แอตลาสบาร์ริงตันว่าด้วยโลกกรีกและโรมัน

แอตลาสบาร์ริงตันว่าด้วยโลกกรีกและโรมัน (Barrington Atlas of the Greek and Roman World) เป็นแผนที่ทางภูมิศาสตร์ฉบับสมบูรณ์ขนาดใหญ่ในภาษาอังกฤษ ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ของยุโรป เอเชีย และแอฟริกาเหนือในยุคโบราณ โดยมี Richard J. A. Talbert เป็นบรรณาธิการ และจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน (Princeton University Press) ในปี ค.ศ. 2000

ผลงานชิ้นนี้ได้รับรางวัล Best Professional/Scholarly Multivolume Reference Work in the Humanities จากสมาคมผู้จัดพิมพ์แห่งอเมริกา (Association of American Publishers) ประจำปี 2000 เนื่องจากเป็นงานอ้างอิงทางภูมิศาสตร์ที่ทันสมัยที่สุด ซึ่งเข้ามาแทนที่งานของ William Smith ในช่วงศตวรรษที่ 19

รายละเอียดและโครงสร้างของแอตลาส

เล่มหลักของแอตลาสประกอบด้วยแผนที่ภูมิประเทศสีจำนวน 102 ฉบับ ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่หมู่เกาะบริติชและหมู่เกาะอะโซร์ส ทางทิศตะวันตก ไปจนถึงอัฟกานิสถานและจีนตะวันตก ทางทิศตะวันออก โดยมีขนาดเล่มอยู่ที่ 33 x 48 เซนติเมตร พร้อมด้วยดัชนีชื่อสถานที่ (Gazetteer) จำนวน 45 หน้า

มาตราส่วนและเทคนิคการจัดทำ

แผนที่ส่วนใหญ่ใช้มาตราส่วน 1:1,000,000 หรือ 1:500,000 อย่างไรก็ตาม ในพื้นที่ศูนย์กลางสำคัญ 3 แห่ง ได้แก่ เอเธนส์ โรม และไบแซนเทียม-คอนสแตนติโนเปิล จะใช้มาตราส่วนที่ละเอียดกว่าคือ 1:150,000 ส่วนพื้นที่ห่างไกลที่ชาวกรีกและโรมันใช้เพียงเพื่อการค้าและการสำรวจ เช่น แถบบอลติก อาระเบีย แอฟริกาตะวันออก อินเดีย และศรีลังกา จะใช้มาตราส่วน 1:5,000,000

การฉายแผนที่ใช้ระบบ Lambert Conformal Conic โดยผู้จัดทำได้พยายามนำเสนอสภาพภูมิประเทศในลักษณะที่ใกล้เคียงกับยุคโบราณมากที่สุด โดยการตัดลักษณะทางภูมิศาสตร์สมัยใหม่ที่เกิดขึ้นภายหลังออก และฟื้นฟูสภาพภูมิทัศน์เดิมเท่าที่ข้อมูลทางโบราณคดีและหลักฐานทางประวัติศาสตร์จะเอื้ออำนวย

การผลิตและงบประมาณ

โครงการนี้เริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1988 ที่มหาวิทยาลัยนอร์ทแคโรไลนา แชพเพิลฮิลล์ โดยใช้ทีมงานผู้เชี่ยวชาญด้านคลาสสิก 221 คน และนักทำแผนที่ 22 คน งบประมาณในการดำเนินงานสูงถึง 4.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งได้รับเงินสนับสนุนจากทั้งภาครัฐและเอกชน โดยผู้สนับสนุนรายใหญ่ที่สุดคือมูลนิธิบาร์ริงตัน (The Barrington Foundation) ของครอบครัว Robert B. Strassler ซึ่งบริจาคเงินมากกว่า 1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และเป็นที่มาของชื่อแอตลาสเล่มนี้

ขอบเขตของช่วงเวลา

แอตลาสครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่ประมาณ 1,000 ปีก่อนคริสตกาล จนถึง ค.ศ. 640 โดยแบ่งออกเป็น 5 ยุคหลัก ดังนี้:

• ยุคอาร์เคอิก (Archaic period): ก่อน 550 ปีก่อนคริสตกาล
• ยุคคลาสสิก (Classical period): 550–330 ปีก่อนคริสตกาล
• ยุคเฮลเลนิสติก / ยุคสาธารณรัฐโรมันตอนกลางถึงตอนปลาย: 330 ปีก่อนคริสตกาล – 30 ปีก่อนคริสตกาล
• ยุคจักรวรรดิโรมันตอนต้น (Early Roman Empire): 30 ปีก่อนคริสตกาล – ค.ศ. 300
• ยุคโบราณตอนปลาย (Late Antiquity): ค.ศ. 300–640

แผนที่แต่ละฉบับจะรวบรวมข้อมูลของทุกยุคสมัยไว้ในแผนที่เดียว ไม่ได้แยกแผนที่ตามช่วงเวลา

การกำหนดชื่อและสัญลักษณ์

ชื่อสถานที่ในแผนที่ใช้ภาษาละตินเป็นหลักสำหรับหมวดหมู่ภูมิภาค เช่น Internum Mare สำหรับทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ส่วนชื่อโบราณจะถูกขีดเส้นใต้ด้วยสีที่ระบุถึงยุคสมัยที่ชื่อนั้นถูกใช้ หากเป็นชื่อสมัยใหม่จะใช้ตัวอักษรแบบไม่มีหัว (Sans-serif) สำหรับลักษณะทางกายภาพจะใช้คำศัพท์ละตินมาตรฐาน เช่น Lacus (ทะเลสาบ) หรือ Mons (ภูเขา)

การต่อยอดในยุคดิจิทัล

ปัจจุบันมีการนำชุดข้อมูลจากแอตลาสบาร์ริงตันมาพัฒนาต่อยอดในรูปแบบดิจิทัลผ่าน โครงการ Pleiades (Pleiades Project) ซึ่งเป็นความร่วมมือแบบวิกิ (Wiki-like) ในการรวบรวมและปรับปรุงข้อมูลภูมิศาสตร์โบราณให้ทันสมัยและเข้าถึงได้ง่ายขึ้นในรูปแบบออนไลน์