะในกรณีของศิลปินที่เสียชีวิตไปแล้ว Working Proof อาจเป็นหลักฐานเดียวที่แสดงให้เห็นถึงการพัฒนาของภาพอย่างเป็นขั้นตอน
นอกจากนี้ นักสะสมยังนิยม Artist's Proof ที่เป็นภาพสุดท้าย (Final Artist's Proof) แม้ว่าจะเหมือนกับชุดหลักทุกประการ เนื่องจากอาจเป็นภาพที่ศิลปินมอบให้เพื่อนหรือคนใกล้ชิด ซึ่งทำให้มีมูลค่าเพิ่มขึ้นจากความหายากและความพิเศษ
บทบาทของช่างพิมพ์ (Printshop Technicians)
เนื่องจากกระบวนการทำภาพพิมพ์ต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพง ศิลปินส่วนใหญ่จึงทำงานร่วมกับช่างพิมพ์ผู้เชี่ยวชาญ โดยเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่ศิลปินจะจ่ายค่าตอบแทนให้ช่างพิมพ์ด้วยภาพพิมพ์ Artist's Proof ที่มีลายเซ็นกำกับ นอกเหนือจากค่าจ้างปกติ
ช่างพิมพ์จะเก็บรักษาภาพพิมพ์ที่เรียกว่า "bon à tirer" (ภาษาฝรั่งเศส แปลว่า "ดีพอที่จะพิมพ์") เพื่อใช้เป็นตัวอย่างควบคุมคุณภาพสำหรับภาพพิมพ์ใบอื่นๆ ในชุด
- Comp หรือ Complimentary: คือชื่อเรียก Artist's Proof ที่มอบให้แก่ช่างพิมพ์
คำถามที่พบบ่อย
Artist's Proof แตกต่างจาก Limited Edition อย่างไร?
Artist's Proof ไม่ถูกนับรวมในจำนวนของชุดภาพพิมพ์จำนวนจำกัด และเป็นภาพที่ศิลปินสำรองไว้สำหรับตนเอง โดยปกติจะมีจำนวนไม่เพียง 10% ของจำนวนภาพพิมพ์ในชุดหลัก
ทำไม Artist's Proof ถึงมีราคาสูงกว่าภาพพิมพ์ปกติ?
เนื่องจากความหายาก และในบางกรณี Working Proof อาจแสดงให้เห็นถึงการพัฒนาของงานศิลปะ ซึ่งเป็นที่ต้องการอย่างมากสำหรับนักสะสมและภัณฑารักษ์
A/P และ P/P หมายถึงอะไร?
A/P ย่อมาจาก Artist's Proof และ P/P ย่อมาจาก Printer's Proof ซึ่งเป็นภาพพิมพ์ที่จัดเก็บไว้สำหรับช่างพิมพ์
