การเลือกตั้งในอียิปต์ ประวัติศาสตร์และระบบการเลือกตั้ง

การเลือกตั้งในอียิปต์เป็นกระบวนการที่จัดขึ้นเพื่อคัดเลือกประธานาธิบดีและสมาชิกสภาเลจิสเลเจอร์แบบสองสภา (bicameral legislature) โดยประธานาธิบดีของอียิปต์จะได้รับการเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นเวลา 6 ปี ตามการแก้ไขรัฐธรรมนูญปี 2013 ซึ่งเปลี่ยนจากวาระการดำรงตำแหน่งเดิม 4 ปี เป็น 6 ปี

ระบบการเลือกตั้งและสิทธิการเลือกตั้ง

สิทธิการเลือกตั้งเป็นแบบสากลและเป็นหน้าที่บังคับสำหรับพลเมืองอียิปต์ทุกคนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป หากไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งอาจถูกปรับหรือจำคุกได้ แม้ว่าในทางปฏิบัติจะมีการเลือกตั้งที่ไม่ได้เป็นไปตามหลักการประชาธิปไตยอย่างเต็มที่ในหลายช่วงเวลา โดยเฉพาะหลังจากเหตุการณ์รัฐประหารปี 2013 โดย อับเดล ฟัตตาห์ อัล-ซีซี ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำรัฐบาลเผด็จการ

การมีส่วนร่วมของประชาชน

จากจำนวนประชากรมากกว่า 100 ล้านคน มีผู้ลงทะเบียนเลือกตั้งประมาณ 63 ล้านคน โดยในบางการเลือกตั้ง เช่น การเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรปี 2011 มีผู้มาใช้สิทธิ 54% อย่างไรก็ตาม อียิปต์ถูกจัดอันดับให้อยู่ในกลุ่มประเทศที่มีความเป็นประชาธิปไตยต่ำสุดในตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือตามดัชนี V-Dem Democracy indices ปี 2023

ประวัติศาสตร์การเลือกตั้งในอียิปต์

ยุคอาณาจักรของอียิปต์ (1922–1953)

ในช่วงปี 1922 ถึง 1953 อียิปต์ได้รับเอกราชจากสหราชอาณาจักร และมีการจัดเลือกตั้งทั่วไป 10 ครั้ง ซึ่งยุคนี้ถูกเรียกว่าเป็น "ยุคการทดลองทางเสรีนิยม" (Liberal Experiment) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่อียิปต์มีความเสรีทางการเมืองสูงที่สุดช่วงหนึ่ง

การเลือกตั้งภายใต้ระบอบการปกครองของมูบารัก

• การเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2005: เป็นการเลือกตั้งแบบหลายพรรคการเมืองครั้งแรกในประวัติศาสตร์อียิปต์ แต่ถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่ามีการทุจริต การซื้อเสียง และการข่มขู่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ทำให้มีผู้มาใช้สิทธิน้อยกว่า 30%
• การเลือกตั้งสภาผู้แทนราษฎรปี 2010: มีการใช้ระบบเลือกตั้งแบบเสียงข้างมากเดี่ยว (single member plurality) ซึ่งส่งผลให้พรรค NDP ได้รับชัยชนะอย่างท่วมท้น โดยที่กลุ่มมุสลิมบราเธอร์ฮูดไม่ได้รับการยอมรับเป็นพรรคการเมืองตามกฎหมาย แต่สมาชิกสามารถลงสมัครในนามอิสระ

การเลือกตั้งครั้งล่าสุดและในอนาคต

การเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งถัดไปคาดว่าจะเกิดขึ้นในปี 2030 โดยใช้ระบบการเลือกตั้งแบบสองรอบ (two-round system) ส่วนสภาผู้แทนราษฎรมีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี แต่ประธานาธิบดีสามารถสั่งยุบสภาได้

การลงประชามติ

การลงประชามติครั้งแรกของอียิปต์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 1956 เพื่อรับรองรัฐธรรมนูญฉบับใหม่และเลือก กามาล อับเดล นัสเซอร์ เป็นประธานาธิบดี