data.gov.uk ศูนย์กลางข้อมูลเปิดของรัฐบาลสหราชอาณาจักร

data.gov.uk เป็นโครงการสำคัญของรัฐบาลสหราชอาณาจักรที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดเผยข้อมูลของภาครัฐที่ไม่ใช่ข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็น ข้อมูลเปิด (Open Data) เพื่อให้สาธารณชน นักพัฒนาซอฟต์แวร์ และองค์กรต่าง ๆ สามารถเข้าถึง นำไปใช้ซ้ำ และสร้างสรรค์นวัตกรรมจากข้อมูลเหล่านั้นได้อย่างอิสระ

ประวัติการก่อตั้งและการเปิดตัว

โครงการ data.gov.uk เริ่มต้นการทดสอบในรูปแบบ Closed Beta เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2552 และได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการต่อสาธารณะในเดือนมกราคม พ.ศ. 2553 โดยในช่วงเปิดตัวมีชุดข้อมูลให้บริการประมาณ 2,500 ชุด และมีนักพัฒนาซอฟต์แวร์กว่า 2,400 คนเข้าร่วมทดลองใช้ข้อมูลในช่วงเบต้า

จำนวนชุดข้อมูลในระบบมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 มีชุดข้อมูลมากกว่า 19,343 ชุด เพิ่มขึ้นเป็นกว่า 40,000 ชุดในปี พ.ศ. 2560 และมีมากกว่า 47,000 ชุดภายในปี พ.ศ. 2566

โครงสร้างทางเทคนิคและข้อมูลที่ให้บริการ

แพลตฟอร์ม data.gov.uk ใช้ซอฟต์แวร์ CKAN (Comprehensive Knowledge Archive Network) ในการบริหารจัดการคลังข้อมูล และให้บริการผ่าน REST API เพื่อให้การเข้าถึงข้อมูลเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นมาตรฐาน

ประเภทของข้อมูลและหน่วยงานที่ร่วมโครงการ

ข้อมูลที่เผยแพร่บน data.gov.uk จะต้องเป็นข้อมูลที่ไม่ระบุตัวตน (Non-personal data) และอยู่ในรูปแบบที่เอื้อต่อการนำไปใช้ซ้ำ โดยมุ่งเน้นการใช้มาตรฐาน Linked Data เพื่อให้ข้อมูลมีความยืดหยุ่นและเชื่อมโยงกันได้ง่าย

หน่วยงานที่ส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบครอบคลุมทั้งกระทรวงและหน่วยงานอิสระ เช่น:

• สำนักงานคณะรัฐมนตรี (Cabinet Office)
• กระทรวงการคลัง (HM Treasury)
• กระทรวงสาธารณสุข (Department of Health)
• กระทรวงคมนาคม (Department for Transport)
• สำนักงานสำรวจแผนที่ (Ordnance Survey)
• สภาท้องถิ่นและหน่วยงานบริหารส่วนท้องถิ่นต่าง ๆ

ชุดข้อมูลที่สำคัญ

ข้อมูลจาก Ordnance Survey (OS): ได้รับการผลักดันโดย Sir Tim Berners-Lee และ Prof Nigel Shadbolt เพื่อให้ข้อมูลทางภูมิศาสตร์เปิดกว้างขึ้น ซึ่งเริ่มนำเข้าสู่ระบบเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2553 เพื่อช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจข้อมูลเชิงพื้นที่ได้ดียิ่งขึ้น

ข้อมูลระบบสารสนเทศออนไลน์รวม (COINS): กระทรวงการคลังได้เผยแพร่ข้อมูลการใช้จ่ายจากระบบ COINS ซึ่งมีปริมาณข้อมูลมหาศาล (เช่น ในปี 2552/53 มีข้อมูลกว่า 3.2 ล้านรายการ ขนาด 4.3 GB) โดยมีการเผยแพร่ผ่านช่องทาง BitTorrent ในช่วงแรกเพื่อรองรับขนาดไฟล์ที่ใหญ่

การพัฒนาและข้อเสนอแนะ

แม้จะมีความสำเร็จในการเพิ่มจำนวนชุดข้อมูล แต่คณะกรรมการบัญชีสาธารณะ (Public Accounts Committee) ของรัฐสภาสหราชอาณาจักรได้ตั้งข้อสังเกตในปี พ.ศ. 2555 ว่า รัฐบาลควรดำเนินการเพิ่มเติมเพื่อช่วยในการ ตีความข้อมูล (Interpretation) เพื่อให้ผู้ใช้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ใช่เพียงแค่การเปิดเผยข้อมูลดิบเท่านั้น