การอ้างอิงคดีความทางกฎหมาย ระบบและวิธีการอ้างอิง
สรุปใจความสำคัญ
- การอ้างอิงแบบเป็นกลาง (Neutral Citation) ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อระบุคำตัดสินของศาลโดยไม่ขึ้นกับสื่อหรือผู้จัดพิมพ์
- ในกลุ่มประเทศเครือจักรภพ คดีแพ่งมักออกเสียง 'v' ว่า 'and' ในขณะที่คดีอาญาออกเสียงว่า 'against'
- การอ้างอิงคดีในรูปแบบกระดาษมักประกอบด้วยชื่อศาล, ชื่อรายงาน, เล่มที่, หน้า และปีที่ตีพิมพ์
การอ้างอิงคดีความทางกฎหมายเป็นระบบที่ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายใช้เพื่อระบุตัวตนของคำตัดสินของศาลในอดีต ซึ่งอาจปรากฏอยู่ในชุดหนังสือที่เรียกว่า reporters หรือ law reports หรือใช้รูปแบบการอ้างอิงแบบเป็นกลาง (neutral style) ที่ระบุตัวตนของคำตัดสินโดยไม่ขึ้นกับว่าคำตัดสินนั้นถูกรายงานที่ใด

องค์ประกอบของการอ้างอิงทางกฎหมาย
การอ้างอิงทางกฎหมายคือการอ้างถึงบรรทัดฐานหรืออำนาจทางกฎหมาย เช่น คดีความ, บทบัญญัติแห่งกฎหมาย หรือตำรา เพื่อสนับสนุนหรือโต้แย้งตำแหน่งทางกฎหมายที่นำเสนอ โดยทั่วไปเมื่อคดีถูกตีพิมพ์ในรูปแบบกระดาษ การอ้างอิงมักประกอบด้วยข้อมูลดังนี้:
- ศาลที่ออกคำตัดสิน
- ชื่อรายงาน (Report title)
- หมายเลขเล่ม (Volume number)
- หมายเลขหน้า, ส่วน หรือย่อหน้า
- ปีที่ตีพิมพ์
ในบางเขตอำนาจศาล เช่น อังกฤษ ออสเตรเลีย และแคนาดา เล่มของรายงานอาจไม่ได้ถูกระบุหมายเลขแยกจากปี ดังนั้นจึงต้องใช้ปีและหมายเลขเล่ม (ซึ่งมักไม่เกิน 4) เพื่อระบุหนังสือในชุดนั้นๆ โดยมักใช้เครื่องหมายวงเล็บเหลี่ยม [year] เพื่อระบุปีที่ตีพิมพ์ ซึ่งอาจไม่ใช่ปีที่ตัดสินคดี
การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลและการอ้างอิงแบบเป็นกลาง
การมาถึงของอินเทอร์เน็ตทำให้ศาลสามารถเผยแพร่คำตัดสินผ่านเว็บไซต์ได้ ซึ่งนำไปสู่การเกิดระบบการอ้างอิงแบบเป็นกลาง (Neutral Citation) เพื่อระบุคำตัดสินโดยไม่ขึ้นกับสื่อหรือผู้จัดพิมพ์ ข้อมูลที่มักปรากฏในการอ้างอิงแบบนี้ ได้แก่:
- ปีที่ตัดสินคดี
- ชื่อย่อของศาล
- หมายเลขคำตัดสิน (ไม่ใช่หมายเลขสำนวนคดี)
สำหรับการอ้างอิงจุดเฉพาะ (pinpoint references) ในระบบดิจิทัล จะเปลี่ยนจากการใช้หมายเลขหน้ามาเป็นการใช้ หมายเลขย่อหน้า แทน เพื่อให้มีความแม่นยำไม่ว่าจะเปิดอ่านผ่านเบราว์เซอร์หรือเครื่องพิมพ์ใดก็ตาม
การออกเสียงชื่อคดีความ
ในประเทศที่ใช้ระบบกฎหมายจารีตประเพณี (Common Law) ชื่อของคู่ความฝ่ายตรงข้ามจะถูกแยกด้วยตัวย่อ v (ย่อมาจาก versus ในภาษาละติน แปลว่า ต่อสู้กับ) ซึ่งมีการออกเสียงที่แตกต่างกันตามบริบทและภูมิภาค:
การออกเสียงในกลุ่มประเทศเครือจักรภพ (Commonwealth)
- คดีแพ่ง: มักออกเสียงว่า "and" (และ) เช่น Smith v Jones จะอ่านว่า "Smith and Jones"
- คดีอาญา: มักออกเสียงว่า "against" (ต่อต้าน/กับ) เช่น R v Smith จะอ่านว่า "the Crown against Smith"
- ในสกอตแลนด์ ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญาจะใช้คำว่า "against" ทั้งหมด
การออกเสียงในสหรัฐอเมริกา
ในสหรัฐอเมริกาไม่มีข้อตกลงร่วมกันที่ชัดเจนเกี่ยวกับการออกเสียงตัวย่อ v. ซึ่งนำไปสู่ความหลากหลาย:
- Versus: เป็นคำที่ใช้บ่อยที่สุด และบางครั้งสื่อมวลชนใช้ตัวย่อ vs. แทน v.
- Against: เป็นเรื่องของสไตล์ส่วนบุคคล เช่น ผู้พิพากษาบางท่านในศาลฎีกาชอบใช้คำนี้
- And: ใช้โดยอาจารย์กฎหมายบางท่าน แต่บางส่วนมองว่าเป็นเพียงการเลียนแบบสไตล์
- Vee: การออกเสียงตามตัวอักษร (วี) มักใช้กับคดีดังอย่าง Roe v. Wade เนื่องจากเป็นที่รู้จักในวัฒนธรรมอเมริกันอย่างแพร่หลาย แม้ว่าในทางวิชาชีพกฎหมายจะไม่สนับสนุนการออกเสียงนี้ก็ตาม
คำถามที่พบบ่อย
การอ้างอิงแบบเป็นกลาง (Neutral Citation) คืออะไร?
คือระบบการอ้างอิงที่ระบุตัวตนของคำตัดสินของศาลโดยไม่ขึ้นกับว่าคำตัดสินนั้นถูกตีพิมพ์ในเล่มรายงานใด หรือเผยแพร่ผ่านสื่อใด ทำให้สามารถระบุคดีได้แม่นยำในยุคดิจิทัล
ตัวย่อ 'v' ในชื่อคดีความหมายถึงอะไร?
ตัวย่อ 'v' ย่อมาจากคำว่า 'versus' ในภาษาละติน ซึ่งหมายถึง 'ต่อสู้กับ' หรือ 'กับ' ใช้เพื่อแยกชื่อของคู่ความสองฝ่ายในคดีความ
ทำไมการอ้างอิงในยุคดิจิทัลจึงใช้หมายเลขย่อหน้าแทนหมายเลขหน้า?
เพราะการแสดงผลบนเว็บไซต์หรือเบราว์เซอร์ที่แตกต่างกันทำให้หมายเลขหน้าไม่คงที่ การใช้หมายเลขย่อหน้าจึงเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดในการอ้างอิงจุดเฉพาะของคำตัดสิน
