คริสตา แอมพูลลาริส อวัยวะรับความรู้สึกของการหมุนในหูชั้นใน

คริสตา แอมพูลลาริส (Crista ampullaris) คืออวัยวะรับความรู้สึกที่ทำหน้าที่ตรวจจับการหมุนของร่างกาย โดยตั้งอยู่ในส่วนที่เรียกว่า แอมพูลลา (Ampulla) ของท่อครึ่งวงกลม (Semicircular canals) ทั้งสามคู่ในหูชั้นใน หน้าที่หลักของโครงสร้างนี้คือการตรวจจับความเร่งเชิงมุม (Angular acceleration) และการลดความเร็วเชิงมุม (Deceleration) เพื่อช่วยให้ร่างกายสามารถรักษาการทรงตัวได้ในขณะที่มีการเคลื่อนที่แบบหมุน

โครงสร้างและตำแหน่งทางกายวิภาค

หูชั้นในประกอบด้วยส่วนของเขาวงกตเยื่อหุ้ม (Membranous labyrinth) ซึ่งแบ่งออกเป็นสามส่วนหลัก ได้แก่ ถุงเวสติบูลาร์ (Vestibular sacs) ซึ่งประกอบด้วย ยูทริเคิล (Utricle) และ แซคคิวล (Saccule) ท่อครึ่งวงกลม และท่อคอเคลีย (Cochlear duct) ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยิน

ท่อครึ่งวงกลมทั้งสามท่อจะถูกเติมเต็มด้วยของเหลวที่เรียกว่า เอนโดลิมฟ์ (Endolymph) ซึ่งเชื่อมต่อกับท่อคอเคลียผ่านทางแซคคิวล ภายในท่อเหล่านี้จะมีโครงสร้างของคริสตา แอมพูลลาริส ซึ่งเป็นโครงสร้างรูปกรวยที่ปกคลุมด้วยเซลล์รับความรู้สึกที่เรียกว่า เซลล์ขน (Hair cells)

กลไกการทำงานในการรับความรู้สึก

การทำงานของคริสตา แอมพูลลาริส อาศัยการทำงานร่วมกันระหว่างเซลล์ขนและมวลเจลาตินที่เรียกว่า คิวพูลลา (Cupula) ซึ่งปกคลุมอยู่ด้านบนของคริสตา แอมพูลลาริส

• เมื่อเกิดการหมุน: เมื่อร่างกายเกิดความเร่งเชิงมุมหรือการหมุน ของเหลวเอนโดลิมฟ์ภายในท่อครึ่งวงกลมจะเคลื่อนที่ ซึ่งแรงเฉื่อยจะทำให้เอนโดลิมฟ์ผลักคิวพูลลาให้เบี่ยงเบนไปจากตำแหน่งปกติ
• การกระตุ้นเซลล์ขน: การเบี่ยงเบนของคิวพูลลาจะส่งผลให้เซลล์ขนที่อยู่ด้านล่างถูกกระตุ้น
• การส่งสัญญาณประสาท: เมื่อเซลล์ขนถูกกระตุ้น จะส่งสัญญาณไฟฟ้าไปยังเส้นประสาทสมองคู่ที่ 8 (Vestibulocochlear nerve) โดยเฉพาะในส่วนของเส้นประสาทเวสติบูลาร์ (Vestibular portion) เพื่อส่งข้อมูลการหมุนไปยังสมองเพื่อประมวลผลและปรับการทรงตัวของร่างกาย