แอนดรูว์ รัทเทอร์ฟอร์ด เอิร์ลแห่งเทวิโอต รุ่นที่ 1 ทหารสกอตแลนด์ผู้กล้าหาญ

แอนดรูว์ รัทเทอร์ฟอร์ด (Andrew Rutherford) หรือบางครั้งสะกดว่า Rutherfurd เป็นทหารชาวสกอตแลนด์ที่มีชื่อเสียงในศตวรรษที่ 17 ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการรับใช้ราชสำนักฝรั่งเศสและอังกฤษในยุคของการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่ในยุโรป

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา

แอนดรูว์เป็นบุตรชายคนที่ห้าและเป็นลูกคนสุดท้องของวิลเลียม รัทเทอร์ฟอร์ด (เสียชีวิตปี 1624) พ่อค้าและพลเมืองของเมืองเอดินบะระ และอิโซเบล ลูกสาวของเจมส์ สจวร์ต แห่งทราควิร์ โดยเขาได้รับการศึกษาจากมหาวิทยาลัยเอดินบะระ ก่อนจะตัดสินใจเข้าสู่เส้นทางอาชีพทหารในประเทศฝรั่งเศส

เส้นทางอาชีพทางทหาร

ในช่วงเวลาที่อังกฤษและสกอตแลนด์ตกอยู่ภายใต้การปกครองของเครือจักรภพ (Commonwealth) หรือที่ฝ่ายนิยมกษัตริย์เรียกว่ายุคว่างเว้นกษัตริย์ (Interregnum) รัทเทอร์ฟอร์ดได้เข้ารับราชการในกองทัพฝรั่งเศส ซึ่งในขณะนั้นมีการจ้างวานทหารชาวสกอตแลนด์จำนวนมากเพื่อร่วมรบในสงครามสามสิบปี (Thirty Years' War)

เมื่อพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ทรงฟื้นฟูราชวงศ์ (Restoration) รัทเทอร์ฟอร์ดได้รับคำแนะนำจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส ให้เข้ารับราชการกับกษัตริย์ของตนเอง โดยเขามีชื่อเสียงในด้านความกล้าหาญส่วนบุคคลอย่างมาก แม้ว่าจะมีข้อถกเถียงในบันทึกประวัติศาสตร์เกี่ยวกับยศทางทหารของเขา โดยบางแหล่งระบุว่าเขาเป็นถึงพลโท (Lieutenant General) ในฝรั่งเศส ขณะที่บางแหล่งระบุว่าเขาไม่เคยสูงกว่ายศพันเอก (Colonel)

การดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการ

รัทเทอร์ฟอร์ดเดินทางกลับสู่สกอตแลนด์ในปี 1660 และในปี 1661 พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ทรงแต่งตั้งให้เขาเป็น ลอร์ด รัทเทอร์ฟอร์ด และมอบหมายให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองดังก์เคิร์ก (Dunkirk) ซึ่งอังกฤษได้มาครอบครองจากโอลิเวอร์ ครอมเวลล์

อย่างไรก็ตาม เมื่อพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 ทรงขายเมืองดังก์เคิร์กให้แก่ฝรั่งเศสในปี 1662 รัทเทอร์ฟอร์ดจึงได้รับแต่งตั้งให้เป็น เอิร์ลแห่งเทวิโอต (Earl of Teviot) และได้รับมอบหมายให้เป็นผู้บัญชาการอาณานิคมเมืองแทนเจียร์ (Tangier) และกองพันแทนเจียร์

วาระสุดท้ายของชีวิต

ในปี 1663 รัทเทอร์ฟอร์ดถูกส่งตัวไปดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองแทนเจียร์ แต่การดำรงตำแหน่งของเขานั้นสั้นมาก ในวันที่ 4 พฤษภาคม 1664 เขาและทหารในสังกัดถูกซุ่มโจมตีโดยชาวมัวร์ (Moors) ซึ่งทำสงครามกองโจรอย่างต่อเนื่องกับกองทหารอังกฤษในพื้นที่ ทำให้เขาเสียชีวิตพร้อมกับนายทหาร 19 นาย และทหารอีกเกือบ 500 นาย

ชีวิตส่วนตัวและมรดก

แอนดรูว์ รัทเทอร์ฟอร์ด แต่งงานกับซูซานนา เดอ เมลวิลล์ ในปี 1651 ที่ประเทศฝรั่งเศส แต่เนื่องจากเขาเสียชีวิตโดยไม่มีทายาทชายที่ถูกต้องตามกฎหมาย บรรดาศักดิ์เอิร์ลแห่งเทวิโอตจึงสิ้นสุดลง

ในพินัยกรรมของเขา รัทเทอร์ฟอร์ดได้บริจาคเงินทุนให้แก่มหาวิทยาลัยเอดินบะระเพื่อสร้างห้องพัก 8 ห้อง และได้ระบุให้มีการจารึกข้อความภาษาละตินที่เขาเป็นผู้แต่งขึ้นเองไว้บนอาคารดังกล่าว เพื่อเป็นประโยชน์แก่การศึกษาของคนรุ่นหลัง