ฐานข้อมูลควบคุมชื่อนิติบุคคลร่วมของเยอรมนี (GKD)
สรุปใจความสำคัญ
- GKD คือระบบควบคุมชื่อนิติบุคคลของเยอรมนีที่ใช้ในงานบรรณารักษศาสตร์เพื่อสร้างมาตรฐานชื่อองค์กร
- บริหารจัดการโดยความร่วมมือของหอสมุดแห่งชาติเยอรมนี หอสมุดรัฐบาวาเรีย หอสมุดรัฐเบอร์ลิน และหอสมุดแห่งชาติออสเตรีย
- ตั้งแต่ปี 2012 GKD ได้ถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ Gemeinsame Normdatei (GND) หรือ Integrated Authority File
- ใช้หลักเกณฑ์ RAK ในการกำหนดนิยามและรูปแบบการลงรายการชื่อนิติบุคคล
Gemeinsame Körperschaftsdatei หรือ GKD (ภาษาอังกฤษ: Corporate Bodies Authority File) คือระบบควบคุมอำนาจ (Authority Control) ของเยอรมนีที่ใช้สำหรับการจัดการชื่อนิติบุคคลหรือองค์กร (Corporate Bodies) ที่ปรากฏในแคตตาล็อกของห้องสมุด โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อใช้ในการจัดทำเอกสารและสร้างมาตรฐานในการระบุชื่อองค์กรให้เป็นหนึ่งเดียว เพื่อให้การสืบค้นข้อมูลในห้องสมุดมีความแม่นยำและมีประสิทธิภาพ
การบริหารจัดการและพัฒนา
GKD ได้รับการดูแลและปรับปรุงข้อมูลโดยความร่วมมือของหน่วยงานหลักหลายแห่ง ได้แก่ หอสมุดแห่งชาติเยอรมนี (Deutsche Nationalbibliothek - DNB), หอสมุดรัฐบาวาเรีย (Bavarian State Library), หอสมุดรัฐเบอร์ลิน (Berlin State Library) และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1997 หอสมุดแห่งชาติออสเตรีย (Austrian National Library) รวมถึงเครือข่ายห้องสมุดอื่น ๆ ที่เข้าร่วม โดยมีหอสมุดรัฐเบอร์ลินทำหน้าที่เป็นบรรณาธิการผู้รับผิดชอบ
ฐานข้อมูลนี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงทศวรรษ 1970 โดยนำข้อมูลมาจากแคตตาล็อกของฐานข้อมูลวารสาร (Zeitschriftendatenbank - ZDB) ซึ่งในเดือนเมษายน ค.ศ. 2004 ฐานข้อมูล GKD มีระเบียนข้อมูลมากกว่า 915,000 รายการ
การบูรณาการเข้ากับ GND
ตั้งแต่เดือนเมษายน ค.ศ. 2012 เป็นต้นมา GKD พร้อมด้วย Schlagwortnormdatei (SWD - ฐานข้อมูลควบคุมหัวเรื่อง) และ Personennamendatei (PND - ฐานข้อมูลควบคุมชื่อบุคคล) ได้ถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของ Gemeinsame Normdatei (GND) หรือ Integrated Authority File ซึ่งเป็นระบบควบคุมอำนาจแบบบูรณาการที่ครอบคลุมทั้งบุคคล องค์กร และหัวเรื่องในระบบเดียว
โครงสร้างและหลักเกณฑ์การจัดทำ
การจัดทำข้อมูลใน GKD ใช้หลักเกณฑ์การทำรายการแบบตัวอักษร (Regeln für die alphabetische Katalogisierung หรือ RAK/RAK-WB) ซึ่งกำหนดนิยามของสิ่งที่ถือว่าเป็น "นิติบุคคล" โดยครอบคลุมถึง:
- หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น
- สมาคม บริษัท และคลับต่าง ๆ
- การประชุมทางวิชาการและนิทรรศการ
นอกจากชื่อหลัก (Index terms) และชื่อพ้อง (Synonyms) ของนิติบุคคลแต่ละแห่งแล้ว ข้อมูลใน GKD ยังมีการเชื่อมโยงไปยังองค์กรแม่ (Parent bodies) รวมถึงการบันทึกชื่อเดิมและชื่อใหม่ขององค์กรนั้น ๆ เพื่อให้เห็นประวัติการเปลี่ยนแปลงชื่อ
การระบุตัวตนและรหัสประจำตัว
ระเบียนข้อมูลใน GKD จะถูกระบุด้วยหมายเลขเฉพาะที่เรียกว่า หมายเลข GKD (GKD number) ซึ่งประกอบด้วยตัวเลข โดยตัวสุดท้ายจะเป็นตัวเลขตรวจสอบ (Check digit) ซึ่งอาจเป็นตัวอักษร 'X' (แทนค่า 10) ช่วงของหมายเลขจะถูกแบ่งตามโควตาของเครือข่ายห้องสมุด ทำให้สามารถระบุได้ว่าระเบียนข้อมูลนั้นถูกสร้างขึ้นโดยเครือข่ายใด
การเข้าถึงและการใช้งาน
ในอดีต ข้อมูล GKD เคยถูกเผยแพร่ผ่านไมโครฟิช (Microfiches) ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้ระบบดิจิทัลผ่านแผ่น CD-ROM ของ DDB หรือผ่านอินเทอร์เฟซ Z39.50 ซึ่งโดยปกติจะมีค่าธรรมเนียมในการเข้าถึง สำหรับการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างห้องสมุด จะใช้รูปแบบมาตรฐานที่เรียกว่า MAB-GKD (Maschinelles Austauschformat für Bibliotheken for Corporate Bodies)
ปัจจุบัน การสืบค้นนิติบุคคลผ่าน GKD ได้ถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของแคตตาล็อกห้องสมุดจำนวนมาก และมีการเชื่อมโยงข้อมูลกับฐานข้อมูลชื่อของหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ (Library of Congress Name Authority File)
คำถามที่พบบ่อย
GKD คืออะไร?
GKD หรือ Gemeinsame Körperschaftsdatei คือฐานข้อมูลควบคุมอำนาจที่ใช้จัดการชื่อนิติบุคคลหรือองค์กรในแคตตาล็อกของห้องสมุดในเยอรมนีและออสเตรีย เพื่อให้ชื่อองค์กรถูกเขียนและใช้ในรูปแบบเดียวกันทั้งหมด
ปัจจุบัน GKD ยังทำงานแยกเป็นเอกเทศหรือไม่?
ไม่ ตั้งแต่เดือนเมษายน 2012 GKD ได้ถูกรวมเข้ากับ SWD (หัวเรื่อง) และ PND (ชื่อบุคคล) เพื่อกลายเป็นส่วนหนึ่งของ GND (Gemeinsame Normdatei) หรือ Integrated Authority File
ใครเป็นผู้ดูแลฐานข้อมูล GKD?
ผู้ดูแลหลักคือหอสมุดแห่งชาติเยอรมนี (DNB), หอสมุดรัฐบาวาเรีย, หอสมุดรัฐเบอร์ลิน (ซึ่งเป็นบรรณาธิการผู้รับผิดชอบ) และหอสมุดแห่งชาติออสเตรีย
หมายเลข GKD มีลักษณะอย่างไร?
หมายเลข GKD ประกอบด้วยชุดตัวเลข โดยมีตัวเลขตรวจสอบ (Check digit) อยู่ท้ายสุด ซึ่งอาจเป็นตัวเลขหรือตัวอักษร 'X' เพื่อใช้ในการตรวจสอบความถูกต้องของรหัสประจำตัวระเบียนข้อมูล
