การลงประชามติว่าด้วยอธิปไตยของมอนเตเนโกร ค.ศ. 1992

การลงประชามติว่าด้วยอธิปไตยของมอนเตเนโกร ค.ศ. 1992 เป็นการลงประชามติครั้งแรกที่เกี่ยวข้องกับอธิปไตยของมอนเตเนโกร จัดขึ้นเมื่อวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 1992 ในสาธารณรัฐสังคมนิยมมอนเตเนโกร ซึ่งในขณะนั้นเป็นสาธารณรัฐหนึ่งในสหพันธรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (SFR Yugoslavia)

ภูมิหลังและบริบททางการเมือง

ในช่วงต้นเดือนตุลาคม ค.ศ. 1991 กองกำลังมอนเตเนโกรและกองทัพประชาชนยูโกสลาเวีย (JNA) ได้เริ่มการล้อมเมืองดูบรอฟนิก (Siege of Dubrovnik) ซึ่งการระดมยิงถล่มเมืองดูบรอฟนิก โดยเฉพาะในเขตเมืองเก่าซึ่งเป็นมรดกโลกของยูเนสโก ได้รับการประณามอย่างรุนแรงจากนานาชาติ เหตุการณ์นี้ส่งผลให้เซอร์เบียและมอนเตเนโกรถูกโดดเดี่ยวทางการทูตและเศรษฐกิจ และสร้างความไม่มั่นคงภายในมอนเตเนโกรเอง

เพื่อหาทางออก ประธานาธิบดีโมมีร์ บูลาโตวิช (Momir Bulatović) ของมอนเตเนโกร ได้ตัดสินใจยอมรับเงื่อนไขของแผนการคาร์ริงตัน (Carrington Plan) ซึ่งเสนอโดยลอร์ดคาร์ริงตัน อดีตรัฐมนตรีต่างประเทศของอังกฤษ แผนดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อเปลี่ยนยูโกสลาเวียให้เป็นสมาคมหลวมๆ ของรัฐอิสระที่มีสถานะเป็นประธานภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ

อย่างไรก็ตาม การตัดสินใจของบูลาโตวิชสร้างความไม่พอใจอย่างมากแก่สโลโบดัน มิโลเซวิช (Slobodan Milošević) ประธานาธิบดีเซอร์เบียและผู้นำเซอร์เบีย ซึ่งมองว่าเป็นการทรยศ มิโลเซวิชจึงได้เสนอให้แก้ไขแผนการคาร์ริงตัน โดยอนุญาตให้รัฐที่ไม่ต้องการแยกตัวออกจากยูโกสลาเวียสามารถก่อตั้งรัฐสืบทอดได้ ในที่สุด ผู้นำมอนเตเนโกรต้องยอมถอยและตกลงตามข้อเสนอของมิโลเซวิช นำไปสู่การกำหนดให้มีการลงประชามติในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1992 เพื่อตัดสินใจเรื่องการจัดตั้งสหพันธรัฐยูโกสลาเวียแห่งใหม่

การดำเนินการและผลการลงประชามติ

คำถามที่ใช้ในการลงประชามติคือ: "ท่านเห็นด้วยหรือไม่ที่มอนเตเนโกร ในฐานะสาธารณรัฐที่มีอธิปไตย จะดำเนินชีวิตต่อไปในรัฐร่วมกัน คือ ยูโกสลาเวีย โดยมีความเท่าเทียมกับสาธารณรัฐอื่นๆ ที่มีความประสงค์เช่นเดียวกัน?"

ผลการลงประชามติปรากฏว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนใหญ่เลือกที่จะคงอยู่ในยูโกสลาเวีย โดยมีรายละเอียดดังนี้:

• ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ลงทะเบียน: 421,549 คน
• ผู้ลงคะแนนเห็นชอบ (Yes): 95.96% ของผู้มาใช้สิทธิ (คิดเป็น 63.17% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด)
• จำนวนผู้มาใช้สิทธิ: 66.04%

เป็นที่น่าสังเกตว่า พรรคการเมืองที่สนับสนุนการแยกตัวเป็นเอกราชได้ประกาศบอยคอตการลงคะแนนครั้งนี้ ซึ่งส่งผลต่อความชอบธรรมของผลลัพธ์ในสายตาของฝ่ายค้าน

ผลลัพธ์และการก่อตั้งรัฐใหม่

ผลจากการลงประชามติครั้งนี้ นำไปสู่การก่อตั้ง สหพันธรัฐยูโกสลาเวีย (Federal Republic of Yugoslavia) เมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1992 ซึ่งประกอบด้วยสองสาธารณรัฐเดิม คือ เซอร์เบียและมอนเตเนโกร โดยรัฐใหม่นี้อ้างสิทธิในการเป็นรัฐสืบทอดที่ถูกต้องตามกฎหมายของสหพันธรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย (SFRY)