คาร์ลอส คาสติลโล-ชาเวซ นักคณิตศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านชีววิทยาเชิงคำนวณและระบาดวิทยา

คาร์ลอส คาสติลโล-ชาเวซ (Carlos Castillo-Chavez, เกิด 29 มีนาคม ค.ศ. 1952) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวเม็กซิกัน-อเมริกัน ผู้มีบทบาทสำคัญในการประยุกต์ใช้คณิตศาสตร์เพื่อทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางชีววิทยาและสังคม เขาเคยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ Regents Professor และศาสตราจารย์ Joaquín Bustoz Jr. ด้านชีววิทยาเชิงคณิตศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตต (Arizona State University) นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้ก่อตั้งสถาบันชีววิทยาเชิงคณิตศาสตร์และทฤษฎี (Mathematical and Theoretical Biology Institute - MTBI) ที่มหาวิทยาลัยคอร์เนลในปี ค.ศ. 1996

ประวัติและการศึกษา

คาสติลโล-ชาเวซ เกิดที่ประเทศเม็กซิโก และย้ายถิ่นฐานไปยังสหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1974 ขณะมีอายุ 22 ปี ในช่วงแรกเขาทำงานในโรงงานผลิตชีสในรัฐวิสคอนซินก่อนจะเข้าศึกษาต่อ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-สตีเวนส์พอยต์ (University of Wisconsin–Stevens Point) ในปี ค.ศ. 1976 ในสาขาคณิตศาสตร์และวรรณกรรมภาษาสเปน

ต่อมาเขาได้รับปริญญาโทด้านคณิตศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-มิลวอกี (University of Wisconsin–Milwaukee) และปริญญาเอกด้านคณิตศาสตร์จากมหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน (University of Wisconsin–Madison) ในปี ค.ศ. 1984 ก่อนที่จะเข้าร่วมงานกับมหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตตในปี ค.ศ. 2004 เขาเคยเป็นศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยคอร์เนลเป็นเวลา 18 ปี และเคยดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัย Yachay Tech ในประเทศเอกวาดอร์ ระหว่างปี ค.ศ. 2016 ถึง 2018

ผลงานวิจัยและการประยุกต์ใช้

คาสติลโล-ชาเวซ มีผลงานตีพิมพ์ทางวิชาการมากกว่า 560 ฉบับ และหนังสืออีกหลายสิบเล่ม งานวิจัยของเขามุ่งเน้นไปที่จุดตัดระหว่างคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และสังคมศาสตร์ โดยมีประเด็นหลักดังนี้:

• ระบาดวิทยาเชิงคำนวณ: การสร้างแบบจำลองทางคณิตศาสตร์เพื่อศึกษาการแพร่กระจายของโรค การวิวัฒนาการ และการควบคุมโรค โดยพิจารณาถึงปัจจัยด้านความเสี่ยงทางสิ่งแวดล้อม โครงสร้างทางสังคม และพฤติกรรมของมนุษย์ รวมถึงการศึกษาโรคระบาด เช่น อีโบลา, ไข้หวัดใหญ่, วัณโรค และไวรัสซิกา
• พลวัตทางสังคม: การใช้แบบจำลองเพื่ออธิบายการแพร่กระจายของแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ ข้อมูลข่าวสาร หรือปรากฏการณ์ทางสังคม เช่น ผลกระทบของการเลียนแบบทางสังคม (social contagion effect) ในเหตุการณ์กราดยิงในโรงเรียน
• การเสพติด: การศึกษาผลกระทบของพฤติกรรมมนุษย์ที่มีต่อพลวัตของการเกิดโรคและการเสพติด

การส่งเสริมการศึกษาและกลุ่มผู้ด้อยโอกาส

คาสติลโล-ชาเวซ ได้รับการยอมรับอย่างสูงในการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้กับกลุ่มนักศึกษาที่ขาดโอกาสหรือกลุ่มที่ไม่ได้รับการสนับสนุนในสาขาคณิตศาสตร์และชีววิทยา เขาเป็นที่ปรึกษาให้กับนักศึกษาปริญญาเอกถึง 52 คน (ข้อมูลปี 2020) ซึ่งรวมถึงผู้หญิงและนักศึกษาจากละตินอเมริกาจำนวนมาก นอกจากนี้เขายังดูแลนักศึกษาระดับปริญญาตรีมากกว่า 500 คนผ่านสถาบัน MTBI

เขาได้ก่อตั้งหลักสูตรปริญญาตรีและปริญญาเอกสาขาคณิตศาสตร์ประยุกต์ในวิทยาศาสตร์ชีวิตและสังคมศาสตร์ (Applied Mathematics in the Life and Social Sciences) ในปี ค.ศ. 2008 ที่ศูนย์ Simon A. Levin ณ มหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตต

รางวัลและการยอมรับ

ผลงานของเขาได้รับรางวัลระดับสูงหลายรายการ ได้แก่:

• รางวัลจากทำเนียบขาว 3 ครั้ง (ปี 1992, 1997 และ 2011) โดยโครงการ MTBI ได้รับรางวัล Presidential Awards for Excellence in Science, Mathematics and Engineering Mentoring (PAESMEM)
• รางวัล Distinguished Public Service Award จากสมาคมคณิตศาสตร์อเมริกัน (American Mathematical Society) ในปี ค.ศ. 2010
• รางวัล Mentor Award จากสมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (AAAS) ในปี ค.ศ. 2007

สถานะปัจจุบัน

คาสติลโล-ชาเวซ เกษียณอายุจากมหาวิทยาลัยแอริโซนาสเตตในปี ค.ศ. 2020 หลังจากลาออกจากตำแหน่งในปี ค.ศ. 2019 ทั้งนี้มีการรายงานว่าการลาออกเกิดขึ้นท่ามกลางการตรวจสอบของมหาวิทยาลัยเกี่ยวกับข้อร้องเรียนเรื่องการสร้างสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ไม่เหมาะสมและการคุกคาม ซึ่งผลการตรวจสอบพบว่ามีมูลความจริง แต่เรื่องดังกล่าวได้ถูกปิดลงเนื่องจากการเกษียณอายุของเขา