ประวัติศาสตร์ติมอร์ตะวันออกในฐานะจังหวัดที่ 27 ของอินโดนีเซีย
สรุปใจความสำคัญ
- ติมอร์ตะวันออกถูกผนวกเป็นจังหวัดที่ 27 ของอินโดนีเซียในปี ค.ศ. 1976 และใช้ชื่อว่า Timor Timur
- สหประชาชาติไม่เคยยอมรับการผนวกดินแดนนี้และถือว่าเป็นการยึดครองที่ผิดกฎหมาย
- ประชาชนลงประชามติเลือกเอกราชในปี ค.ศ. 1999 และได้รับเอกราชอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 2002 ในชื่อประเทศติมอร์-เลสเต
ติมอร์ตะวันออก (ภาษาอินโดนีเซีย: Timor Timur) เคยเป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศอินโดนีเซียในช่วงระหว่างปี ค.ศ. 1976 ถึง 1999 ซึ่งเป็นช่วงเวลาของการเข้ายึดครองโดยอินโดนีเซีย พื้นที่นี้เคยเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสมาก่อน และในปัจจุบันคือประเทศเอกราชที่รู้จักกันในชื่อ ติมอร์-เลสเต (Timor-Leste)
ประวัติศาสตร์การยึดครองโดยอินโดนีเซีย
ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1702 จนถึง 1975 ติมอร์ตะวันออกเป็นดินแดนโพ้นทะเลของโปรตุเกสที่เรียกว่า "ติมอร์โปรตุเกส" (Portuguese Timor) โดยการปกครองของโปรตุเกสเน้นหนักที่บริเวณชายฝั่งและมีการพัฒนาทางเศรษฐกิจที่จำกัด โดยพึ่งพาการส่งออกกาแฟเป็นหลัก
ในปี ค.ศ. 1974 เกิดการปฏิวัติคาร์เนชันในโปรตุเกส นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงนโยบายการลดอำนาจการปกครองอาณานิคม ส่งผลให้เกิดพรรคการเมืองต่างๆ ในติมอร์ตะวันออก เช่น Fretilin (แนวร่วมปฏิวัติเพื่อติมอร์ตะวันออกอิสระ) ซึ่งมีแนวคิดฝ่ายซ้าย และ UDT (สหภาพประชาธิปไตยติมอร์) ซึ่งสนับสนุนการรวมเข้ากับอินโดนีเซีย ความขัดแย้งระหว่างกลุ่มเหล่านี้บานปลายกลายเป็นสงครามกลางเมืองในปี 1975

วันที่ 28 พฤศจิกายน 1975 Fretilin ได้ประกาศเอกราชฝ่ายเดียว แต่โปรตุเกสไม่ยอมรับการประกาศดังกล่าว หลังจากนั้นเพียง 9 วัน อินโดนีเซียได้เริ่มการรุกรานติมอร์ตะวันออก และได้ผนวกดินแดนนี้เข้าเป็นจังหวัดที่ 27 ของอินโดนีเซียอย่างเป็นทางการในวันที่ 17 กรกฎาคม 1976 โดยเปลี่ยนชื่อเป็น Timor Timur
สถานะทางกฎหมายระหว่างประเทศ
แม้ว่าอินโดนีเซียจะปกครองติมอร์ตะวันออกในฐานะจังหวัดหนึ่งตามกฎหมายภายในประเทศ แต่สหประชาชาติ (UN) และหลายประเทศรวมถึงโปรตุเกส มองว่าการกระทำนี้เป็นการ "ยึดครองทางทหาร" ที่ผิดกฎหมาย โดยถือว่าติมอร์ตะวันออกยังคงเป็นดินแดนของโปรตุเกสภายใต้การยึดครองของอินโดนีเซียตามกฎหมายระหว่างประเทศ
การลงประชามติและการประกาศเอกราช
ในเดือนพฤษภาคม 1999 รัฐบาลโปรตุเกสและอินโดนีเซียได้บรรลุข้อตกลงที่จะให้ประชาชนในติมอร์ตะวันออกลงประชามติว่าต้องการจะคงอยู่ในอินโดนีเซียในฐานะเขตปกครองตนเองพิเศษ หรือต้องการเป็นประเทศเอกราช
ผลการลงประชามติในเดือนสิงหาคม 1999 ปรากฏว่าเสียงส่วนใหญ่ท่วมท้นเลือก เอกราช ซึ่งนำไปสู่เหตุการณ์ความรุนแรงจากกลุ่มติดอาวุธที่สนับสนุนอินโดนีเซีย จนกระทั่งกองกำลังนานาชาติ (INTERFET) เข้ามาแทรกแซงเพื่อยุติความรุนแรง
อินโดนีเซียได้ยกเลิกการผนวกดินแดนอย่างเป็นทางการในวันที่ 19 ตุลาคม 1999 และภายใต้การบริหารของสหประชาชาติ ติมอร์ตะวันออกได้ประกาศเอกราชอย่างสมบูรณ์ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2002 โดยใช้ชื่ออย่างเป็นทางการว่า ติมอร์-เลสเต
การบริหารปกครองในยุคจังหวัด
ในขณะที่เป็นจังหวัดของอินโดนีเซีย อำนาจบริหารสูงสุดอยู่ที่ผู้ว่าราชการจังหวัดและรองผู้ว่าราชการจังหวัด ซึ่งได้รับเลือกโดยสภาผู้แทนราษฎรระดับภูมิภาค (DPRD) ทุกๆ 5 ปี โดยมีสภา DPRD ทำหน้าที่เป็นฝ่ายนิติบัญญัติทั้งในระดับจังหวัดและระดับอำเภอ
คำถามที่พบบ่อย
ติมอร์ตะวันออกเป็นจังหวัดของอินโดนีเซียในช่วงเวลาใด?
ระหว่างปี ค.ศ. 1976 ถึง 1999
ทำไมสหประชาชาติจึงไม่ยอมรับการเป็นจังหวัดของอินโดนีเซีย?
เพราะสหประชาชาติมองว่าการรุกรานและผนวกดินแดนของอินโดนีเซียเป็นการยึดครองทางทหารที่ผิดกฎหมาย และยังคงยอมรับโปรตุเกสเป็นผู้ดูแลดินแดนที่ถูกต้องตามกฎหมาย
ติมอร์ตะวันออกเปลี่ยนชื่อเป็นอะไรหลังจากได้รับเอกราช?
เปลี่ยนเป็นชื่อประเทศ ติมอร์-เลสเต (Timor-Leste)
