โครงการเผยแพร่สิ่งพิมพ์ดิจิทัล D-Scribe
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นโครงการเผยแพร่สิ่งพิมพ์ดิจิทัลแบบเปิดของระบบห้องสมุดมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก
- รวบรวมคอลเลกชันเชิงธีมมากกว่า 100 ชุด และวัตถุทางดิจิทัลมากกว่า 100,000 รายการ
- เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998
- ให้บริการทรัพยากรทั้งแบบที่แปลงจากเอกสารจริง (Digitized) และแบบที่สร้างเป็นดิจิทัลตั้งแต่ต้น (Born-electronic)
D-Scribe Digital Publishing เป็นโครงการเผยแพร่สิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์แบบเข้าถึงเปิด (Open Access) ของระบบห้องสมุดมหาวิทยาลัย (University Library System - ULS) แห่งมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก (University of Pittsburgh) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและเผยแพร่ทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัลเพื่อให้สาธารณชนสามารถเข้าถึงได้ผ่านอินเทอร์เน็ต
โครงการนี้ประกอบด้วยคอลเลกชันเชิงธีมมากกว่า 100 ชุด ซึ่งรวบรวมวัตถุทางดิจิทัลไว้มากกว่า 100,000 รายการ เนื้อหาเหล่านี้ประกอบด้วยทั้งการแปลงเอกสารจากคอลเลกชันของมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์กและสถาบันท้องถิ่นให้เป็นรูปแบบดิจิทัล รวมถึงเนื้อหาที่สร้างขึ้นในรูปแบบดิจิทัลตั้งแต่ต้น (Born-electronic) ซึ่งได้รับความร่วมมือจากนักวิชาการทั่วโลก

ประเภทของทรัพยากรใน D-Scribe
ทรัพยากรที่เผยแพร่ผ่าน D-Scribe มีความหลากหลายทางรูปแบบ ได้แก่:
- ภาพถ่ายและแผนที่
- หนังสือและบทความวารสาร
- วิทยานิพนธ์และรายงานทางเทคนิค
- เอกสารทางราชการ
- หนังสือที่เลิกพิมพ์แล้วมากกว่า 745 ชื่อเรื่อง ซึ่งจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก (University of Pittsburgh Press)
ความพยายามในการเผยแพร่สิ่งพิมพ์ดิจิทัลของระบบห้องสมุดมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์กเริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1998 และได้รับคำชื่นชมในด้านนวัตกรรมจากผู้นำของสมาคมห้องสมุดวิจัย (Association of Research Libraries) และสถาบันคู่ขนานอื่นๆ
คอลเลกชันดิจิทัลที่สำคัญ
ระบบห้องสมุดมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์กได้สร้างคอลเลกชันดิจิทัลที่โดดเด่นหลายชุดผ่านโครงการ D-Scribe ดังนี้:
หนังสือเรียนศตวรรษที่ 19
การนำเสนอหนังสือประวัติศาสตร์มากกว่า 140 เล่มจากคอลเลกชัน Neitz Old Textbook Collection ซึ่งมีหนังสือรวม 16,000 เล่ม โดยหนังสือเรียนเหล่านี้มาจากศตวรรษที่ 19 และสามารถสืบค้นข้อความเต็ม (Full-text) ได้
คลังจดหมายเหตุการรวมกลุ่มของยุโรป (Archive of European Integration)
คลังเก็บเอกสารดิจิทัลที่มุ่งเน้นเรื่องการรวมกลุ่มของยุโรป โดยเฉพาะการปรับความสัมพันธ์ระหว่างยุโรปตะวันออกและตะวันตกหลังสงครามเย็น รวมถึงการเคลื่อนไหวในยุโรปตะวันตกที่นำไปสู่การก่อตั้งประชาคมยุโรป โดยได้รับความร่วมมือจากมหาวิทยาลัยเกือบ 30 แห่งในยุโรปและอเมริกา
นกของอเมริกาโดยออดุบอน (Audubon's Birds of America)
การแปลงภาพพิมพ์จากชุด The Birds of America ของ John James Audubon ซึ่งเป็นหนึ่งในชุดที่สมบูรณ์ที่สุดเพียง 120 ชุดในโลก (ประกอบด้วยภาพพิมพ์ 435 ภาพ) ให้เป็นรูปแบบดิจิทัลความละเอียดสูงในปี ค.ศ. 2007 เพื่อการอนุรักษ์และการเข้าถึง

ห้องสมุดดิจิทัลดาร์ลิงตัน (Darlington Digital Library)
รวบรวมวัสดุจากห้องสมุดอนุสรณ์ดาร์ลิงตัน (Darlington Memorial Library) ซึ่งเน้นประวัติศาสตร์อเมริกา โดยเฉพาะประวัติศาสตร์ยุคอาณานิคมในพื้นที่เพนซิลเวเนียตะวันตก ประกอบด้วยแผนที่โบราณ หนังสือ และต้นฉบับลายมือ
เอกสารของดิค ธอร์นเบิร์ก (Dick Thornburgh Papers)
เอกสารส่วนตัวของอดีตผู้ว่าการรัฐเพนซิลเวเนียและอัยการสูงสุดของสหรัฐอเมริกา ซึ่งบริจาคให้มหาวิทยาลัยในปี ค.ศ. 1998 โดยมีการจัดแบ่งเป็น 21 ส่วนตามลำดับเหตุการณ์ในชีวิตและการทำงาน
ต้นฉบับของจอร์จ วอชิงตัน (George Washington Manuscripts)
คอลเลกชันดิจิทัลที่ประกอบด้วยประกาศ ต้นฉบับลายมือ แผนที่ และการติดต่อสื่อสารส่วนตัวที่แสดงถึงช่วงเวลาที่จอร์จ วอชิงตัน พำนักอยู่ในเพนซิลเวเนียตะวันตก
คอลเลกชันประวัติศาสตร์พิตต์สเบิร์ก (Historic Pittsburgh Collection)
ทรัพยากรประวัติศาสตร์ของเพนซิลเวเนียตะวันตก ประกอบด้วยข้อความ วิดีโอ แผนที่ และบันทึกสำมะโนประชากร โดยมีภาพถ่ายมากกว่า 25,000 ภาพ ซึ่งเป็นผลจากความร่วมมือระหว่างห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ และมหาวิทยาลัยในพื้นที่พิตต์สเบิร์ก

ฉบับดิจิทัลของสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก (University of Pittsburgh Press Digital Editions)
ความร่วมมือระหว่างสำนักพิมพ์และระบบห้องสมุดเพื่อแปลงหนังสือวิชาการมากกว่า 745 เล่มที่เลิกพิมพ์แล้วให้เป็นรูปแบบดิจิทัลเพื่อให้สาธารณชนเข้าถึงได้ฟรี
สมุดบันทึกของสตีเฟน ฟอสเตอร์ (Stephen Foster Sketchbook)
การนำเสนอสมุดบันทึกของสตีเฟน ฟอสเตอร์ ที่ประกอบด้วยร่างเนื้อเพลง 64 เพลง รวมถึงเพลงที่ไม่เคยตีพิมพ์ ซึ่งถูกแปลงเป็นดิจิทัลในปี ค.ศ. 2005

คำถามที่พบบ่อย
D-Scribe คืออะไร?
D-Scribe คือโครงการเผยแพร่สิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์แบบเข้าถึงเปิด (Open Access) ของระบบห้องสมุดมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก ที่รวบรวมทรัพยากรดิจิทัลหลากหลายประเภทเพื่อให้สาธารณชนเข้าถึงได้ฟรีผ่านอินเทอร์เน็ต
ใครสามารถเข้าถึงเนื้อหาใน D-Scribe ได้บ้าง?
เนื้อหาส่วนใหญ่ใน D-Scribe เปิดให้สาธารณชนทั่วไปเข้าถึงได้แบบเปิด (Open Access) โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
D-Scribe มีทรัพยากรประเภทใดบ้าง?
มีตั้งแต่ภาพถ่าย แผนที่ หนังสือ บทความวารสาร วิทยานิพนธ์ เอกสารทางราชการ ไปจนถึงหนังสือที่เลิกพิมพ์แล้วจากสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก
คอลเลกชันที่โดดเด่นของ D-Scribe มีอะไรบ้าง?
ตัวอย่างคอลเลกชันที่สำคัญ ได้แก่ คลังจดหมายเหตุการรวมกลุ่มของยุโรป, นกของอเมริกาโดยออดุบอน, และคอลเลกชันประวัติศาสตร์พิตต์สเบิร์ก

