เอ็ดเวิร์ด เอส. โฮลเดน นักดาราศาสตร์และผู้บริหารการศึกษาชาวอเมริกัน

เอ็ดเวิร์ด ซิงเกิลตัน โฮลเดน (Edward Singleton Holden; 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1846 – 16 มีนาคม ค.ศ. 1914) เป็นนักดาราศาสตร์และผู้บริหารการศึกษาชาวอเมริกันที่มีบทบาทสำคัญในวงการวิทยาศาสตร์และการศึกษาของสหรัฐอเมริกา โดยเคยดำรงตำแหน่งอธิการบดีคนที่ 5 ของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย และผู้อำนวยการคนแรกของหอดูดาวลิก

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

โฮลเดนเกิดที่เมืองเซนต์หลุยส์ รัฐมิสซูรี ในปี ค.ศ. 1846 เป็นบุตรของเอ็ดเวิร์ด และซาราห์ ฟรานเซส (ซิงเกิลตัน) โฮลเดน เขาเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัยวอชิงตันในเซนต์หลุยส์ระหว่างปี ค.ศ. 1862 ถึง 1866 จนได้รับปริญญาตรีทางวิทยาศาสตร์ (B.S.) หลังจากนั้นเขาได้เข้ารับการฝึกอบรมที่โรงเรียนทหารเวสต์พอยต์ (West Point) ในรุ่นปี ค.ศ. 1870

เส้นทางอาชีพทางดาราศาสตร์และการบริหาร

ในปี ค.ศ. 1873 โฮลเดนเริ่มดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์ที่หอดูดาวกองทัพเรือสหรัฐฯ (US Naval Observatory) ซึ่งที่นี่เขาได้ทำงานร่วมกับ ไซมอน นิวคัมบ์ (Simon Newcomb) นักดาราศาสตร์ชื่อดัง

การค้นพบและข้อผิดพลาดทางดาราศาสตร์

เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ค.ศ. 1877 เพียงไม่กี่วันหลังจากที่ อะซาฟ ฮอลล์ (Asaph Hall) ค้นพบดวงจันทร์ของดาวอังคาร คือ ไดมอส (Deimos) และโฟบอส (Phobos) โฮลเดนได้ประกาศว่าเขาค้นพบดวงจันทร์ดวงที่สามของดาวอังคาร อย่างไรก็ตาม จากการวิเคราะห์ในภายหลังพบว่าการสังเกตการณ์ของเขามีข้อผิดพลาดอย่างมาก

การบริหารหอดูดาวและมหาวิทยาลัย

โฮลเดนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการหอดูดาววอชเบิร์น (Washburn Observatory) ที่มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน-แมดิสัน ระหว่างปี ค.ศ. 1881 ถึง 1885 ในช่วงเวลานี้เขาได้ค้นพบวัตถุในแคตตาล็อก NGC (New General Catalogue) ทั้งหมด 22 รายการ

ต่อมาในปี ค.ศ. 1885 เขาได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน (American National Academy of Sciences) และสถาบันศิลปะและวิทยาศาสตร์อเมริกัน (American Academy of Arts and Sciences)

ระหว่างปี ค.ศ. 1885 ถึง 1888 โฮลเดนดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย และต่อมาได้เป็นผู้อำนวยการคนแรกของหอดูดาวลิก (Lick Observatory) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1888 จนถึงสิ้นปี ค.ศ. 1897 อย่างไรก็ตาม เขาได้ลาออกจากตำแหน่งเนื่องจากความขัดแย้งภายในเกี่ยวกับการบริหารงานกับผู้ใต้บังคับบัญชา

การก่อตั้งสมาคมดาราศาสตร์แปซิฟิก

ในขณะที่ดำรงตำแหน่งที่หอดูดาวลิก โฮลเดนได้ก่อตั้งสมาคมดาราศาสตร์แปซิฟิก (Astronomical Society of the Pacific) และดำรงตำแหน่งประธานคนแรกของสมาคมระหว่างปี ค.ศ. 1889 ถึง 1891 นอกจากนี้เขายังได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของสมาคมปรัชญาอเมริกัน (American Philosophical Society)

ช่วงปลายชีวิตและงานเขียน

ในปี ค.ศ. 1901 โฮลเดนกลับไปยังโรงเรียนทหารเวสต์พอยต์เพื่อดำรงตำแหน่งบรรณารักษ์ ซึ่งเขาปฏิบัติหน้าที่จนกระทั่งเสียชีวิตในวันที่ 16 มีนาคม ค.ศ. 1914 และได้รับการฝังศพที่สุสานเวสต์พอยต์ในวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 1914

โฮลเดนเป็นผู้เขียนหนังสือด้านวิทยาศาสตร์ยอดนิยมหลายเล่ม รวมถึงหนังสือสำหรับเด็ก เช่น Real Things In Nature: A Reading Book of Science for American Boys and Girls (ค.ศ. 1916) และงานเขียนเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ เช่น The Mogul emperors of Hindustan (ค.ศ. 1895) และชีวประวัติของ เซอร์ วิลเลียม เฮอร์เชล (Sir William Herschel) ในปี ค.ศ. 1881

เกียรติยศและมรดกทางวิทยาศาสตร์

โฮลเดนได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ 5 ปริญญาจากสถาบันการศึกษาชั้นนำ เช่น มหาวิทยาลัยวอชิงตัน, มหาวิทยาลัยวิสคอนซิน, มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย, มหาวิทยาลัยแปซิฟิก และวิทยาลัยฟอร์ดแฮม

เพื่อเป็นเกียรติแก่ผลงานของเขา มีการตั้งชื่อวัตถุทางดาราศาสตร์ตามชื่อของเขา ได้แก่:

• ดาวเคราะห์น้อย 872 Holda
• หลุมอุกกาบาตโฮลเดน (Holden Crater) บนดวงจันทร์
• หลุมอุกกาบาตโฮลเดน (Holden Crater) บนดาวอังคาร