สังฆมณฑลเฮกซัมและนิวคาสเซิล

สังฆมณฑลเฮกซัมและนิวคาสเซิล (ภาษาละติน: Dioecesis Hagulstadensis et Novocastrensis) เป็นสังฆมณฑลในคริสตจักรคาทอลิก ตั้งอยู่ในประเทศอังกฤษ โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่อาสนวิหารเซนต์แมรี (St Mary's Cathedral) ในเมืองนิวคาสเซิลอะพอนไทน์ (Newcastle upon Tyne) สังฆมณฑลแห่งนี้เป็นหนึ่งในหกสังฆมณฑลในเขตการปกครองของอัครสังฆมณฑลลิเวอร์พูล (Province of Liverpool) โดยครอบคลุมพื้นที่ตามเขตแดนประวัติศาสตร์ของมณฑลเดอรัม (County Durham) และนอร์ทัมเบอร์แลนด์ (Northumberland)

ประวัติความเป็นมา

สังฆมณฑลเฮกซัมได้รับการฟื้นฟูขึ้นในปี ค.ศ. 1850 โดยพระราชกฤษฎีกาของสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 9 เพื่อให้โครงสร้างการปกครองของคริสตจักรคาทอลิกกลับคืนสู่ประเทศอังกฤษและเวลส์อีกครั้ง แม้ว่าสังฆมณฑลเฮกซัมดั้งเดิมจะถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 678 แต่ต่อมาได้ยุติบทบาทลง

ในยุคแรกเริ่ม สังฆมณฑลเฮกซัมร่วมกับสังฆมณฑลลินดิสฟาร์น (See of Lindisfarne) ซึ่งก่อตั้งโดยนักบุญเอแดน (Saint Aidan) เป็นส่วนสำคัญของโครงสร้างทางศาสนาในอาณาจักรนอร์ทัมเบอร์แลนด์ โดยมีนักบุญคัธเบิร์ต (Saint Cuthbert) ซึ่งได้รับเลือกเป็นบิชอปในปี ค.ศ. 684 เป็นองค์อุปถัมภ์ของสังฆมณฑลในปัจจุบัน

ต่อมาในปี ค.ศ. 1861 สังฆมณฑลได้รับการขยายขอบเขตและเพิ่มชื่อ "นิวคาสเซิล" เข้าไปในชื่อสังฆมณฑล เดิมทีสังฆมณฑลนี้ขึ้นตรงต่ออัครสังฆมณฑลเวสต์มินสเตอร์ แต่ได้ย้ายมาเป็นส่วนหนึ่งของเขตการปกครองลิเวอร์พูล (หรือที่เรียกว่า Northern Province) ในปี ค.ศ. 1911

เมื่อมีการฟื้นฟูสังฆมณฑลในปี ค.ศ. 1850 สมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 9 ได้ทรงแต่งตั้งบิชอปวิลเลียม โฮการ์ธ (Bishop William Hogarth) ให้เป็นบิชอปองค์แรกของสังฆมณฑล โดยได้เลือกโบสถ์เซนต์แมรีในนิวคาสเซิลอะพอนไทน์ ซึ่งออกแบบโดยออกัสตัส เวลบี พิวจิน (Augustus Welby Pugin) ให้เป็นอาสนวิหารและที่ประทับของบิชอป

ในปี ค.ศ. 1924 สมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 11 ได้ทรงแยกพื้นที่มณฑลคัมเบอร์แลนด์และเวสต์มอร์แลนด์ออกเพื่อจัดตั้งสังฆมณฑลแลนคาสเตอร์ (Diocese of Lancaster) ส่งผลให้สังฆมณฑลแลนคาสเตอร์ยังคงยกย่องนักบุญคัธเบิร์ตเป็นหนึ่งในองค์อุปถัมภ์หลัก

โครงสร้างและการบริหารในปัจจุบัน

ปัจจุบันสังฆมณฑลเฮกซัมและนิวคาสเซิลครอบคลุมพื้นที่มณฑลนอร์ทัมเบอร์แลนด์, ไทน์และเวียร์ (Tyne and Wear) และมณฑลเดอรัม ซึ่งรวมถึงเมืองสำคัญสามแห่ง ได้แก่ นิวคาสเซิลอะพอนไทน์, เดอรัม และซันเดอร์แลนด์

ในปี ค.ศ. 2005 บิชอปดันน์ได้ปรับโครงสร้างการบริหารของสังฆมณฑลและสำนักบริหาร (Curia) โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็น 5 เขตปกครอง (Episcopal Areas) ตามภูมิศาสตร์ ดังนี้:

• นอร์ทัมเบอร์แลนด์ (Northumberland)
• นิวคาสเซิลและนอร์ทไทน์ไซด์ (Newcastle and North Tyneside)
• ซันเดอร์แลนด์และเดอรัมตะวันออก (Sunderland and East Durham)
• เซาท์ไทน์ไซด์, เกตส์เฮด และเดอรัมตะวันตกเฉียงเหนือ (South Tyneside, Gateshead and North West Durham)
• คลีฟแลนด์และเดอรัมใต้ (Cleveland and South Durham)

สำนักงานบริหารและสำนักงานเลขาธิการของสังฆมณฑลตั้งอยู่ที่ St Cuthbert's House ในเมืองนิวคาสเซิลอะพอนไทน์

บุคลากรและศาสนบริพาร

สังฆมณฑลมีนักบวชในสังฆมณฑล (Diocesan Priests) จำนวน 214 รูป (รวมผู้เกษียณอายุ 57 รูป) และสังฆานุกรประจำ (Permanent Deacons) 6 ท่าน ซึ่งดูแลเขตวัด 183 แห่ง นอกจากนี้ยังมีคณะนักบวชต่าง ๆ เช่น คณะปัสชันนิสต์ (Passionists), คณะเยซูอิต (Jesuits), คณะคาร์เมไลท์ (Carmelites), มิชชันนารีมิลล์ฮิลล์ (Mill Hill Missionaries), คณะภคินีคลาริส (Poor Clares) และคณะภคินีแห่งความเมตตา (Sisters of Mercy)

รายนามบิชอปในศตวรรษที่ 21

ในปี ค.ศ. 2004 สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น พอลที่ 2 ทรงแต่งตั้งเควิน ดันน์ (Kevin Dunn) เป็นบิชอปองค์ที่ 12 ของสังฆมณฑล และได้รับการสถาปนาในวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 2004 ณ อาสนวิหารเซนต์แมรี

หลังจากบิชอปดันน์มรณภาพเมื่อวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2008 แคนนอน เซมัส คันนิงแฮม (Canon Seamus Cunningham) ได้รับการแต่งตั้งจากสมเด็จพระสันตะปาปาเบเนดิกต์ที่ 16 ให้เป็นบิชอปองค์ที่ 13 ในวันที่ 9 มกราคม ค.ศ. 2009 และได้รับศีลบรรพชาเป็นบิชอปในวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 2009 ซึ่งตรงกับวันฉลองนักบุญคัธเบิร์ต

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2019 โรเบิร์ต เบิร์น (Robert Byrne) ได้รับการแต่งตั้งเป็นบิชอปองค์ที่ 14 และต่อมาได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2022 เพื่อกลับไปสู่คณะออราทอรีในออกซฟอร์ด

วันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 2023 สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิสทรงแต่งตั้งสตีเฟน ไรท์ (Stephen Wright) เป็นบิชอปองค์ที่ 15 ของสังฆมณฑล และได้รับการสถาปนาในวันที่ 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2023