Wolfram MathWorld สารานุกรมคณิตศาสตร์ออนไลน์

Wolfram MathWorld เป็นแหล่งอ้างอิงทางคณิตศาสตร์ในรูปแบบออนไลน์ที่ครอบคลุมเนื้อหาอย่างกว้างขวาง สร้างและเขียนโดย Eric W. Weisstein โดยได้รับการสนับสนุนและถือลิขสิทธิ์โดยบริษัท Wolfram Research, Inc. นอกจากนี้ โครงการนี้ยังเคยได้รับเงินทุนสนับสนุนบางส่วนจากทุนห้องสมุดดิจิทัลวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Science Digital Library) ของมูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Science Foundation) ผ่านมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์แห่งเออร์บานา-แชมเพน (University of Illinois at Urbana–Champaign)

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

จุดเริ่มต้นของ MathWorld เกิดจากความสนใจของ Eric W. Weisstein ในขณะที่เขาเป็นนักศึกษาด้านฟิสิกส์และดาราศาสตร์ ซึ่งเขามักจะจดบันทึกจากการอ่านตำราคณิตศาสตร์เป็นประจำ ต่อมาในปี 1995 เขาได้นำบันทึกเหล่านี้ขึ้นสู่ระบบออนไลน์ภายใต้ชื่อ "Eric's Treasure Trove of Mathematics" ซึ่งประกอบด้วยบทความและหน้าข้อมูลหลายร้อยหน้า ครอบคลุมหัวข้อทางคณิตศาสตร์ที่หลากหลาย จนกลายเป็นทรัพยากรทางคณิตศาสตร์ที่ได้รับความนิยมอย่างมากบนเว็บในขณะนั้น

ในปี 1998 Weisstein ได้ทำสัญญากับสำนักพิมพ์ CRC Press เพื่อนำเนื้อหาจากเว็บไซต์ไปตีพิมพ์เป็นหนังสือและในรูปแบบ CD-ROM ในชื่อ CRC Concise Encyclopedia of Mathematics ส่งผลให้เวอร์ชันออนไลน์ที่เคยเปิดให้เข้าถึงฟรีถูกจำกัดการเข้าถึงบางส่วน ต่อมาในปี 1999 เมื่อ Weisstein เข้าทำงานที่ Wolfram Research, Inc. (WRI) ทางบริษัทได้เปลี่ยนชื่อเว็บไซต์เป็น MathWorld และนำมาโฮสต์บนเว็บไซต์ของบริษัท โดยเปิดให้สาธารณชนเข้าถึงได้ฟรีอีกครั้ง

ข้อพิพาททางกฎหมายกับ CRC Press

ในปี 2000 เกิดกรณีพิพาททางกฎหมายเมื่อ CRC Press ยื่นฟ้อง Wolfram Research, Inc., Stephen Wolfram (ประธานบริษัท) และ Eric W. Weisstein โดยกล่าวหาว่ามีการละเมิดสัญญา เนื่องจากในสัญญาระบุว่าเนื้อหาดังกล่าวควรจะอยู่ในรูปแบบสิ่งพิมพ์เท่านั้น ส่งผลให้ศาลมีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวให้ระงับการให้บริการเว็บไซต์ MathWorld ในช่วงเวลาหนึ่ง

คดีดังกล่าวสิ้นสุดลงด้วยการประนีประนอมนอกศาลในช่วงปลายปี 2001 โดย Wolfram Research ได้จ่ายเงินชดเชยจำนวนหนึ่ง (ไม่เปิดเผยยอดเงิน) และปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน ซึ่งรวมถึงการระบุประกาศลิขสิทธิ์ของ CRC Press ไว้ที่ส่วนท้ายของเว็บไซต์ และการให้สิทธิ์แก่ CRC Press ในการผลิต MathWorld ในรูปแบบหนังสือพิมพ์ ซึ่งทำให้เว็บไซต์กลับมาเปิดให้บริการฟรีแก่สาธารณชนอีกครั้งในเดือนพฤศจิกายน 2001 และในปี 2008 ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงที่อนุญาตให้มีการพิมพ์ MathWorld ฉบับปรับปรุงใหม่ได้

เหตุการณ์การระงับการให้บริการ MathWorld ในช่วงนั้น ส่งผลให้เกิดการสร้างโครงการ PlanetMath ซึ่งเป็นความพยายามในการสร้างสารานุกรมคณิตศาสตร์แบบเปิดเพื่อเป็นทางเลือกในช่วงที่ MathWorld ไม่สามารถเข้าถึงได้