ชาวเอเชียในแอฟริกาใต้ ประวัติศาสตร์และการแบ่งแยกทางเชื้อชาติ

ในประเทศแอฟริกาใต้ คำว่า "ชาวเอเชีย" มักจะหมายถึงผู้ที่มีเชื้อสายอินเดียและเอเชียใต้ ซึ่งมักถูกเรียกว่า ชาวอินเดียแอฟริกาใต้ โดยส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากผู้ที่อพยพมาจากบริติชราชในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20

การจัดประเภททางเชื้อชาติภายใต้ระบบอะพาร์ตไฮด์ (Apartheid)

ภายใต้กฎหมายการแบ่งแยกสีผิวหรือ อะพาร์ตไฮด์ อัตลักษณ์ "ชาวอินเดีย/ชาวเอเชีย" ถูกกำหนดให้เป็นกลุ่มเชื้อชาติหนึ่ง ซึ่งการจัดประเภทนี้ไม่ได้รวมถึงผู้คนจากส่วนอื่นๆ ของทวีปเอเชีย เช่น:

• ชาวจีนแอฟริกาใต้: ถูกจัดประเภทเป็นชาวเคปคัลเลอร์ด (Cape Coloureds) หรือ "คนขาวกิตติมศักดิ์" (Honorary Whites)
• ชาวเอเชียตะวันตก: (โดยเฉพาะชาวเลบานอนและซีเรีย) เดิมถูกจัดเป็น "ชาวเอเชีย" จนถึงต้นศตวรรษที่ 1900 ก่อนจะถูกเปลี่ยนเป็น "คนขาว"
• ชาวเคปมาเลย์: ผู้ที่มีเชื้อสายเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ถูกจัดเป็นกลุ่มย่อยของชาวคัลเลอร์ด (Coloured)

กลุ่มชาวอินเดีย

มีชาวอินเดียในแอฟริกาใต้มากกว่า 1 ล้านคน ส่วนใหญ่สืบเชื้อสายมาจากแรงงานพันธสัญญาที่ชาวบริติชนำเข้ามาจากอินเดียในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 เพื่อทำงานในไร่อ้อยหรือเหมืองถ่านหินในอาณานิคมนาทาล (ปัจจุบันคือควาซูลู-นาทาล) นอกจากนี้ยังมีกลุ่มพ่อค้าที่เรียกว่า "Passenger Indians" ที่อพยพเข้ามาในภายหลัง ปัจจุบันชาวอินเดียส่วนใหญ่พำนักอยู่ในจังหวัดควาซูลู-นาทาล โดยเฉพาะในเมืองเดอร์บัน และพีทมาริตซ์เบิร์ก

กลุ่มชาวจีน

ชุมชนชาวจีนเริ่มต้นจากแรงงานอพยพที่เข้ามาทำงานในเหมืองทองคำรอบเมืองโจฮันเนสเบิร์กในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ประชากรชาวจีนเพิ่มขึ้นจากประมาณ 10,000 คนในช่วงต้นทศวรรษ 1980 เป็นมากกว่า 100,000 คนในช่วงต้นทศวรรษ 2000

ความท้าทายทางกฎหมายและสิทธิ

รัฐบาลอะพาร์ตไฮด์จัดให้ผู้อพยพจากจีนแผ่นดินใหญ่เป็น "คนที่ไม่ใช่คนขาว" (non-white) โดยเฉพาะในกลุ่มคัลเลอร์ด ทำให้พวกเขาต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านที่อยู่อาศัย การเลือกตั้ง การศึกษา และการเคลื่อนย้าย จนกระทั่งปี 1984 ชาวจีนแอฟริกาใต้ได้รับสิทธิบางประการคล้ายกับชาวญี่ปุ่นที่มีสถานะ "คนขาวกิตติมศักดิ์" แต่ยังไม่ได้รับสิทธิเต็มรูปแบบ เช่น การเลือกตั้ง

ในปี 2008 ชาวจีนแอฟริกาใต้ที่เดินทางมาถึงก่อนปี 1994 ได้รับการยอมรับอย่างเต็มที่ว่าเคยเป็นกลุ่มที่เสียเปรียบภายใต้ระบบอะพาร์ตไฮด์ และได้รับสิทธิประโยชน์จากนโยบายส่งเสริมเศรษฐกิจคนผิวดำ (Black Economic Empowerment - BEE)

กลุ่มอื่นๆ จากเอเชีย

ชาวเอเชียตะวันออก

ด้วยเหตุผลทางการเมือง รัฐบาลได้จัดให้ชาวญี่ปุ่น ชาวเกาหลีใต้ และชาวไต้หวัน เป็น "คนขาวกิตติมศักดิ์" ทำให้ได้รับสิทธิพิเศษเทียบเท่าคนขาว ชุมชนชาวเกาหลีในแอฟริกาใต้เริ่มก่อตัวขึ้นในช่วงทศวรรษ 1990 ซึ่งประกอบด้วยพนักงานบริษัทเกาหลี นักเรียน และผู้ประกอบการ

ชาวเอเชียใต้กลุ่มอื่นๆ

• ชาวปากีสถาน: ผู้ที่อพยพมาจากภูมิภาคก่อนการแบ่งแยกประเทศปากีสถานถูกนับรวมเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนชาวอินเดีย และมีการอพยพเข้ามาเพิ่มขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 1990 โดยเฉพาะกลุ่มมูฮาจิรจากการาจี
• ชาวศรีลังกา: ในช่วงศตวรรษที่ 17 และ 18 ภายใต้จักรวรรริดัตช์ มีทาสจำนวนมากถูกนำมาจากศรีลังกา (ซีลอน) เข้ามายังเมืองเคป

ชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และตะวันตก

• ชาวเคปมาเลย์: กลุ่มมุสลิมที่มีเชื้อสายอินโดนีเซียและมาเลย์ ก่อตั้งขึ้นในช่วงการล่าอาณานิคมของดัตช์ และถูกจัดเป็นกลุ่ม "คัลเลอร์ด" (Coloured) ภายใต้ระบบอะพาร์ตไฮด์
• ชาวฟิลิปปินส์: ถูกจัดประเภทเป็น "คนผิวดำ" และหลายคนต้องอาศัยอยู่ในเขตบันทุสถาน (Bantustans) ซึ่งเป็นพื้นที่จำกัดสำหรับคนผิวดำ
• ชาวเอเชียตะวันตก: ชาวซีเรีย เลบานอน และกลุ่มอาหรับอื่นๆ เดิมถูกจัดเป็น "ชาวเอเชีย" แต่หลังจากการฟ้องร้องทางกฎหมายในปี 1913 ศาลตัดสินว่าพวกเขาไม่ใช่ "ชาวเอเชียผิวเหลือง" และได้รับการจัดประเภทเป็น "คนขาว" ในที่สุด