รางวัลชิตา ริเวร่า ด้านการเต้นและการออกแบบท่าเต้น

รางวัลชิตา ริเวร่า ด้านการเต้นและการออกแบบท่าเต้น (Chita Rivera Awards for Dance and Choreography) หรือที่เรียกกันอย่างไม่เป็นทางการว่า "The Chitas" เป็นรางวัลที่มอบเพื่อเชิดชูความเป็นเลิศในด้านการเต้นและการออกแบบท่าเต้น ทั้งในผลงานการแสดงบนเวทีและในภาพยนตร์ โดยมีพิธีมอบรางวัลจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ ศูนย์ศิลปะการแสดงสเกอร์บอล (Skirball Center for the Performing Arts) ในนครนิวยอร์ก เพื่อเฉลิมฉลองความสำเร็จอันโดดเด่นในละครเวทีบรอดเวย์ (Broadway), ออฟ-บรอดเวย์ (Off-Broadway) และภาพยนตร์

ประวัติและความเป็นมา

รางวัลนี้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1982 ในชื่อ รางวัลแอสแตร์ (The Astaire Awards) เพื่อระลึกถึงมรดกทางศิลปะของ เฟรด แอสแตร์ (Fred Astaire) และ อเดล แอสแตร์ (Adele Astaire) พี่สาวของเขา ซึ่งทั้งคู่เป็นบุคคลผู้มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อวงการละครเวทีบรอดเวย์ โดยทั้งสองเคยร่วมแสดงในละครเพลงบรอดเวย์ถึง 10 เรื่อง ระหว่างปี ค.ศ. 1917 ถึง 1931

ในช่วงปี ค.ศ. 2001 ถึง 2005 รางวัลนี้ถูกนำเสนอโดยกองทุนพัฒนาโรงละคร (Theatre Development Fund) ภายใต้ชื่อ TDF Astaire Awards และในปี ค.ศ. 2007 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น รางวัลเฟรดและอเดล แอสแตร์ (Fred & Adele Astaire Awards) จนกระทั่งในปี ค.ศ. 2017 รางวัลนี้ได้รับการเปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการเป็น รางวัลชิตา ริเวร่า ด้านการเต้นและการออกแบบท่าเต้น เพื่อเป็นเกียรติแก่ ชิตา ริเวร่า (Chita Rivera) ศิลปินผู้เป็นไอคอนด้านการเต้นและเจ้าของรางวัลโทนี (Tony Award) สองสมัย

ข้อพิพาททางกฎหมาย

การใช้ชื่อของ เฟรด แอสแตร์ นำไปสู่ความขัดแย้งทางกฎหมายกับ โรบิน แอสแตร์ (Robyn Astaire) ภรรยาม่ายของเขา ซึ่งพยายามจำกัดการใช้ชื่อและภาพลักษณ์ของเฟรดโดยไม่ได้รับอนุญาต โดยในปี ค.ศ. 2010 โรบินได้พยายามยับยั้งการจัดพิธีมอบรางวัล โดยอ้างว่าการใช้ชื่อ "Fred and Adele Astaire Awards" ละเมิดเครื่องหมายการค้าและสิทธิในความเป็นส่วนตัว อย่างไรก็ตาม ศาลได้ยกคำร้องขอคำสั่งห้ามของเธอ เนื่องจากเห็นว่าไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะแสดงให้เห็นถึงความเสียหายที่ไม่อาจแก้ไขได้

การดำเนินงานและวัตถุประสงค์

รางวัลชิตา ริเวร่า จัดโดย พันธมิตรการเต้นแห่งนครนิวยอร์ก (New York City Dance Alliance) และได้รับการประชาสัมพันธ์โดยเอเจนซี่ด้านข่าวสารบรอดเวย์ Keith Sherman & Associates

รายได้จากการจัดงานจะนำไปมอบให้แก่ โครงการทุนการศึกษาสำหรับวิทยาลัยของมูลนิธิ NYC Dance Alliance เพื่อสนับสนุนทางการเงินแก่เหล่านักเต้นรุ่นเยาว์ที่มีความสามารถในการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา โดยตั้งแต่ก่อตั้งมูลนิธินี้ ได้มีการมอบทุนการศึกษาไปแล้วกว่า 5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้แก่นักเรียนมากกว่า 500 คน ในโปรแกรมการเต้นชั้นนำ 50 แห่งทั่วประเทศ

ประเภทรางวัล

รางวัลมีการแบ่งหมวดหมู่ทั้งแบบแข่งขันและรางวัลเกียรติยศพิเศษ (Non-competitive honors) เช่น รางวัลความสำเร็จสูงสุดในชีวิต (Lifetime Achievement Award) และรางวัลสำหรับการสนับสนุนที่โดดเด่นต่อละครเพลงและภาพยนตร์

หมวดหมู่ปัจจุบัน

• การออกแบบท่าเต้นยอดเยี่ยมในละครบรอดเวย์ (Outstanding Choreography in a Broadway Show)
• นักเต้นยอดเยี่ยมในละครบรอดเวย์ (Outstanding Dancers in a Broadway Show)
• คณะนักเต้นยอดเยี่ยมในละครบรอดเวย์ (Outstanding Ensemble in a Broadway Show)
• การออกแบบท่าเต้นยอดเยี่ยมในภาพยนตร์ (Outstanding Choreography in a Feature Film)
• การกำกับสารคดีการเต้นยอดเยี่ยม (Outstanding Direction of a Dance Documentary)
• รางวัลความสำเร็จสูงสุดในชีวิต (Lifetime Achievement Award)

ในปี ค.ศ. 2023 องค์กรได้ประกาศใช้หมวดหมู่การแสดงแบบไม่ระบุเพศ (Gender-neutral performance categories) เพื่อความครอบคลุมและเท่าเทียม โดยเปลี่ยนจากรางวัลแยกชาย-หญิง เป็นหมวดหมู่เดียวที่มีผู้ได้รับการเสนอชื่อมากขึ้นและมีผู้ชนะสองราย

หมวดหมู่ที่ยกเลิกไปแล้ว

• นักเต้นหญิงยอดเยี่ยมในละครบรอดเวย์
• นักเต้นชายยอดเยี่ยมในละครบรอดเวย์
• นักเต้นหญิงยอดเยี่ยมในละครออฟ-บรอดเวย์
• นักเต้นชายยอดเยี่ยมในละครออฟ-บรอดเวย์
• การออกแบบท่าเต้นยอดเยี่ยมในละครออฟ-บรอดเวย์
• นักเต้นยอดเยี่ยมในละครออฟ-บรอดเวย์
• คณะนักเต้นยอดเยี่ยมในละครออฟ-บรอดเวย์

บุคคลสำคัญและผู้ได้รับรางวัล

ซูซาน สโตรแมน (Susan Stroman) เป็นผู้ถือสถิติได้รับรางวัลมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของรางวัลนี้ โดยเธอได้รับรางวัลครั้งที่ 5 ในปี ค.ศ. 2011 จากผลงานเรื่อง The Scottsboro Boys

ผู้ได้รับรางวัลที่มีชื่อเสียงรายอื่น ๆ ได้แก่ ไลซา มินเนลลี (Liza Minnelli), เบอร์นาเดตต์ ปีเตอร์ส (Bernadette Peters), โจเอล เกรย์ (Joel Grey), ชิตา ริเวร่า (Chita Rivera), จอห์น แคนเดอร์ (John Kander), อะรีอานา เดโบส (Ariana DeBose), เด็บบี้ อัลเลน (Debbie Allen), แอน ไรนคิง (Ann Reinking), ทอมมี ทูน (Tommy Tune) และ เซเวียน โกลเวอร์ (Savion Glover)