ลักษณะของไม้กางเขนในการประหารชีวิตสมัยโบราณ
สรุปใจความสำคัญ
- ไม้กางเขนในการประหารชีวิตสมัยโบราณมักประกอบด้วยไม้สองชิ้น
- Justus Lipsius เป็นผู้กำหนดคำศัพท์ crux simplex และ crux compacta ในช่วงศตวรรษที่ 16
- การประหารชีวิตด้วยการตรึงกางเขนมีทั้งแบบเสาเดียว (simplex) และแบบประกอบ (compacta) เช่น รูปตัว T หรือตัว X
- บันทึกของคริสต์ศาสนิกชนยุคแรก เช่น Irenaeus และ Justin Martyr ยืนยันว่าไม้กางเขนที่ใช้มีคานขวาง
คำบรรยายเกี่ยวกับไม้กางเขนที่ใช้ในการประหารชีวิตในสมัยโบราณ ไม่ว่าจะเป็นจากบันทึกของชาวคริสต์หรือผู้ที่ไม่ใช่ชาวคริสต์ ต่างระบุว่าเครื่องมือที่ใช้ในการประหารชีวิตด้วยการตรึงกางเขนโดยปกติจะประกอบด้วยไม้สองชิ้น โดยที่ไม้ทั้งสองชิ้นนี้อาจจะถูกยึดติดกันอย่างถาวรหรือนำมาประกอบกันเพื่อใช้ในการประหารชีวิตเป็นครั้งคราว
คำศัพท์และประเภทของไม้กางเขน
ในเวลาต่อมา Justus Lipsius (ค.ศ. 1547–1606) ได้สร้างคำศัพท์เพื่อจำแนกประเภทของไม้กางเขน โดยแบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลักคือ crux simplex (ไม้กางเขนแบบเสาเดียว) และ crux compacta (ไม้กางเขนที่ประกอบจากไม้หลายชิ้น)
ประเภทของ Crux Simplex
- Crux simplex ad affixionem: ไม้เสาเดียวที่เหยื่อถูกตรึงติดไว้และปล่อยให้ตาย
- Crux simplex ad infixionem: ไม้เสาเดียวที่ใช้ในการเสียบประจาน (impalement)
ประเภทของ Crux Compacta
- Crux decussata: ไม้กางเขนรูปตัว X
- Crux commissa: ไม้กางเขนรูปตัว T
- Crux immissa: ไม้กางเขนรูปตัว † (แบบที่มีคานขวางด้านบน)
อย่างไรก็ตาม นักวิชาการบางท่าน เช่น Hermann Fulda และ Gerald G. O'Collins มองว่าการแบ่งประเภทย่อยของ crux compacta นั้นไม่จำเป็นและอาจไม่มีหลักฐานสนับสนุนที่เพียงพอ
หลักฐานจากบันทึกทางประวัติศาสตร์
Seneca the Younger บันทึกว่าในศตวรรษที่ 1 มีการใช้ทั้ง crux compacta ที่มีคานขวาง (patibulum) และ crux simplex ad infixionem (การเสียบประจาน) โดยเขาระบุว่าการประหารชีวิตด้วยการตรึงกางเขนนั้นมักจะมีขั้นตอนที่เป็นมาตรฐาน แต่ก็ยังมีการปรับเปลี่ยนตามความต้องการของผู้ประหาร
Josephus (ค.ศ. 37 – ประมาณ 100) ได้กล่าวถึงการประหารชีวิตที่นอกเหนือจากขั้นตอนปกติในหนังสือ The Jewish War โดยระบุว่าทหารโรมันได้ตรึงกางเขนชาวยิวด้วยวิธีการที่หลากหลายและแปลกประหลาดเพื่อเป็นการล้อเลียน เนื่องจากจำนวนผู้ถูกประหารมีมากเกินกว่าที่ไม้กางเขนจะมีเพียงพอ
คำบรรยายจากคริสต์ศาสนิกชนยุคแรก
นักเขียนชาวคริสต์ในยุคแรกได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะของไม้กางเขนไว้ดังนี้:
- Irenaeus: ระบุว่าไม้กางเขนมี 5 ปลาย (สองปลายในแนวตั้ง สองปลายในแนวนอน และหนึ่งปลายตรงกลางที่ผู้ถูกตรึงพักพิง)
- Justin Martyr: เปรียบเทียบไม้กางเขนกับเขาของยูนิคอร์น โดยอธิบายว่ามีคานหนึ่งชิ้นตั้งตรง และมีคานอีกชิ้นหนึ่งมาประกอบเข้าด้วยกัน ทำให้เห็นเป็นปลายแหลมหลายด้าน
- Tertullian: อธิบายว่าไม้กางเขนที่สมบูรณ์ประกอบด้วยคานขวางและที่นั่งยื่นออกมา (projecting seat)
- Acts of Peter: บันทึกว่านักบุญปีเตอร์ได้แยกแยะระหว่างคานแนวตั้งและคานขวางอย่างชัดเจน โดยเปรียบเทียบคานแนวตั้งเป็นพระวจนะของพระเจ้า และคานขวางเป็นธรรมชาติของมนุษย์
นอกจากนี้ Artemidorus ในศตวรรษที่ 2 ยังระบุว่าไม้กางเขนทำจากไม้หลายชิ้นและตะปู ซึ่งเปรียบได้กับโครงสร้างของเรือ
คำถามที่พบบ่อย
Crux simplex และ Crux compacta แตกต่างกันอย่างไร?
Crux simplex คือไม้กางเขนแบบเสาเดียวหรือหลักเดียว ส่วน Crux compacta คือไม้กางเขนที่ประกอบขึ้นจากไม้มากกว่าหนึ่งชิ้นขึ้นไป
ไม้กางเขนรูปตัว X เรียกว่าอะไร?
ไม้กางเขนรูปตัว X เรียกว่า Crux decussata
การประหารชีวิตด้วยการตรึงกางhen ในสมัยโบราณมีรูปแบบที่กำหนดตายตัวหรือไม่?
ไม่เสมอไป แม้จะมีขั้นตอนปกติ แต่ผู้ประหารมักมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบตามความต้องการหรือความโหดร้ายเพื่อเป็นการล้อเลียนหรือทรมานเหยื่อ