สนามบินไอลัต ประวัติและการดำเนินงานของท่าอากาศยานเก่าในอิสราเอล

สนามบินไอลัต (ภาษาฮีบรู: שְׂדֵה הַתְּעוּפָה אֵילַת, โรมัน: Namal HaTe'ufa Eilat; ภาษาอาหรับ: مطار إيلات) หรือที่รู้จักในชื่อ สนามบิน เจ. โฮซแมน (J. Hozman Airport) เป็นอดีตท่าอากาศยานที่ตั้งอยู่ในเมืองไอลัต ประเทศอิสราเอล โดยตั้งชื่อตาม ยาโคฟ โฮซแมน (Yakov Hozman) ผู้ก่อตั้งสายการบิน Arkia Airlines

สนามบินแห่งนี้ตั้งอยู่ใจกลางเมืองไอลัต ติดกับทางหลวงหมายเลข 90 (ถนนอาราว่า) เนื่องจากมีรันเวย์ขนาดสั้นและขีดความสามารถในการรองรับผู้โดยสารจำกัด จึงเน้นให้บริการเที่ยวบินภายในประเทศเป็นหลัก โดยเฉพาะเส้นทางจากเทลอาวีฟ (สนามบินสเดโดฟ และสนามบินเบนกูเรียน) และสนามบินไฮฟา ในขณะที่เที่ยวบินระหว่างประเทศขนาดใหญ่จะถูกส่งไปยังสนามบินนานาชาติอูฟดา (Uvda International Airport) ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเมืองประมาณ 60 กิโลเมตร

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

สนามบินไอลัตถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1949 โดยกองทัพอากาศอิสราเอล ภายหลังสงครามปาเลสไตน์ ค.ศ. 1947–1949 ในช่วงแรกสนามบินมีเป้าหมายเพื่อสร้างเครือข่ายการเชื่อมต่อกับเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ โดยเฉพาะเทลอาวีฟและไฮฟา

ในปี ค.ศ. 1950 สายการบิน Arkia Israel Airlines ได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้ให้บริการหลักแทนที่บริษัท Eilata และ Aviron และยังคงรักษาตำแหน่งนี้มาจนถึงช่วงสุดท้ายของการดำเนินงาน ต่อมาในปี ค.ศ. 1964 ได้มีการขยายรันเวย์เป็น 1,500 เมตร และสร้างอาคารผู้โดยสาร และในปี ค.ศ. 1969 ได้ขยายรันเวย์เพิ่มเป็น 1,900 เมตร

ในปี ค.ศ. 1975 สนามบินเริ่มดึงดูดสายการบินจากกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวีย โดยมีสายการบิน Sterling Airlines จากเดนมาร์กเป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศเที่ยวแรกที่ลงจอด แม้จะมีการเปิดเส้นทางเชื่อมต่อกับยุโรปหลายเส้นทาง แต่ข้อจำกัดด้านขนาดของสนามบินทำให้เครื่องบินขนาดใหญ่ไม่สามารถลงจอดได้ และต้องเปลี่ยนไปใช้สนามบินอูฟดาแทน

ข้อตกลงสันติภาพและความท้าทายด้านความมั่นคง

ภายใต้ข้อตกลงสันติภาพระหว่างอิสราเอลและจอร์แดนในปี ค.ศ. 1994 มีแผนที่จะย้ายการดำเนินงานจากสนามบินไอลัตไปยังสนามบินอากาบา (Aqaba Airport) และตั้งชื่อใหม่ว่า "สนามบินนานาชาติสันติภาพอากาบา-ไอลัต" อย่างไรก็ตาม แผนการนี้ไม่ประสบความสำเร็จ และข้อตกลงในเดือนมีนาคม ค.ศ. 1997 ระบุให้เที่ยวบินภายในประเทศยังคงใช้สนามบินไอลัตต่อไป

ในด้านความมั่นคง สนามบินเคยประสบเหตุการณ์ความไม่สงบ เช่น ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2005 มีจรวดคาตยูช่าที่ยิงจากจอร์แดนตกลงใกล้รั้วสนามบิน และในวันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ. 2013 กองทัพอิสราเอลได้สั่งระงับการบินทั้งหมดชั่วคราวเนื่องจากการประเมินด้านความมั่นคง ซึ่งเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความไม่สงบในคาบสมุทรไซนายของอียิปต์

ข้อจำกัดด้านการดำเนินงานและช่วงปีสุดท้าย

ในช่วงปีสุดท้ายของการให้บริการ สนามบินไอลัตเผชิญกับปัญหาความแออัดอย่างมาก โดยเฉพาะในวันพฤหัสบดี วันเสาร์ และวันอาทิตย์ ซึ่งเป็นช่วงที่มีผู้โดยสารหนาแน่นที่สุด อาคารผู้โดยสารขนาด 2,800 ตารางเมตร ต้องรองรับผู้โดยสารสูงสุดถึง 10,000 คน จาก 120 เที่ยวบินในบางวัน ซึ่งถือเป็นหนึ่งในระดับความหนาแน่นสูงสุดในโลกสำหรับสนามบินขนาดนี้

ในด้านปริมาณการจราจรทางอากาศ เที่ยวบินระหว่างประเทศลดลงอย่างมากจาก 20,000 คนต่อปีในช่วงปลายทศวรรษ 2000 เหลือเพียง 5,000 คนต่อปีในทศวรรษ 2010 โดยผู้โดยสารส่วนใหญ่ (ประมาณ 1.5 ล้านคนต่อปี) เป็นผู้โดยสารภายในประเทศ ซึ่งเดินทางระหว่างไอลัตกับสนามบินสเดโดฟในเทลอาวีฟเป็นหลัก

ข้อจำกัดทางกายภาพที่สำคัญคือพื้นที่ลานจอดเครื่องบิน (Ramp space) ที่มีจำกัด โดยมีจุดจอดสำหรับเครื่องบินขนาดใหญ่เพียง 2 ตำแหน่ง ทำให้เครื่องบินรุ่น Boeing 757 ซึ่งเป็นเครื่องบินขนาดใหญ่ที่สุดที่บินประจำที่นี่ ไม่สามารถขับเคลื่อนผ่านเครื่องบินลำอื่นเพื่อไปยังจุดจอดได้ ส่งผลให้เจ้าหน้าที่ควบคุมการจราจรทางอากาศต้องบริหารจัดการพื้นที่อย่างเข้มงวด และบางครั้งต้องให้เครื่องบินลำอื่นบินวนรอจนกว่าเครื่องบินขนาดใหญ่จะจอดเรียบร้อย

การยุติการดำเนินงาน

เนื่องจากข้อจำกัดด้านพื้นที่และความปลอดภัย สนามบินไอลัตจึงถูกแทนที่ด้วยสนามบินแห่งใหม่ที่มีขนาดใหญ่และทันสมัยกว่า คือ สนามบินรามอน (Ramon Airport) ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเมืองประมาณ 20 กิโลเมตร

เดิมกำหนดการปิดสนามบินไอลัตคือวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 2018 แต่มีการเลื่อนการเปิดสนามบินรามอนออกไป ทำให้สนามบินไอลัตยังคงเปิดให้บริการจนถึงวันที่ 18 มีนาคม ค.ศ. 2019 จึงจะยุติการดำเนินงานอย่างเป็นทางการ โดยสนามบินรามอนได้เข้ามารองรับทั้งเที่ยวบินภายในประเทศและระหว่างประเทศทั้งหมด แทนที่ทั้งสนามบินไอลัตและสนามบินอูฟดาในส่วนของเที่ยวบินพลเรือน