การเลือกตั้งวุฒิสภาไอร์แลนด์ ค.ศ. 1925

การเลือกตั้งวุฒิสภาไอร์แลนด์ (Seanad Éireann) ของรัฐอิสระไอร์แลนด์ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 17 กันยายน ค.ศ. 1925 เพื่อเลือกสมาชิกจำนวน 19 ที่นั่ง จากทั้งหมด 60 ที่นั่ง โดยใช้ระบบการลงคะแนนแบบคะแนนถ่ายโอนได้ (Single Transferable Vote - STV) ซึ่งกำหนดให้ทั้งประเทศเป็นเขตเลือกตั้งเดียวขนาด 19 ที่นั่ง

ผลการเลือกตั้งในครั้งนี้ทำให้มีสมาชิกจากพรรค Cumann na nGaedheal ได้รับเลือก 8 คน (เพิ่มขึ้น 1 ที่นั่ง), พรรคแรงงาน (Labour Party) 3 คน (ลดลง 1 ที่นั่ง), พรรคเกษตรกร (Farmers' Party) 3 คน (เพิ่มขึ้น 2 ที่นั่ง) และสมาชิกอิสระหรือกลุ่มอื่นๆ อีก 5 คน (ลดลงจากเดิม 7 คน) สมาชิกที่ได้รับเลือกใหม่ทั้ง 19 คนนี้ได้เข้าไปปฏิบัติหน้าที่ร่วมกับสมาชิกเดิม 41 คน เพื่อประกอบกันเป็นวุฒิสภาชุดปี 1925

ระบบการเลือกตั้งและที่ว่างในวุฒิสภา

ตามรัฐธรรมนูญปี 1922 ของรัฐอิสระไอร์แลนด์ วุฒิสภากำหนดให้มีสมาชิก 60 คน ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรง โดยมีวาระการดำรงตำแหน่ง 12 ปี และจะมีการเลือกตั้งสมาชิกหนึ่งในสี่ของสภาทุกๆ 3 ปี

สำหรับการเลือกตั้งในปี 1925 มีที่ว่างทั้งหมด 19 ที่นั่ง ซึ่งประกอบด้วย:

• สมาชิกกลุ่มแรก 15 คน ที่มีวาระการดำรงตำแหน่ง 3 ปีจากการเลือกตั้งครั้งแรกในปี 1922 ซึ่งครบกำหนดวาระ
• สมาชิกอีก 4 คน ที่มาจากการแต่งตั้งชั่วคราวเพื่อเติมเต็มตำแหน่งที่ว่างลงก่อนหน้านี้ และต้องพ้นจากตำแหน่งตามกำหนด

ในระยะเปลี่ยนผ่านเริ่มต้น สมาชิกวุฒิสภา 60 คนแรกถูกแบ่งเป็นสองกลุ่ม คือ 30 คนที่ได้รับการเสนอชื่อโดย W. T. Cosgrave ประธานสภาบริหาร และอีก 30 คนที่ได้รับเลือกโดยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (TDs) ที่ไม่ได้ประกาศบอยคอตการเมือง

กระบวนการเสนอชื่อผู้สมัคร

ผู้สมัครที่จะปรากฏบนบัตรเลือกตั้งสามารถเข้าสู่กระบวนการได้ 3 วิธี ได้แก่:

1. สมาชิกวุฒิสภาที่กำลังจะพ้นวาระสามารถเสนอชื่อตนเองเพื่อลงสมัครรับเลือกตั้งใหม่ (ซึ่งทั้ง 19 คนได้ทำเช่นนั้น)
2. วุฒิสภาสามารถเสนอชื่อผู้สมัครได้ในจำนวนที่เท่ากับจำนวนที่ว่าง (19 คน)
3. สภาผู้แทนราษฎร (Dáil) สามารถเสนอชื่อผู้สมัครได้เป็นสองเท่าของจำนวนที่ว่าง (38 คน)

การเสนอชื่อโดยวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎรดำเนินการผ่านระบบคะแนนถ่ายโอนได้และใช้การลงคะแนนลับ โดยผู้สมัครต้องมีอายุขั้นต่ำ 35 ปี

บริบททางการเมืองและการมีส่วนร่วม

การเลือกตั้งครั้งนี้เผชิญกับความท้าทายทางการเมืองอย่างมาก พรรค Sinn Féin ซึ่งเป็นพรรคการเมืองหลักในขณะนั้นได้ประกาศบอยคอตการเลือกตั้ง เนื่องจากสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคไม่ยอมกล่าวคำปฏิญาณตนต่อกษัตริย์อังกฤษ (Oath of Allegiance) ทำให้ไม่สามารถมีส่วนร่วมในกระบวนการได้

ในขณะที่พรรค Cumann na nGaedheal ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในขณะนั้น ไม่ได้ให้การรับรองผู้สมัครอย่างเป็นทางการ เนื่องจากมีความขัดแย้งภายในพรรคระหว่างกลุ่มรัฐมนตรี สมาชิกสภา และสมาชิกระดับรากหญ้า รวมถึงความตึงเครียดระหว่างฝ่ายของ Kevin O'Higgins และ W. T. Cosgrave

ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้จำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งอยู่ในระดับต่ำ และผลการเลือกตั้งถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่น่าพึงพอใจในสายตาของนักการเมืองบางกลุ่ม ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงระบบการเลือกตั้งวุฒิสภาในเวลาต่อมา โดยเปลี่ยนจากการเลือกตั้งโดยประชาชนเป็นการเลือกตั้งโดยสมาชิกของ Oireachtas (รัฐสภาไอร์แลนด์)