Ali Farka Touré ตำนานเพลงบลูส์แห่งทะเลทรายจากมาลี
สรุปใจความสำคัญ
- Ali Farka Touré เป็นผู้บุกเบิกแนวเพลง Desert Blues ซึ่งผสมผสานดนตรีพื้นเมืองมาลีกับบลูส์
- เขามาจากวรรณะสูงในสังคมมาลี ซึ่งตามประเพณีแล้วถูกห้ามไม่ให้เล่นดนตรี
- เขาสามารถร้องเพลงได้ถึง 7 ภาษา และได้รับอิทธิพลจากศิลปินอย่าง John Lee Hooker
- ได้รับการจัดอันดับเป็นหนึ่งในมือกีตาร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาลโดย Rolling Stone และ Spin
Ali Farka Touré (31 ตุลาคม 1939 – 6 มีนาคม 2006) เป็นนักร้องและนักดนตรีผู้ทรงอิทธิพลจากประเทศมาลี ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในศิลปินที่โด่งดังที่สุดในทวีปแอฟริกาสู่ระดับสากล ดนตรีของเขามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวด้วยการผสมผสานดนตรีพื้นเมืองของมาลีเข้ากับดนตรีบลูส์ของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน จนกลายเป็นสิ่งที่เรียกว่า "Desert Blues" หรือบลูส์แห่งทะเลทราย
จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจ
Touré เกิดในปี 1939 ที่หมู่บ้าน Kanau ในภูมิภาค Tombouctou ของมาลี ครอบครัวของเขาอยู่ในกลุ่มชาติพันธุ์ Songhai ซึ่งในสังคมมาลีสมัยนั้น การเล่นดนตรีเป็นหน้าที่ของวรรณะต่ำที่เรียกว่า griot ในขณะที่ Touré ซึ่งมาจากวรรณะ "สูง" หรือชนชั้นสูง จึงถูกห้ามไม่ให้เล่นเครื่องดนตรีใดๆ
อย่างไรก็ตาม ความหลงใหลในดนตรีทำให้เขาแอบสร้างเครื่องดนตรีชนิดหนึ่งจากกระป๋องดีบุกเพื่อเล่นกับเพื่อนๆ จนกระทั่งในปี 1956 เขาได้เห็นการแสดงของคณะบัลเลต์แห่งชาติของกินี ซึ่งทำให้เขาตัดสินใจมุ่งมั่นที่จะเรียนรู้การเล่นกีตาร์อย่างจริงจัง
การเดินทางและอิทธิพลทางวัฒนธรรม
ในช่วงทศวรรษ 1960 มาลีมีการจัดแข่งขันความสามารถระดับชาติเพื่อรวมกลุ่มคนหลากหลายวัฒนธรรมเข้าด้วยกัน Touré ได้ใช้โอกาสนี้ในการซึมซับดนตรีจากกลุ่มต่างๆ เช่น Bambara, Tuareg, Fula และ Songhai จนเขาสามารถร้องเพลงได้ถึง 7 ภาษา
เมื่อเขาได้เดินทางไปบัลเกเรียเพื่อเป็นตัวแทนของมาลี เขาได้เริ่มฟังดนตรีของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน โดยเฉพาะผลงานของ John Lee Hooker ซึ่งทำให้เขารู้สึกว่าดนตรีบลูส์ของสหรัฐฯ มีรากเหง้ามาจากวัฒนธรรมของพวกเขาเอง แม้ว่าเขาจะเคยกล่าวว่าดนตรีของเขา "เก่าแก่กว่าบลูส์" ก็ตาม
เส้นทางสู่ชื่อเสียงระดับโลก
Touré เริ่มต้นอาชีพด้วยการทำงานเป็นวิศวกรเสียงที่ Radio Mali ในเมือง Bamako ซึ่งทำให้เขามีโอกาสใช้สตูดิโออัดเสียงเพียงแห่งเดียวในประเทศมาลีในช่วงนั้น เขาได้ส่งเทปบันทึกเสียงไปยังค่ายเพลงในฝรั่งเศสและออกอัลบั้มชุดแรกๆ ในช่วงปลายทศวรรษ 1970
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1986 เมื่อดีเจชาวอังกฤษ Andy Kershaw ได้พบอัลบั้มของเขาโดยบังเอิญในปารีส และนำไปเปิดในรายการวิทยุ BBC Radio One ซึ่งสร้างกระแสตอบรับอย่างล้นหลาม จนนำไปสู่การเซ็นสัญญากับค่ายเพลง World Circuit Records
หลังจากนั้น Touré ได้สร้างสรรค์ผลงานร่วมกับศิลปินระดับโลกมากมาย และออกอัลบั้มที่ผสมผสานเสียงกีตาร์ที่สะกดจิต (hypnotic) และจังหวะที่ซับซ้อน ซึ่งทำให้เขาได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในมือกีตาร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาลโดยนิตยสาร Rolling Stone และ Spin
คำถามที่พบบ่อย
Ali Farka Touré คือใคร?
เขาเป็นนักร้องและนักดนตรีชาวมาลี ผู้บุกเบิกแนวเพลง Desert Blues และเป็นหนึ่งในศิลปินแอฟริกันที่โด่งดังที่สุดในระดับสากล
ทำไมเขาถึงถูกห้ามเล่นดนตรีในตอนแรก?
เพราะเขาเกิดในวรรณะ 'สูง' (noble caste) ซึ่งในสังคมมาลีสมัยนั้น การเล่นดนตรีเป็นหน้าที่เฉพาะของวรรณะ griot เท่านั้น
ดนตรีของ Ali Farka Touré มีลักษณะอย่างไร?
เป็นดนตรีที่ผสมผสานรากเหง้าของดนตรีพื้นเมืองมาลีเข้ากับจังหวะและสไตล์ของดนตรีบลูส์ โดยเน้นการใช้กีตาร์ที่สร้างเสียงสะกดจิตและมีจังหวะที่ซับซ้อน
