เอ็กซ์เพรสเซน หนังสือพิมพ์ยามเย็นรายวันของสวีเดน

เอ็กซ์เพรสเซน (Expressen) เป็นหนึ่งในหนังสือพิมพ์ยามเย็นรายวันระดับประเทศที่สำคัญที่สุดของประเทศสวีเดน โดยวางตัวเป็นสื่อที่มีจุดยืนแบบเสรีนิยมอิสระ (Independent Liberal) ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1944 มีสัญลักษณ์ประจำฉบับเป็นรูปตัวต่อ และมีคำขวัญที่สะท้อนถึงความเฉียบคมในการนำเสนอข่าว เช่น "it stings" (มันทิ่มแทง) หรือ "Expressen to your rescue" (เอ็กซ์เพรสเซนพร้อมช่วยเหลือคุณ)

ประวัติและการก่อตั้ง

หนังสือพิมพ์ Expressen ฉบับแรกออกวางจำหน่ายเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 1944 โดยเนื้อหาหลักในฉบับเปิดตัวคือการสัมภาษณ์ลูกเรือของเครื่องบินทิ้งระเบิดชาวอังกฤษที่ประสบความสำเร็จในการจมเรือ Tirpitz ของเยอรมนี

การก่อตั้งหนังสือพิมพ์ฉบับนี้เป็นโครงการร่วมกันของ Albert Bonnier Jr., Carl-Adam Nycop และ Ivar Harrie ซึ่งดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารคนแรก โดยมีวัตถุประสงค์ส่วนหนึ่งเพื่อต่อต้านลัทธิชาตินิยมสังคมนิยม (National Socialism) และอุดมการณ์ที่ใช้ความรุนแรงในยุคนั้น

การบริหารและโครงสร้างองค์กร

Expressen เป็นส่วนหนึ่งของ Bonnier Group ซึ่งเป็นกลุ่มบริษัทสื่อรายใหญ่ที่ควบคุมโดยตระกูล Bonnier นอกจากนี้ตระกูลนี้ยังเป็นเจ้าของ Dagens Nyheter ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์รายวันช่วงเช้าที่ใหญ่ที่สุดในสวีเดนอีกด้วย

ในด้านจุดยืนทางการเมือง Expressen มีแนวทางแบบกลาง-ขวา และนิยามตนเองว่าเป็น "เสรีนิยมอิสระ" ซึ่งแตกต่างจากคู่แข่งสำคัญอย่าง Aftonbladet ที่มีจุดยืนแบบสังคมประชาธิปไตยอิสระ และมีเจ้าของเป็นสหภาพแรงงานสวีเดนร่วมกับครอบครัว Schibsted จากนอร์เวย์

รายนามบรรณาธิการบริหารที่สำคัญ

• ค.ศ. 1944–1960: Ivar Harrie
• ค.ศ. 1960–1977: Per Wrigstad
• ค.ศ. 1977–1991: Bo Strömstedt
• ค.ศ. 1991–1993: Erik Månsson
• ค.ศ. 1994–1995: Olle Wästberg
• ค.ศ. 1995–1996: Christina Jutterström
• ค.ศ. 1997–2001: Staffan Thorsell
• ค.ศ. 2002–2008: Otto Sjöberg
• ค.ศ. 2009–2019: Thomas Mattsson
• ค.ศ. 2020–ปัจจุบัน: Klas Granström

ฉบับภูมิภาคและเครือข่าย

Expressen มีการดำเนินงานร่วมกับหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นผ่านการควบรวมเนื้อหา โดยใช้เนื้อหาเดียวกันประมาณครึ่งหนึ่งในแต่ละฉบับ ดังนี้:

• GT (Göteborgs-Tidningen): ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1902 ในเมืองกอเทนเบิร์ก เดิมเป็นแท็บลอยด์ท้องถิ่น ต่อมาถูกซื้อโดย Bonnier AB ในปี ค.ศ. 1998 และกลายเป็นฉบับภูมิภาคของ Expressen ที่ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเวสตรากอทแลนด์
• Kvällsposten: ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1948 เป็นฉบับภูมิภาคที่จัดจำหน่ายในภาคใต้ของสวีเดน รวมถึงจังหวัดสโกเนและเบลคิงเง โดยมีสำนักงานบรรณาธิการอยู่ที่เมืองมัลเมอ

การเผยแพร่และรางวัล

ในด้านยอดการจำหน่าย (Circulation) Expressen เคยมีจุดสูงสุดในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ถึงต้นทศวรรษ 2000 โดยในปี ค.ศ. 2005 มียอดจำหน่ายวันธรรมดาประมาณ 339,400 ฉบับ อย่างไรก็ตาม ยอดจำหน่ายได้ลดลงเหลือประมาณ 270,900 ฉบับในปี ค.ศ. 2010 ตามแนวโน้มการบริโภคสื่อสิ่งพิมพ์ที่ลดลงทั่วโลก

นอกจากนี้ หนังสือพิมพ์ยังส่งเสริมวัฒนธรรมเยาวชนผ่านการมอบรางวัล Expressens Heffaklump ซึ่งเป็นรางวัลทางวัฒนธรรมสำหรับเด็กและเยาวชน