ยุทธการที่เคิร์กุก (2017) การทวงคืนพื้นที่ทับซ้อนในอิรัก

ยุทธการที่เคิร์กุก (Battle of Kirkuk) หรือในชื่อรหัส Operation Enforcing Security เป็นปฏิบัติการทางทหารของกองกำลังความมั่นคงของอิรักเพื่อทวงคืนจังหวัดเคิร์กุกจากกองกำลังเพชเมอร์กา (Peshmerga) ของชาวเคิร์ด หลังจากที่ฝ่ายเคิร์ดเพิกเฉยต่อคำเตือนหลายครั้งให้ถอนตัวออกจากพื้นที่ทับซ้อน

ภูมิหลังของความขัดแย้ง

ชนวนเหตุของยุทธการนี้เกิดขึ้นหลังจาก การลงประชามติเพื่อเอกราชของเคิร์ดดิสถานในอิรักปี 2017 ซึ่งผลการลงประชามติออกมาว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งส่วนใหญ่ (93%) สนับสนุนให้ภูมิภาคเคิร์ดดิสถานและพื้นที่ทับซ้อนนอกการบริหารของภูมิภาคกลายเป็นรัฐอิสระ

รัฐบาลกลางของอิรักมองว่าการลงประชามติครั้งนี้เป็นสิ่งผิดกฎหมาย ขณะที่เมืองเคิร์กุกซึ่งเป็นเมืองที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และอุดมไปด้วยน้ำมันดิบ เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่ทั้งสองฝ่ายต่างอ้างสิทธิ์ในความเป็นเจ้าของ ก่อนการบุกรุกของกลุ่ม ISIL เมืองนี้เคยอยู่ภายใต้การควบคุมของอิรัก แต่ต่อมาถูกยึดครองโดยกองกำลังเพชเมอร์กาในระหว่างที่รัฐบาลอิรักอ่อนแอลง

การดำเนินยุทธการ

เมื่อกองกำลังเพชเมอร์กาไม่ยอมถอนตัวตามกำหนดเวลาในวันที่ 15 ตุลาคม 2017 รัฐบาลอิรักจึงเริ่มปฏิบัติการทางทหาร โดยมีกองกำลังความมั่นคงของอิรัก (ISF) และกองกำลังระดมพล (PMF) ร่วมมือกัน

การบุกยึดเมืองเคิร์กุก

ภายใน 15 ชั่วโมง เมืองเคิร์กุก ฐานทัพอากาศ K-1 และแหล่งน้ำมันโดยรอบถูกยึดคืนได้สำเร็จ โดยกองกำลังเพชเมอร์กาส่วนใหญ่ถอนตัวออกจากเมืองโดยไม่มีการต่อต้าน ซึ่งนำไปสู่การกล่าวหาว่ามีการทรยศหักหลังกันเองภายในกลุ่มการเมืองของชาวเคิร์ด (ระหว่าง KDP และ PUK)

การขยายผลการรุกคืบ

ในวันต่อมา กองกำลังอิรักได้เข้ายึดครองแหล่งน้ำมัน Baba GurGur และเมือง Tuz Khurmatu ในจังหวัด Saladin รวมถึงเมือง Kifri ในจังหวัด Diyala

• 16 ตุลาคม: กองกำลังต่อต้านการก่อการร้ายของอิรักเข้ายึดกองบัญชาการรัฐบาลจังหวัดเคิร์กุก
• 17 ตุลาคม: รัฐบาลอิรักประกาศว่าสามารถยึดคืนแหล่งน้ำมันทั้งหมดที่เคยครอบครองก่อนปี 2014 ได้สำเร็จ
• 20 ตุลาคม: กองกำลังอิรักเข้ายึดเมือง Altun Kupri ซึ่งเป็นเมืองสุดท้ายที่ชาวเคิร์ดควบคุมอยู่ ทำให้รัฐบาลกลางสามารถควบคุมจังหวัดเคิร์กุกได้ทั้งหมด

ผลกระทบและเหตุการณ์หลังการรบ

ยุทธการนี้ส่งผลให้เกิดการอพยพครั้งใหญ่ของชาวเคิร์ดในเคิร์กุก โดยมีรายงานว่าครอบครัวชาวเคิร์ดจำนวนมากต้องหลบหนีไปยังเมือง Erbil และ Sulaimaniyah

อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดี Haider el-Abadi ของอิรักในขณะนั้นได้ให้คำมั่นสัญญาผ่านโทรทัศน์ว่าชีวิตและทรัพย์สินของชาวเคิร์ดที่ยังคงอยู่ในพื้นที่ จะได้รับการคุ้มครองและรักษาความปลอดภัย