ปริญญานิติศาสตรบัณฑิต (BCL) ประวัติและความสำคัญในระดับสากล

ปริญญานิติศาสตรบัณฑิต หรือที่รู้จักกันในชื่อย่อว่า BCL (ภาษาละติน: Baccalaureus Civilis Legis) เป็นชื่อปริญญากฎหมายที่มอบโดยมหาวิทยาลัยในกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษ โดยมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจและมีความแตกต่างกันไปตามแต่ละสถาบัน

จุดเริ่มต้นและวิวัฒนาการของ BCL

เดิมที BCL เริ่มต้นจากการเป็นปริญญาในระดับบัณฑิตศึกษา (Postgraduate) ในมหาวิทยาลัยชั้นนำอย่างออกซฟอร์ด (Oxford) และเคมบริดจ์ (Cambridge) โดยในระยะแรก คำว่า "กฎหมายแพ่ง" (Civil Law) ในชื่อปริญญานี้ไม่ได้ถูกใช้เพื่อแยกความแตกต่างจากกฎหมายจารีตประเพณี (Common Law) แต่ใช้เพื่อแยกออกจากกฎหมายศาสนจักร (Canon Law)

BCL ณ มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดในปัจจุบัน

ในปัจจุบัน มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดได้รักษาชื่อปริญญา BCL ไว้ และถือเป็นหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษาที่สอนด้านกฎหมายอังกฤษ ซึ่งมีสถานะเทียบเท่ากับปริญญาโททางกฎหมาย (LL.M.) ของมหาวิทยาลัยอื่นๆ ในสหราชอาณาจักร โดยมีลักษณะเฉพาะดังนี้:

• กลุ่มเป้าหมาย: ออกแบบมาสำหรับผู้ที่สำเร็จการศึกษากฎหมายในระบบ Common Law
• MJur: สำหรับผู้ที่สำเร็จการศึกษากฎหมายแพ่ง (Civil Law) ในหลักสูตรเดียวกัน จะได้รับปริญญา Magister Juris (MJur) แทน
• รูปแบบการเรียน: แตกต่างจาก LLM ทั่วไปตรงที่มีการสอนแบบสัมมนา การบรรยาย และที่สำคัญคือการสอนแบบกลุ่มย่อย (Tutorials) ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของออกซฟอร์ดและเคมบริดจ์
• การประเมินผล: เน้นการสอบปลายปี โดยผลการเรียนจะแบ่งเป็น "ผ่าน" (Pass) หรือ "ดีเยี่ยม" (Distinction)

ประวัติศาสตร์และการเปลี่ยนแปลงหลักสูตร

ในอดีต BCL ของออกซฟอร์ดเน้นการสอนกฎหมายโรมันเพียงอย่างเดียว จนกระทั่งมีการจัดตั้งตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านกฎหมายอังกฤษในปี ค.ศ. 1758 ต่อมาในปี ค.ศ. 1991 ได้มีการนำปริญญา MJur เข้ามาใช้ควบคู่กับ BCL เพื่อรองรับผู้สำเร็จการศึกษาจากพื้นฐานกฎหมายที่ไม่ใช่ Common Law

การใช้ชื่อ BCL ในสถาบันอื่นๆ

ในขณะที่ออกซฟอร์ดคงชื่อ BCL ไว้ แต่มหาวิทยาลัยอื่นๆ ได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่อปริญญาเพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลมากขึ้น เช่น:

• มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์: เปลี่ยนชื่อคณะกฎหมายแพ่งเป็นคณะนิติศาสตร์ และเปลี่ยนปริญญาบัณฑิตศึกษาเป็น LLB และต่อมาเป็น LLM
• มหาวิทยาลัยเดอรัม (Durham University): ปัจจุบันใช้ชื่อปริญญา LLM แทน BCL
• มหาวิทยาลัยนิวบรันสวิก (University of New Brunswick) ในแคนาดา: เคยใช้ชื่อ BCL สำหรับปริญญานิติศาสตรบัณฑิตในระบบ Common Law ก่อนจะเปลี่ยนเป็น LLB ในปี ค.ศ. 1969