ระบบอัตโนมัติ (Automation) นวัตกรรมที่เปลี่ยนโลกการทำงานและการผลิต

ระบบอัตโนมัติ (Automation) คือเทคโนโลยีที่ช่วยลดการแทรกแซงของมนุษย์ในกระบวนการต่างๆ โดยการกำหนดเกณฑ์การตัดสินใจ ความสัมพันธ์ของกระบวนการย่อย และการดำเนินการที่เกี่ยวข้องไว้ล่วงหน้า แล้วนำเกณฑ์เหล่านั้นไปติดตั้งในเครื่องจักรหรือระบบคอมพิวเตอร์

ประโยชน์ของระบบอัตโนมัติ

การนำระบบอัตโนมัติมาใช้ก่อให้เกิดประโยชน์มากมายในหลายด้าน ดังนี้:

• การประหยัดแรงงาน: ลดความจำเป็นในการใช้แรงงานคนในงานที่ซ้ำซากหรืออันตราย
• ลดการสูญเสีย: เพิ่มความแม่นยำในการใช้วัตถุดิบ ลดของเสียในกระบวนการผลิต
• ประหยัดพลังงานและต้นทุน: ลดค่าใช้จ่ายด้านไฟฟ้าและวัสดุอุปกรณ์
• เพิ่มคุณภาพและความแม่นยำ: ระบบอัตโนมัติสามารถทำงานได้มาตรฐานเดียวกันทุกครั้ง ลดความผิดพลาดที่เกิดจากมนุษย์ (Human Error)

การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันและอุตสาหกรรม

ระบบอัตโนมัติมีตั้งแต่ระดับง่ายๆ เช่น เทอร์โมสแตทควบคุมหม้อต้มน้ำในบ้าน ไปจนถึงระบบควบคุมอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่มีสัญญาณอินพุตและเอาต์พุตหลายหมื่นรายการ

ตัวอย่างการใช้งาน

• ในบ้าน: หุ่นยนต์ดูดฝุ่น (Roomba), เครื่องตัดหญ้าอัตโนมัติ
• การเงิน: เครื่องถอนเงินอัตโนมัติ (ATM), ระบบธนาคารดิจิทัล
• การขนส่ง: ระบบควบคุมการบิน, ระบบนำทางเรือ, รถยนต์ไร้คนขับ
• อุตสาหกรรม: แขนกลพ่นสีในโรงงาน, ระบบสายพานการผลิต

ประวัติศาสตร์ของระบบอัตโนมัติ

ความพยายามในการสร้างระบบอัตโนมัติมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยชาวกรีกและอาหรับให้ความสำคัญกับการวัดเวลาที่แม่นยำ

ยุคเริ่มต้นและยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม

ในอียิปต์ยุคปโตเลมี (ประมาณ 270 ปีก่อนคริสตกาล) Ctesibius ได้อธิบายถึงตัวควบคุมระดับน้ำสำหรับนาฬิกาน้ำ ซึ่งถือเป็นกลไกควบคุมแบบป้อนกลับ (Feedback Control) ยุคแรกๆ ต่อมาในศตวรรษที่ 14 นาฬิกากลไกได้เข้ามาแทนที่นาฬิกาน้ำ

ในช่วงการปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุโรปตะวันตก มีการนำเครื่องจักรขับเคลื่อนด้วยตัวเองมาใช้ เช่น เครื่องยนต์ไอน้ำ ซึ่งทำให้เกิดความต้องการระบบควบคุมอัตโนมัติ เช่น ตัวควบคุมอุณหภูมิ (1624) และตัวควบคุมความเร็ว ต่อมาในปี 1785 Oliver Evans ได้พัฒนาโรงสีแป้งอัตโนมัติ ซึ่งถือเป็นกระบวนการทางอุตสาหกรรมที่ทำงานอัตโนมัติอย่างสมบูรณ์เป็นครั้งแรก

ผลกระทบทางเศรษฐกิจและสังคม

การเติบโตของระบบอัตโนมัติทำให้เกิดความกังวลเรื่องการตกงาน (Technological Unemployment) อย่างไรก็ตาม รายงานการพัฒนาโลกปี 2019 ของธนาคารโลกชี้ให้เห็นว่า อุตสาหกรรมและงานใหม่ๆ ในภาคเทคโนโลยีมีจำนวนมากกว่าผลกระทบจากการที่แรงงานถูกแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติ แม้ว่าในบางประเทศจะมีการนำประเด็นนี้มาใช้ในการเคลื่อนไหวทางการเมืองแบบชาตินิยมและปกป้องการค้าก็ตาม