การเลือกตั้งประธานาธิบดีอียิปต์ปี 2005 จุดเปลี่ยนสู่พหุพรรค

การเลือกตั้งประธานาธิบดีอียิปต์เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2005 ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่ระบอบการปกครองของ โฮสนี มูบารัก (Hosni Mubarak) อนุญาตให้มีผู้สมัครรับเลือกตั้งมากกว่าหนึ่งคน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงจากการทำประชามติเพื่อรับรองผู้สมัครเพียงคนเดียวที่เสนอโดยรัฐสภา

ผลการเลือกตั้งและข้อโต้แย้ง

ผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการระบุว่า ประธานาธิบดีโฮสนี มูบารัก จากพรรค National Democratic Party (NDP) ได้รับเลือกตั้งกลับมาดำรงตำแหน่งเป็นสมัยที่ 5 ติดต่อกัน โดยได้รับคะแนนเสียงสูงถึง 88.6% อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งครั้งนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากทั้งในและต่างประเทศ

รายงานระบุว่ามีการข่มขู่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง การจ่ายเงินเพื่อซื้อเสียง และการกดดันเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งให้ชี้นำผู้ลงคะแนนให้เลือกมูบารัก นอกจากนี้ พรรคฝ่ายค้านหลักหลายพรรคได้ตัดสินใจบอยคอตการเลือกตั้ง เนื่องจากไม่เชื่อมั่นในความโปร่งใสของระบอบเผด็จการ

ผู้สมัครและคะแนนเสียง

แม้ว่ามูบารักจะชนะอย่างท่วมท้น แต่มีผู้สมัครจากพรรคการเมืองอื่นเข้าร่วมด้วย เช่น:

• ไอมัน นูร์ (Ayman Nour) จากพรรค El-Ghad ซึ่งได้รับคะแนนเสียงประมาณ 7.3% (แม้ว่าเขาจะอ้างว่าผลโพลก่อนการเลือกตั้งระบุว่าเขาควรได้คะแนนมากกว่า 30%)
• นูมาน กุมะ (Numan Gumaa) จากพรรค New Wafd ซึ่งได้รับคะแนนเสียง 2.8%

การเปลี่ยนแปลงจากระบบประชามติ

ก่อนปี 2005 ชาวอียิปต์ไม่มีสิทธิเลือกผู้สมัครหลายคน แต่ทำได้เพียงแค่ เห็นชอบ หรือ ไม่เห็นชอบ กับผู้สมัครเพียงคนเดียวที่ได้รับเสนอจากรัฐสภา ซึ่งถูกครอบงำโดยพรรค NDP ของมูบารัก

ภายใต้แรงกดดันจากสหรัฐอเมริกา อียิปต์จึงตกลงที่จะอนุญาตให้มีการเลือกตั้งแบบพหุพรรคเป็นครั้งแรก โดยมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่ได้รับความเห็นชอบผ่านการทำประชามติในเดือนพฤษภาคม 2005 เพื่อเปิดทางให้มีการแข่งขันระหว่างผู้สมัครหลายคน

กระบวนการเลือกตั้งและข้อจำกัด

แม้จะมีการเปิดให้มีผู้สมัครหลายคน แต่กระบวนการคัดเลือกยังคงถูกควบคุมอย่างเข้มงวด โดยคณะกรรมการการเลือกตั้งประธานาธิบดีได้คัดเลือกผู้สมัครเพียง 10 รายจากทั้งหมด 30 รายที่เสนอชื่อ รวมถึงการตัดสิทธิ ตลาต ซาดัต (Talaat Sadat) หลานชายของอดีตประธานาธิบดีอันวาร์ ซาดัต

นอกจากนี้ กลุ่ม Muslim Brotherhood ซึ่งเป็นกลุ่มอิสลามที่ใหญ่ที่สุดในอียิปต์ ไม่ได้รับอนุญาตให้ส่งผู้สมัครเนื่องจากเป็นองค์กรที่ถูกสั่งห้ามโดยรัฐบาล อย่างไรก็ตาม ทางกลุ่มได้สนับสนุนให้ชาวอียิปต์ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งใครก็ได้ที่ไม่ใช่มูบารัก

สรุปเหตุการณ์

โฮสนี มูบารัก ได้เข้าพิธีสาบานตนรับตำแหน่งในสมัยที่ 5 เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2005 แม้ว่าการเลือกตั้งครั้งนี้จะถูกมองว่าเป็นเพียงการสร้างภาพลักษณ์ความเป็นประชาธิปไตยต่อสายตาชาวโลก แต่ก็นับเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่นำไปสู่เหตุการณ์ในเวลาต่อมา