ดร. เบตตี ชาบาสซ์ นักการศึกษาและนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิพลเมือง

ดร. เบตตี ชาบาสซ์ (Betty Shabazz) เกิดเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 1935 (เดิมชื่อ เบตตี ดีน แซนเดอร์ส) เป็นนักการศึกษาและนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิพลเมืองชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียง และเป็นภรรยาของมัลคอล์ม เอ็กซ์ (Malcolm X) ผู้นำทางจิตวิญญาณและนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิมนุษยชนคนสำคัญของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน

ชีวิตช่วงต้นและการเผชิญหน้ากับความเหยียดเชื้อชาติ

เบตตี เติบโตในเมืองดีทรอยต์ รัฐมิชิแกน โดยได้รับการดูแลจากพ่อแม่บุญธรรมคือ ลอเรนโซ และเฮเลน มัลลอย ซึ่งเป็นบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในชุมชนชาวผิวดำ เฮเลน มัลลอย เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง Housewives' League of Detroit กลุ่มสตรีชาวแอฟริกัน-อเมริกันที่รณรงค์สนับสนุนธุรกิจของคนผิวดำและต่อต้านร้านค้าที่ปฏิเสธการจ้างงานคนผิวดำ

แม้ว่าครอบครัวบุญธรรมจะปลูกฝังเรื่องการพึ่งพาตนเอง แต่พวกเขาหลีกเลี่ยงที่จะพูดคุยเรื่องการเหยียดเชื้อชาติอย่างเปิดเผย เนื่องจากในสมัยนั้นการพูดถึงเรื่องนี้ถูกมองว่าเป็นพฤติกรรมของ "ผู้สร้างปัญหา" อย่างไรก็ตาม เบตตีได้สัมผัสกับความรุนแรงจากการจลาจลทางเชื้อชาติในวัยเด็ก ซึ่งกลายเป็นพื้นฐานทางจิตวิทยาที่ส่งผลต่อมุมมองของเธอในเวลาต่อมา

การศึกษาและการย้ายถิ่นฐาน

หลังจบมัธยมศึกษา เบตตีเข้าศึกษาที่สถาบันทัสคีกี (Tuskegee Institute) ในรัฐแอลาบามา เพื่อศึกษาวิชาการศึกษาและตั้งเป้าจะเป็นครู ที่นี่เธอได้เผชิญกับระบบการเหยียดเชื้อชาติอย่างรุนแรงในภาคใต้ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งแตกต่างจากประสบการณ์ในดีทรอยต์อย่างสิ้นเชิง เธอพบว่านักศึกษาผิวดำต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติในที่สาธารณะ เช่น การต้องรอให้คนผิวขาวได้รับบริการจนครบก่อนจึงจะได้รับบริการ

ความกดดันและความผิดหวังจากสภาพสังคมในแอลาบามาทำให้เธอตัดสินใจเปลี่ยนสาขาวิชาเป็นพยาบาล และย้ายไปศึกษาต่อที่วิทยาลัยพยาบาลรัฐบรูคลิน (Brooklyn State College School of Nursing) ในนครนิวยอร์กเมื่อปี ค.ศ. 1953 ซึ่งที่นั่นเธอก็ยังคงพบกับการเหยียดเชื้อชาติในรูปแบบที่แนบเนียนกว่า เช่น การมอบหมายงานที่ยากลำบากกว่าให้กับพยาบาลผิวดำ

ความสัมพันธ์กับมัลคอล์ม เอ็กซ์ และ Nation of Islam

ในช่วงปีที่สองของการเรียนพยาบาล เบตตีได้รู้จักกับกลุ่ม Nation of Islam ผ่านคำแนะนำของเพื่อนร่วมงาน และได้เข้าร่วมกลุ่มในปี ค.ศ. 1956 ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกับที่เธอได้พบกับมัลคอล์ม เอ็กซ์ ทั้งคู่แต่งงานกันในปี ค.ศ. 1958

เบตตีและมัลคอล์มได้ร่วมกันทำงานเพื่อสร้างความตระหนักรู้ในเรื่องสิทธิของคนผิวดำ จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1964 ทั้งคู่ตัดสินใจแยกทางจาก Nation of Islam เนื่องจากความขัดแย้งทางอุดมการณ์และแนวทางการนำขององค์กร

บทบาทหลังการสูญเสียและการอุทิศตนเพื่อการศึกษา

ในปี ค.ศ. 1965 เบตตีต้องเผชิญกับโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่เมื่อมัลคอล์ม เอ็กซ์ ถูกลอบสังหาร เธอต้องรับภาระในการเลี้ยงลูกสาวทั้ง 6 คนเพียงลำพังในฐานะแม่ม่าย

ด้วยความมุ่งมั่นที่จะสร้างอนาคตที่ดีให้ลูกๆ และสังคม เบตตีได้กลับไปศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษาและเข้าทำงานที่วิทยาลัยเมดการ์ อีเวอร์ส (Medgar Evers College) ในบรูคลิน นครนิวยอร์ก โดยใช้ความรู้ความสามารถในฐานะนักการศึกษาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และสิทธิพลเมืองของชาวแอฟริกัน-อเมริกัน

บั้นปลายชีวิต

ในช่วงปี ค.ศ. 1995 ลูกสาวของเธอชื่อ คิวบิลลาห์ ถูกจับกุมในข้อหาสมคบคิดเพื่อสังหารหลุยส์ ฟาร์ราคัน ทำให้เบตตีต้องรับหลานชายวัย 10 ขวบชื่อ มัลคอล์ม มาดูแล

โศกนาฏกรรมเกิดขึ้นอีกครั้งในปี ค.ศ. 1997 เมื่อหลานชายของเธอได้จุดไฟเผาอพาร์ตเมนต์ที่เธออาศัยอยู่ ส่งผลให้เบตตีได้รับบาดเจ็บสาหัสจากไฟไหม้ และเสียชีวิตในอีกสามสัปดาห์ต่อมาเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 1997