องค์การการค้าเป็นธรรมโลก (WFTO)

องค์การการค้าเป็นธรรมโลก (World Fair Trade Organization หรือ WFTO) เป็นเครือข่ายระดับโลกที่รวบรวมวิสาหกิจเพื่อสังคม (Social Enterprises) ผู้ผลิตรายย่อย เกษตรกร และผู้ค้าปลีกที่ดำเนินธุรกิจโดยยึดหลักการการค้าเป็นธรรมอย่างเต็มรูปแบบ โดยมีเป้าหมายหลักในการเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจปัจจุบันเพื่อสร้างความเป็นธรรมและยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ผลิตและชุมชนทั่วโลก

ประวัติและการก่อตั้ง

WFTO ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1989 โดยเดิมใช้ชื่อว่า สหพันธ์การค้าระหว่างประเทศทางเลือก (International Federation of Alternative Traders หรือ IFAT) องค์กรนี้ดำเนินงานภายใต้ระบบประชาธิปไตย โดยใช้หลักการหนึ่งสมาชิกหนึ่งเสียงในการตัดสินใจ

พันธกิจและเป้าหมาย

พันธกิจหลักของ WFTO คือการสนับสนุนให้ผู้ผลิตสามารถปรับปรุงความเป็นอยู่และชุมชนของตนผ่านการค้าเป็นธรรม โดยมีเป้าหมายสำคัญ 5 ประการ ดังนี้:

• เป็นเครือข่ายหลักของขบวนการการค้าเป็นธรรม
• สร้างสภาพแวดล้อมสำหรับการแบ่งปันความรู้และการเรียนรู้ร่วมกัน
• สร้างความตระหนักรู้และส่งเสริมรูปแบบการค้าเป็นธรรมเพื่อผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงจากการค้าแบบดั้งเดิม
• สร้างโอกาสในการเข้าถึงตลาดสำหรับสมาชิก
• เพิ่มขีดความสามารถของ WFTO ในการให้บริการที่หลากหลายแก่สมาชิก

ระบบการรับรองและตราสัญลักษณ์ WFTO

ในปี ค.ศ. 2004 WFTO ได้เปิดตัวระบบการรับรอง (Verification Scheme) และตราสัญลักษณ์ เพื่อแยกความแตกต่างระหว่างการรับรองระดับองค์กรและการรับรองระดับผลิตภัณฑ์

ความแตกต่างจากการรับรองสินค้า (Product Certification)

ในขณะที่ระบบการรับรองการค้าเป็นธรรมบางประเภท (เช่น Fairtrade International) มุ่งเน้นไปที่การรับรองเฉพาะส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์หรือสินค้าโภคภัณฑ์ แต่การรับรองของ WFTO จะเป็นการ รับรองในระดับวิสาหกิจ ซึ่งครอบคลุมทุกมิติของการดำเนินธุรกิจและห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด

มาตรฐานการตรวจสอบ

ตราสัญลักษณ์ WFTO จะมอบให้แก่องค์กรที่แสดงความมุ่งมั่นต่อการค้าเป็นธรรม 100% ในทุกกิจกรรมทางธุรกิจ โดยผ่านกระบวนการตรวจสอบดังนี้:

• การประเมินตนเอง (Self-assessment)
• การทบทวนโดยสมาชิกด้วยกัน (Mutual reviews)
• การตรวจสอบจากภายนอก (External verification)

ระบบนี้ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับผู้ผลิตที่ถูกละเลยจากระบบการรับรองสินค้าโภคภัณฑ์ โดยเฉพาะกลุ่มงานหัตถกรรมที่มีความซับซ้อนและหลากหลาย ซึ่งยากต่อการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว

หลักการการค้าเป็นธรรม 10 ประการ

องค์กรที่ต้องการการรับรองจาก WFTO ต้องปฏิบัติตามหลักการพื้นฐาน 10 ประการในทุกขั้นตอนการทำงาน ได้แก่:

1. การสร้างโอกาสสำหรับผู้ผลิตที่ด้อยโอกาสทางเศรษฐกิจ
2. ความโปร่งใสและการตรวจสอบได้
3. การค้าที่เป็นธรรม
4. การจ่ายราคาที่เป็นธรรม
5. การไม่ใช้แรงงานเด็กและแรงงานบังคับ
6. ความมุ่งมั่นต่อการไม่เลือกปฏิบัติ ความเท่าเทียมทางเพศ และเสรีภาพในการสมาคม
7. การสร้างสภาพการทำงานที่ดี
8. การสร้างขีดความสามารถ (Capacity Building)
9. การส่งเสริมการค้าเป็นธรรม
10. การเคารพสิ่งแวดล้อม

โครงสร้างการดำเนินงานระดับภูมิภาค

WFTO แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 5 ภูมิภาคหลัก เพื่อให้การสนับสนุนสมาชิกได้อย่างทั่วถึง:

• แอฟริกา (COFTA): เครือข่ายความร่วมมือเพื่อการค้าเป็นธรรมในแอฟริกา มุ่งเน้นการทำงานกับผู้ผลิตรายย่อยที่ด้อยโอกาส
• เอเชีย (WFTO-Asia): ดำเนินงานใน 20 ประเทศ รวมถึงประเทศไทย ประกอบด้วยองค์กรการค้าเป็นธรรมกว่า 140 แห่ง ทั้งในรูปแบบสหกรณ์ ผู้ผลิต และองค์กรไม่แสวงหากำไร
• ยุโรป (WFTO-Europe): เดิมคือ IFAT Europe ประกอบด้วยสมาชิกที่เป็นเครือข่ายและองค์กรสนับสนุนการค้าเป็นธรรม
• ลาตินอเมริกา (WFTO-LA): มีสำนักงานภูมิภาคตั้งอยู่ที่เมืองอาเรกัว ประเทศปารากวัย
• อเมริกาเหนือและแปซิฟิกริม: ครอบคลุมพื้นที่ในโซนอเมริกาเหนือและภูมิภาคแปซิฟิก