เครื่องราชอิสริยาภรณ์แม็กซิมิเลียนแห่งบาวาเรียเพื่อวิทยาศาสตร์และศิลปะ
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1853 โดยพระเจ้าแม็กซิมิเลียนที่ 2 แห่งบาวาเรีย
- ถูกระงับการมอบรางวัลในช่วงระบอบนาซี (ค.ศ. 1933) และฟื้นฟูอีกครั้งในปี ค.ศ. 1980
- จำกัดจำนวนสมาชิกที่มีชีวิตอยู่ไม่เกิน 100 คน
- แบ่งเป็น 2 สาขาหลัก คือ วิทยาศาสตร์ และ ศิลปะ
เครื่องราชอิสริยาภรณ์แม็กซิมิเลียนแห่งบาวาเรียเพื่อวิทยาศาสตร์และศิลปะ (เยอรมัน: Bayerischer Maximiliansorden für Wissenschaft und Kunst) เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นสูงของรัฐบาวาเรีย ประเทศเยอรมนี จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1853 โดยพระเจ้าแม็กซิมิเลียนที่ 2 แห่งบาวาเรีย (King Maximilian II von Bayern) เพื่อเป็นการยกย่องและตอบแทนผู้ที่มีผลงานโดดเด่นและยอดเยี่ยมในสาขาวิทยาศาสตร์และศิลปะ

ประวัติและการฟื้นฟู
เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ถูกมอบให้แก่ผู้มีคุณูปการทางปัญญาและศิลปะมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1933 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของระบอบนาซี เครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ได้ถูกระงับการมอบรางวัลลง จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1980 นายฟรันซ์ โยเซฟ สเตราส์ (Franz Josef Strauß) มุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรียในขณะนั้น ได้ดำเนินการฟื้นฟูและนำเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้กลับมามอบอีกครั้ง
ในด้านการผลิต ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1905 เป็นต้นมา ร้านอัญมณี Hemmerle ในเมืองมิวนิกได้รับมอบหมายให้เป็นผู้จัดทำเหรียญรางวัลนี้
เกณฑ์การพิจารณาและโครงสร้าง
เครื่องราชอิสริยาภรณ์แม็กซิมิเลียนมุ่งเน้นมอบให้แก่เหล่านักวิทยาศาสตร์และศิลปินชาวเยอรมันเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม ผู้ได้รับรางวัลไม่จำเป็นต้องเป็นพลเมืองของรัฐบาวาเรียเท่านั้น
โครงสร้างของเครื่องราชอิสริยาภรณ์แบ่งออกเป็น 1 ชั้น และแบ่งย่อยเป็น 2 สาขา ได้แก่:
- สาขาวิทยาศาสตร์
- สาขาศิลปะ
ข้อกำหนดสำคัญประการหนึ่งคือ จำนวนสมาชิกที่มีชีวิตอยู่ของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้จะต้องไม่เกิน 100 คน
กระบวนการเสนอชื่อและคัดเลือก
ผู้ที่มีสิทธิ์เสนอชื่อสมาชิกใหม่ ได้แก่ มุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรีย, รัฐมนตรีที่รับผิดชอบในพอร์ตโฟลิโอที่เกี่ยวข้อง และสมาชิกของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสองสาขา โดยข้อเสนอเหล่านี้จะถูกส่งต่อไปยังคณะกรรมการที่ปรึกษา (Ordensbeirat) เพื่อประเมินและให้คำแนะนำแก่มุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรียในการตัดสินใจขั้นสุดท้าย
องค์ประกอบของคณะกรรมการที่ปรึกษา
คณะกรรมการที่ปรึกษาประกอบด้วยตัวแทนจากภาคส่วนต่างๆ ดังนี้:
- ประธานรัฐสภาแห่งบาวาเรีย (Landtag of Bavaria)
- รองมุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรีย
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์ การวิจัย และศิลปะ
- ประธานสถาบันวิทยาศาสตร์และมนุษยศาสตร์แห่งบาวาเรีย
- ประธานสถาบันวิจิตรศิลป์แห่งบาวาเรีย
- ประธานวิทยาลัยศิลปะในบาวาเรีย (หนึ่งท่าน)
- อธิการบดีมหาวิทยาลัยในบาวาเรีย (หนึ่งท่าน)
- ตัวแทนจากสาขาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยมุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรีย
สมาชิกคณะกรรมการที่ปรึกษาทุกคนมีวาระการดำรงตำแหน่ง 5 ปี และการตัดสินใจของคณะกรรมการจะใช้เสียงข้างมาก
สถิติผู้ได้รับรางวัล
| ช่วงเวลา | จำนวนผู้ได้รับรางวัล |
|---|---|
| ค.ศ. 1853 – 1932 | 351 ราย |
| ค.ศ. 1980 – 2018 | 222 ราย |
ข้อมูล ณ เดือนธันวาคม ค.ศ. 2018 ระบุว่ามีสมาชิกที่มีชีวิตอยู่ทั้งหมด 95 ราย ซึ่งยังคงอยู่ภายใต้เกณฑ์จำกัดจำนวนสมาชิกไม่เกิน 100 คน
คำถามที่พบบ่อย
เครื่องราชอิสริยาภรณ์แม็กซิมิเลียนมอบให้ใคร?
มอบให้แก่นักวิทยาศาสตร์และศิลปินที่มีผลงานโดดเด่นและยอดเยี่ยม โดยเน้นที่ชาวเยอรมันเป็นหลัก แต่ไม่จำกัดเฉพาะพลเมืองของรัฐบาวาเรีย
ใครเป็นผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายในการมอบรางวัล?
มุขมนตรีแห่งรัฐบาวาเรีย (Minister-President) เป็นผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายหลังจากได้รับคำแนะนำจากคณะกรรมการที่ปรึกษา
ทำไมรางวัลนี้ถึงหยุดมอบไปช่วงหนึ่ง?
รางวัลนี้ถูกระงับการมอบตั้งแต่ปี ค.ศ. 1933 ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นของระบอบนาซี และถูกนำกลับมามอบอีกครั้งในปี ค.ศ. 1980 โดยนายฟรันซ์ โยเซฟ สเตราส์
จำนวนสมาชิกของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้มีจำกัดหรือไม่?
มีจำกัด โดยกำหนดให้มีสมาชิกที่มีชีวิตอยู่ได้ไม่เกิน 100 คนในเวลาเดียวกัน
