คำสั่ง 2010/63/EU มาตรฐานการคุ้มครองสัตว์ที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิทยาศาสตร์

คำสั่ง 2010/63/EU เป็นกฎหมายของสหภาพยุโรป (EU) ว่าด้วย "การคุ้มครองสัตว์ที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิทยาศาสตร์" ซึ่งถือเป็นหนึ่งในมาตรฐานทางจริยธรรมและสวัสดิภาพสัตว์ที่เข้มงวดที่สุดในโลก

ประวัติความเป็นมา

คำสั่งนี้มีพื้นฐานมาจากอนุสัญญาแห่งยุโรปว่าด้วยการคุ้มครองสัตว์มีกระดูกสันหลังที่ใช้เพื่อการทดลองและวัตถุประสงค์ทางวิทยาศาสตร์อื่นๆ (ETS123) ซึ่งจัดตั้งขึ้นในปี 1986 โดยสหภาพยุโรปและสมาชิกหลายประเทศเป็นภาคีในอนุสัญญานี้

คำสั่ง 2010/63/EU ได้เข้ามาแทนที่คำสั่ง 86/609/EEC โดยใช้เวลาในการปรับปรุงเกือบสองปี เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2008 และได้รับการลงนามเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2010 โดยมีผลบังคับใช้ในวันที่ 9 พฤศจิกายน 2010 ประเทศสมาชิกได้รับเวลาหนึ่งปีในการนำไปปรับใช้เป็นกฎหมายภายในประเทศ ก่อนที่จะเริ่มบังคับใช้อย่างเป็นทางการทั่วสหภาพยุโรปในวันที่ 1 มกราคม 2013

เป้าหมายสูงสุดของคำสั่งนี้คือ การทดแทนการใช้สัตว์ในงานวิจัย

ขอบเขตและวัตถุประสงค์

เนื่องจากเป็น "คำสั่ง" (Directive) จึงอนุญาตให้ประเทศสมาชิกมีความยืดหยุ่นในการนำไปปรับใช้เป็นกฎหมายระดับชาติ วัตถุประสงค์ของคำสั่งนี้คือ:

• กำหนดขอบเขตการคุ้มครอง (ผ่านมาตรา 1 และ 3)
• สร้างความเข้าใจร่วมกันในสหภาพยุโรปเกี่ยวกับคำนิยามของ "สัตว์" (มาตรา 1.3)
• ระบุทรัพยากร ผู้มีอำนาจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (มาตรา 47.5 และ 48)
• สร้างกรอบการทำงานร่วมกันและส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกกับคณะกรรมาธิการยุโรป เพื่อส่งเสริมสวัสดิภาพสัตว์ให้เป็นคุณค่าพื้นฐานของยุโรป ตามมาตรา 13 ของสนธิสัญญาว่าด้วยการดำเนินงานของสหภาพยุโรป (TFEU)

สวัสดิภาพสัตว์ไม่ใช่พื้นที่นโยบายแยกต่างหากของสหภาพยุโรป (เช่นเดียวกับเกษตรกรรม หรือการประมง) แต่ในขณะที่กำหนดและดำเนินนโยบายด้านเกษตรกรรม การประมง การขนส่ง ตลาดภายใน การวิจัย และการพัฒนาทางเทคโนโลยี สหภาพยุโรปและประเทศสมาชิกจะต้องคำนึงถึงสวัสดิภาพของสัตว์อย่างเต็มที่ เนื่องจากสัตว์เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความรู้สึก (sentient beings)

เครือข่ายห้องปฏิบัติการเพื่อการตรวจสอบความถูกต้องของวิธีทดแทน

ในเดือนกรกฎาคม 2013 คณะกรรมาธิการยุโรปได้ประกาศจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการของสหภาพยุโรปเพื่อการตรวจสอบความถูกต้องของวิธีทดแทน (EU-NETVAL) โดยมีบทบาทหลักคือการสนับสนุนโครงการตรวจสอบความถูกต้องของห้องปฏิบัติการอ้างอิงของสหภาพยุโรปสำหรับวิธีทดแทนการทดลองในสัตว์ (EURL ECVAM)

EU-NETVAL มุ่งเน้นการฝึกอบรม การเผยแพร่ข้อมูล และการระบุวิธีที่มีศักยภาพในการลด (Reduce), ปรับปรุง (Refine) หรือทดแทน (Replace) การใช้สัตว์ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ (หลักการ 3Rs)

ห้องปฏิบัติการในสหภาพยุโรปสามารถสมัครเข้าร่วมได้หากเป็นไปตามเกณฑ์ เช่น มีบุคลากรทางวิทยาศาสตร์เพียงพอ มีอุปกรณ์ที่เหมาะสม และได้รับใบรับรอง GLP หรือ ISO โดย ณ เดือนมีนาคม 2016 มีสถานทดสอบ 38 แห่งกระจายอยู่ในประเทศต่างๆ เช่น เบลเยียม สาธารณรัฐเช็ก ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมนี ฮังการี อิตาลี เนเธอร์แลนด์ โปแลนด์ สโลวาเกีย สเปน สวีเดน สวิตเซอร์แลนด์ และสหราชอาณาจักร