คณะกรรมการโอลิมปิกยูโกสลาเวีย

คณะกรรมการโอลิมปิกยูโกสลาเวีย (ภาษาโครเอเชีย: Jugoslavenski olimpijski komitet; ภาษาเซอร์เบีย: Jugoslovenski olimpijski komitet; ตัวย่อ: JOK) คือองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของนักกีฬาชาวยูโกสลาเวียในคณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) โดยมีหน้าที่หลักในการบริหารจัดการและส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนและฤดูหนาว รวมถึงการประสานงานในการเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติภายในประเทศ

ประวัติการดำเนินงาน

คณะกรรมการโอลิมปิกยูโกสลาเวียทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกำกับดูแลการส่งคณะผู้แทนนักกีฬาในช่วงเวลาสำคัญสามช่วงของประวัติศาสตร์ประเทศ ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ทศวรรษ 1920 จนถึงทศวรรษ 2000

ยุคราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย (ค.ศ. 1920 – 1936)

องค์กรนี้ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกที่เมืองซาเกร็บในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1919 ในชื่อ Jugoslavenski olimpijski odbor (JOO) เพื่อเป็นตัวแทนของนักกีฬาจากราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย (ซึ่งในช่วงปี ค.ศ. 1918–1929 ใช้ชื่ออย่างเป็นทางการว่า "ราชอาณาจักรเซิร์บ โครแอต และสโลวีเนีย")

ในปี ค.ศ. 1920 คณะกรรมการโอลิมปิกสากล (IOC) ได้รับรองให้ JOO เป็นผู้สืบทอดของคณะกรรมการโอลิมปิกเซอร์เบีย (OKS) ซึ่งเคยได้รับรองเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1912 และเคยเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อนปี 1912 ที่สตอกโฮล์ม

ในช่วงปี ค.ศ. 1927 องค์กรได้ย้ายที่ทำการไปยังกรุงเบลเกรดและเปลี่ยนชื่อเป็น Jugoslovenski olimpijski komitet (JOK) ก่อนจะย้ายกลับไปยังซาเกร็บในปี ค.ศ. 1931

ในยุคนี้ นักกีฬาชาวยูโกสลาเวียเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อน 5 ครั้ง (1920, 1924, 1928, 1932, 1936) และโอลิมปิกฤดูหนาว 3 ครั้ง (1924, 1928, 1936) โดยได้รับเหรียญรางวัลรวม 8 เหรียญ (เหรียญทอง 3 เหรียญ) นักกีฬาที่ประสบความสำเร็จสูงสุดในยุคนี้คือ เลออน สตูเคลจ์ (Leon Štukelj) นักยิมนาสติกผู้คว้า 6 เหรียญรางวัล รวมถึงเหรียญทอง 3 เหรียญ

ยุคสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (ค.ศ. 1948 – 1992)

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง รัฐบาลคอมมิวนิสต์ได้ก่อตั้ง JOK ขึ้นมาใหม่ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1947 โดยมีสำนักงานใหญ่ถาวรอยู่ที่กรุงเบลเกรด เพื่อเตรียมการส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวที่เซนต์มอริตซ์ และโอลิมปิกฤดูร้อนที่ลอนดอนในปี ค.ศ. 1948

นักกีฬาจากสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวียเข้าร่วมโอลิมปิกฤดูร้อน 11 ครั้ง (1948–1988) และโอลิมปิกฤดูหนาว 11 ครั้ง (1948–1992) โดยคว้าเหรียญรางวัลรวม 75 เหรียญ (เหรียญทอง 23 เหรียญ) ในช่วงเวลานี้

เหตุการณ์สำคัญในยุคนี้ ได้แก่:

• การเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูหนาว 1984: ยูโกสลาเวียเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันที่เมืองซาราเยโว โดย ยูเร ฟรังโก (Jure Franko) นักสกีอัลไพน์ เป็นนักกีฬาชาวยูโกสลาเวียเพียงคนเดียวในประวัติศาสตร์ที่คว้าเหรียญรางวัลได้ในบ้านเกิด (เหรียญเงิน)
• ความสำเร็จในกีฬาประเภททีม: ทีมฟุตบอลชายคว้าเหรียญทองครั้งแรกในกีฬาประเภททีมที่กรุงโรม ปี 1960
• ความสำเร็จของนักกีฬาหญิง: จูร์จิกา บเยโดฟ (Đurđica Bjedov) นักว่ายน้ำ คว้าเหรียญทองครั้งแรกสำหรับนักกีฬาหญิงในปี 1968 และเป็นชาวยูโกสลาเวียเพียงคนเดียวที่ได้รับการบรรจุชื่อในหอเกียรติยศการว่ายน้ำนานาชาติ (International Swimming Hall of Fame)