ตัวอักษร Dza ในภาษาอาร์เมเนีย ประวัติและลักษณะ

Dza (ในภาษาอาร์เมเนียตะวันออก) หรือ Tsa (ในภาษาอาร์เมเนียตะวันตก) เป็นตัวอักษรลำดับที่ 17 ของตัวอักษรอาร์เมเนีย มีรูปแบบตัวพิมพ์ใหญ่คือ Ձ และตัวพิมพ์เล็กคือ ձ (ภาษาอาร์เมเนีย: ձա)

ลักษณะทางสัทศาสตร์

การออกเสียงของตัวอักษรนี้มีความแตกต่างกันตามสำเนียงของภาษาอาร์เมเนีย:

• ภาษาอาร์เมเนียตะวันออก: แทนเสียงพยัญชนะกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก แบบก้อง (voiced alveolar affricate) ซึ่งออกเสียงเป็น /d͡z/
• ภาษาอาร์เมเนียตะวันตก: แทนเสียงพยัญชนะกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก แบบไม่ก้องและมีลม (voiceless aspirated alveolar affricate) ซึ่งออกเสียงเป็น /t͡sʰ/

ประวัติและการสร้าง

ตัวอักษร Dza ถูกสร้างขึ้นโดย Mesrop Mashtots ในช่วงศตวรรษที่ 5 เพื่อใช้ในการบันทึกภาษาอาร์เมเนีย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างระบบการเขียนที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติ

เอมพิริคัลลี รูปแบบของตัวพิมพ์ใหญ่ (Ձ) มีลักษณะคล้ายกับตัวเลข 2 ในระบบตัวเลขอารบิก

รูปแบบการเขียนที่หลากหลาย

ตัวอักษรอาร์เมเนียมีการพัฒนาทางรูปแบบการเขียนมาอย่างยาวนาน โดยตัวอักษร Dza มีรูปแบบที่แตกต่างกันตามยุคสมัยและประเภทของตัวเขียน ดังนี้:

• Rounded Erkat'agir: รูปแบบตัวเขียนแบบกลม
• Angular Erkat'agir: รูปแบบตัวเขียนแบบเหลี่ยม
• Bolorgir: รูปแบบตัวเขียนที่ใช้กันแพร่หลายในยุคกลาง
• Notrgir: รูปแบบตัวเขียนแบบย่อ
• Shghagir: รูปแบบตัวเขียนแบบเร็ว
• Typographic form: รูปแบบตัวพิมพ์มาตรฐานในปัจจุบัน