← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ภาษากลางทั่วไปในอเมริกาใต้ ประวัติศาสตร์และวิวัฒนาการ

สรุปใจความสำคัญ

  • ภาษากลางทั่วไป (Língua Geral) เป็นภาษากลางที่พัฒนามาจากภาษาตูปิ (Tupi) เพื่อใช้สื่อสารในบราซิลยุคอาณานิคม
  • มีสองรูปแบบหลักคือ ภาษากลางของชาวปอลีสตา (สูญพันธุ์แล้ว) และภาษากลางของลุ่มน้ำอเมซอน (พัฒนาเป็นภาษา Nheengatu)
  • ถูกนำมาใช้โดยทั้งคณะเยซูอิต ผู้ตั้งถิ่นฐานชาวโปรตุเกส และทาสชาวแอฟริกัน

คำว่า ภาษากลางทั่วไป (General Language) หรือในภาษาโปรตุเกสเรียกว่า língua geral หมายถึงกลุ่มของภาษากลาง (lingua francas) ที่เกิดขึ้นในทวีปอเมริกาใต้ในช่วงศตวรรษที่ 16 และ 17 โดยมีภาษาที่โดดเด่นที่สุดสองภาษาคือ ภาษากลางของชาวปอลีสตา (Paulista General Language) ซึ่งเคยใช้พูดในภูมิภาคปอลีสตาเนีย (Paulistania) แต่ปัจจุบันได้สูญพันธุ์ไปแล้ว และ ภาษากลางของลุ่มน้ำอเมซอน (Amazonian General Language) ซึ่งมีทายาททางภาษาในปัจจุบันคือภาษา Nheengatu

จุดกำเนิดและวิวัฒนาการ

ทั้งสองภาษานี้เป็นเวอร์ชันที่ลดรูปและเรียบง่ายขึ้นของ ภาษาตูปิ (Tupi language) ซึ่งเป็นภาษาดั้งเดิมของชาวตูปิ โดยเมื่อชาวโปรตุเกสเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบราซิลในช่วงศตวรรษที่ 16 พวกเขาต้องเผชิญกับประชากรพื้นเมืองที่พูดภาษาที่หลากหลายมาก จนทำให้เกิดความจำเป็นในการสร้างเครื่องมือสื่อสารที่มีประสิทธิภาพระหว่างกลุ่มคนต่าง ๆ

การใช้งานในสังคมยุคอาณานิคม

ภาษากลางเหล่านี้ถูกนำมาใช้ในหลายภาคส่วนของสังคมบราซิลในยุคอาณานิคม ดังนี้:

  • คณะเยซูอิต (Jesuit Reductions): ภารกิจของคณะเยซูอิตในบราซิลใช้ภาษากลางเพื่อการเผยแผ่ศาสนาและบริหารจัดการชุมชนพื้นเมือง
  • ผู้ตั้งถิ่นฐานยุคแรก: ชาวโปรตุเกสและผู้ตั้งถิ่นฐานรายอื่น ๆ ใช้ภาษากลางเพื่อการสื่อสารในชีวิตประจำวันและการค้า
  • กลุ่มประชากรอื่น ๆ: ภาษากลางยังถูกนำมาใช้โดยชาวแอฟริกันที่ถูกนำเข้ามาเป็นทาส และกลุ่มชนพื้นเมืองอื่น ๆ ที่ไม่ได้พูดภาษาตูปิเป็นดั้งเดิม

การเกิดขึ้นของภาษากลางสะท้อนให้เห็นถึงการปะทะกันทางวัฒนธรรมและการปรับตัวทางภาษาศาสตร์ที่เกิดจากการล่าอาณานิคมในอเมริกาใต้ ซึ่งส่งผลให้เกิดภาษาที่เข้าถึงง่ายและใช้สื่อสารกันได้ในวงกว้าง

คำถามที่พบบ่อย

ภาษากลางทั่วไป (General Language) คืออะไร?

คือภาษากลาง (lingua franca) ที่พัฒนามาจากภาษาตูปิในอเมริกาใต้ช่วงศตวรรษที่ 16 และ 17 เพื่อให้คนหลายกลุ่มสามารถสื่อสารกันได้ในบราซิลยุคอาณานิคม

ปัจจุบันยังมีภาษากลางทั่วไปที่ใช้อยู่หรือไม่?

ภาษากลางของชาวปอลีสตาได้สูญพันธุ์ไปแล้ว แต่ภาษากลางของลุ่มน้ำอเมซอนยังคงมีทายาททางภาษาคือภาษา Nheengatu ซึ่งยังคงมีการใช้งานอยู่ในปัจจุบัน

ใครเป็นผู้ใช้ภาษากลางเหล่านี้ในอดีต?

ผู้ใช้ประกอบด้วยชาวโปรตุเกส ผู้ตั้งถิ่นฐานในบราซิล คณะเยซูอิต และทาสชาวแอฟริกัน รวมถึงกลุ่มชนพื้นเมืองอื่น ๆ