ดนตรีบันดา (Banda Music): จังหวะและจิตวิญญาณของเม็กซิโก

ดนตรีบันดา (Banda) เป็นแนวเพลงย่อยของดนตรีภูมิภาคเม็กซิโก (Regional Mexican music) ซึ่งมีเอกลักษณ์โดดเด่นด้วยการใช้เครื่องเป่า (โดยเฉพาะเครื่องทองเหลือง) และเครื่องกระทบในการบรรเลง สร้างเสียงที่ทรงพลังและมีชีวิตชีวา

ประวัติความเป็นมาของดนตรีบันดา

ประวัติของดนตรีบันดามีจุดเริ่มต้นในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 พร้อมกับการเข้ามาของเครื่องเป่าทองเหลืองแบบลูกสูบ (piston brass instruments) ในยุคนั้นนักดนตรีในชุมชนพยายามเลียนแบบวงดุริยางค์ทหาร ทำให้เกิดการก่อตั้งวงบันดาขึ้นในพื้นที่ทางตอนใต้และตอนกลางของเม็กซิโก

ในช่วงทศวรรษ 1880 ดนตรีบันดาได้หยั่งรากลึกในรัฐซินาลัว (Sinaloa) และแพร่กระจายไปยังรัฐใกล้เคียงในทศวรรษ 1890 โดยได้รับอิทธิพลอย่างมากจากการผสมผสานระหว่างดนตรีเม็กซิกันและดนตรีโพลก้า (Polka) ซึ่งนำเข้ามาโดยชาวเยอรมันที่อาศัยอยู่ในรัฐต่างๆ เช่น ซินาลัว, ชิวาวา, โออาซากา, ยูกาตัน, ฮาลิสโก และนวยโวเลออน

รูปแบบวงดนตรีแบบดั้งเดิม

วงบันดามีความหลากหลายตามพื้นที่และหมู่บ้าน โดยมีลักษณะเฉพาะตัวดังนี้:

• วงในรัฐโออาซากา: ใช้การผสมผสานระหว่างทูบา, แซกโซโฟน และคลาริเน็ต โดยใช้ทรัมเป็ตน้อยลงและใช้เทนเนอร์ทรอมโบนมากขึ้น รวมถึงการตีกลองเบสและฉาบแยกกัน
• วงในยูกาตัน (Yucatecan Jarana): ประกอบด้วยคลาริเน็ต, เทนเนอร์แซกโซโฟน, บาริโทนแซกโซโฟน, ทรัมเป็ต, ทรอมโบน, ทิมบาเลส, กลองสแนร์, กลองเบส, ฉาบ และกวีโร (güiro)
• วงทัมโบราโซ (Tamborazo) ในซากาเตกัส: จะไม่ใช้ทูบา แต่จะใช้ทัมโบรา (tambora) ในการทำเสียงเบสแทน

บทเพลงและสไตล์การบรรเลง

วงบันดาบรรเลงเพลงหลากหลายสไตล์ ตั้งแต่ Rancheras, Corridos, Cumbias, Boleros, Salsas, Polkas, Waltzes ไปจนถึงเพลงมาร์ช เพลงที่ได้รับความนิยมสูงสุดเพลงหนึ่งคือ "El Sinaloense" (The Sinaloan) ซึ่งเขียนโดย Severiano Briseño ในปี 1944 และกลายเป็นเพลงที่ชาวซินาลัวหลายคนถือว่าเป็นเพลงประจำรัฐอย่างไม่เป็นทางการ

การพัฒนาสู่ความนิยมในระดับสากล

ในอดีต วงบันดามักบรรเลงเพลงบรรเลง (Instrumentals) เป็นหลัก แม้จะเคยบรรเลงให้กับนักร้องเดี่ยวชื่อดัง แต่จนกระทั่งปี 1989 Banda El Recodo ได้เป็นวงบันดาแรกที่บันทึกเสียงเพลงโดยมีนักร้องนำอย่างเป็นทางการ ซึ่งจุดประกายให้วงอื่นๆ ทำตาม

ในช่วงปลายทศวรรษ 1980 และ 1990 ดนตรีบันดาเริ่มแพร่ความนิยมจากรัฐซินาลัวไปยังรัฐชายฝั่งแปซิฟิกและรัฐตอนกลาง และในที่สุดก็กลายเป็นแนวเพลงภูมิภาคเม็กซิโกที่ได้รับความนิยมสูงสุดในช่วงสหัสวรรษใหม่

บทบาทของศิลปินหญิง

แม้ว่าดนตรีบันดาจะเป็นแนวเพลงที่ผู้ชายเป็นใหญ่ แต่ก็มีนักร้องหญิงที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง เช่น Jenni Rivera ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นนักร้องบันดาหญิงที่ทำรายได้สูงสุดตลอดกาล และเป็นผู้ที่นำมุมมองของผู้หญิงเข้ามาสู่แนวเพลงนี้