สมาคมนักบัญชีแห่งชาติไนจีเรีย (ANAN)

สมาคมนักบัญชีแห่งชาติไนจีเรีย (Association of National Accountants of Nigeria หรือ ANAN) เป็นหนึ่งในสององค์กรวิชาชีพที่มีอำนาจตามกฎหมายในการกำกับดูแลวิชาชีพบัญชีในประเทศไนจีเรีย โดยอีกองค์กรหนึ่งคือสถาบันผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งไนจีเรีย (Institute of Chartered Accountants of Nigeria หรือ ICAN) ตามกฎหมายของไนจีเรีย ผู้ที่ต้องการให้คำปรึกษาหรือให้บริการด้านการเงินในประเทศจะต้องเป็นสมาชิกขององค์กรใดองค์กรหนึ่งระหว่าง ANAN หรือ ICAN เท่านั้น

ประวัติและการก่อตั้ง

ANAN ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1979 และได้รับการจดทะเบียนนิติบุคคลเมื่อวันที่ 28 กันยายน ค.ศ. 1983 ต่อมาได้รับการรับรองสถานะทางกฎหมาย (Chartered) เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1993 ตามกฤษฎีกาฉบับที่ 76 ปี 1993

โครงสร้างการบริหารงานของสมาคมประกอบด้วยสภาบริหารที่มาจากการเลือกตั้งโดยสมาชิก ซึ่งรวมถึงตัวแทนจากผู้ตรวจเงินแผ่นดิน (Auditors General) ทั้งในระดับสหพันธรัฐ ระดับรัฐ และระดับท้องถิ่น รวมถึงตัวแทนจากมหาวิทยาลัยและโพลีเทคนิค

การรับรองวิทยฐานะและมาตรฐานวิชาชีพ

ผู้ที่จะเข้าเป็นสมาชิกของ ANAN ต้องผ่านกระบวนการศึกษาทางวิชาการ ซึ่งรวมถึงการศึกษาหนึ่งปีที่วิทยาลัยการบัญชีไนจีเรีย (Nigerian College of Accountancy) และต้องผ่านโปรแกรมการฝึกหัดเป็นนักบัญชีปฏิบัติการเป็นเวลาสองปี เพื่อให้ได้รับคุณวุฒิเป็น นักบัญชีแห่งชาติที่ได้รับการรับรอง (Certified National Accountant)

สมาชิกของ ANAN ต้องปฏิบัติตามประมวลจรรยาบรรณวิชาชีพ ซึ่งสอดคล้องกับข้อกำหนดของสหพันธ์นักบัญชีระหว่างประเทศ (International Federation of Accountants หรือ IFAC)

ความร่วมมือและเครือข่ายระดับสากล

ANAN มีบทบาทสำคัญในระดับชาติและนานาชาติผ่านการเป็นสมาชิกขององค์กรต่างๆ ดังนี้:

• ระดับชาติ: เป็นสมาชิกของสมาคมองค์กรวิชาชีพแห่งไนจีเรีย (Association of Professional Bodies of Nigeria) และสภาการรายงานทางการเงินแห่งไนจีเรีย (Financial Reporting Council of Nigeria หรือ FRCN) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำหนดมาตรฐานการบัญชีของประเทศ
• ระดับภูมิภาค: เป็นสมาชิกของสมาคมองค์กรบัญชีในแอฟริกาตะวันตก (Association of Accountancy Bodies in West Africa หรือ ABWA) และสหพันธ์นักบัญชีแพนแอฟริกัน (Pan African Federation of Accountants)
• ระดับสากล: เป็นสมาชิกสถาบันของสมาคมระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาและการวิจัยด้านการบัญชี (International Association for Accounting Education & Research หรือ IAAER) และเป็นสมาชิกติดต่อของ XBRL International ซึ่งพัฒนามาตรฐานการนำเสนอข้อมูลทางบัญชีในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ นอกจากนี้ยังมีความร่วมมือกับสถาบัน CIPFA จากสหราชอาณาจักรเพื่อส่งเสริมแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในวิชาชีพ

กิจกรรมด้านการศึกษา

ANAN ดำเนินการสถานศึกษาสำหรับนักบัญชีที่เมืองจอส (Jos) รัฐโปลโต (Plateau State) โดยมีวิทยาลัยการบัญชีไนจีเรีย (Nigerian College of Accountancy) เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ ซึ่งมุ่งหวังที่จะพัฒนาให้เป็นวิทยาเขตด้านการบัญชีชั้นนำในแอฟริกา แม้ว่าในช่วงแรกจะมีการดำเนินงานในอาคารชั่วคราว แต่ทางสมาคมได้พัฒนาอาคารหอประชุมสอบขนาดใหญ่ที่รองรับผู้เข้าสอบได้ถึง 3,000 คน เพื่อรองรับจำนวนนักศึกษาที่เพิ่มขึ้นทั้งจากภายในประเทศและประเทศอื่นๆ ในทวีปแอฟริกา

ความสัมพันธ์กับองค์กรคู่แข่ง

ในช่วงทศวรรษ 1990 และต้นทศวรรษ 2000 ANAN และ ICAN มีความขัดแย้งกันในด้านการแย่งชิงอำนาจการกำกับดูแลวิชาชีพ ซึ่งนำไปสู่การฟ้องร้องในศาลหลายครั้ง เช่น การที่ ICAN พยายามยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อให้ประกาศว่ากฤษฎีกาที่ก่อตั้ง ANAN นั้นเป็นโมฆะ แต่ศาลสูงกลางในลากอสได้ยกฟ้องคดีดังกล่าวในปี ค.ศ. 2007

อย่างไรก็ตาม ในปี ค.ศ. 2012 ประธานของ ICAN ได้ระบุว่าทั้งสององค์กรได้ปรับความเข้าใจและพัฒนาความสัมพันธ์ให้ดีขึ้น เพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไนจีเรีย