เกออร์ก คาลิกซัส นักเทววิทยาผู้พยายามสร้างความสามัคคีในคริสต์ศาสนา

เกออร์ก คาลิกซัส (Georg Calixtus หรือ Kallisøn/Kallisön/Callisen) เกิดเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1586 และเสียชีวิตเมื่อวันที่ 19 มีนาคม ค.ศ. 1656 เป็นนักเทววิทยาชาวเยอรมันนิกายลูเธอร์รัน ผู้ซึ่งมีเป้าหมายสูงสุดในชีวิตคือการสร้างความปรองดองระหว่างนิกายต่างๆ ในคริสต์ศาสนา โดยการกำจัดความแตกต่างที่เขาเห็นว่า "ไม่สำคัญ" ออกไป

ประวัติและการศึกษา

คาลิกซัสเกิดที่เมืองเมเดลบี (Medelby) ในชเลสวิก (Schleswig) เขาได้ศึกษาด้านนิรุกติศาสตร์ ปรัชญา และเทววิทยาจากมหาวิทยาลัยหลายแห่ง ได้แก่ เฮล์มสเตด (Helmstedt), เยนา (Jena), กีสเซน (Giessen), ทือบิงเกน (Tübingen) และไฮเดลเบิร์ก (Heidelberg) นอกจากนี้เขายังได้เดินทางไปทั่วเนเธอร์แลนด์ ฝรั่งเศส และอังกฤษ ซึ่งทำให้เขาได้รู้จักกับเหล่านักปฏิรูปศาสนาชั้นนำในยุคนั้น

เมื่อเขากลับมาในปี ค.ศ. 1614 เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นศาสตราจารย์ด้านเทววิทยาที่มหาวิทยาลัยเฮล์มสเตด โดยดุ๊กแห่งบรันสวิก (Duke of Brunswick) ซึ่งชื่นชมในความสามารถของเขาจากการโต้แย้งทางเทววิทยาที่เขาเคยทำร่วมกับออกัสติน ทูร์เรียนัส (Augustine Turrianus) ซึ่งเป็นเยซูอิต

ความพยายามในการสร้าง "เทววิทยาแห่งความสามัคคี"

จากการที่ได้เรียนรู้คำสอนของโปรเตสแตนต์และโรมันคาทอลิกที่แตกต่างกัน คาลิกซัสพยายามสร้างสิ่งที่เขาเรียกว่า "เทววิทยาแห่งความสามัคคี" (unifying theology) โดยเขามองว่าหลักความเชื่อพื้นฐาน เช่น หลักข้อเชื่อของอัครสาวก (Apostles' Creed) เป็นรากฐานที่กว้างพอที่จะครอบคลุมทั้งคาทอลิกและคาลวินิสต์ได้

อย่างไรก็ตาม ความพยายามนี้ทำให้เขาถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักจากนักวิชาการลูเธอร์รันสายเคร่งครัด (Orthodox Lutheran) โดยในปี ค.ศ. 1613 เขาตีพิมพ์หนังสือ Disputationes de Praecipuis Religionis Christianae Capitibus ซึ่งก่อให้ให้เกิดการต่อต้านจากฝ่ายลูเธอร์รัน และต่อมาในปี ค.ศ. 1619 เขาได้ตีพิมพ์ Epitome theologiae รวมถึง Theologia Moralis (ค.ศ. 1634) และ De Arte Nova Nihusii

ฝ่ายโรมันคาทอลิกมองว่างานเขียนของเขาพยายามจะโจมตีระบบของตนเอง ในขณะที่ฝ่ายลูเธอร์รันมองว่าเขามีแนวโน้มที่จะเอนเอียงไปทางคาทอลิก ซึ่งนำไปสู่การที่สตาติอุส บูเชอร์ (Statius Buscher) กล่าวหาว่าเขามีความลับในการเอนเอียงไปทางคาทอลิก

การเผชิญหน้ากับข้อกล่าวหาและการยอมรับ

หลังจากที่เขาหักล้างข้อกล่าวหาของบูเชอร์ได้แล้ว เขาก็ถูกกล่าวหาอีกครั้งโดยอับราฮัม คาโลวิอุส (Abraham Calovius) ว่ามีความผูกพันลับๆ กับลัทธิคาลวิน (Calvinism) เนื่องจากการที่เขามีความสัมพันธ์อันดีกับเหล่านักเทววิทยาฝ่ายปฏิรูป (Reformed divines) ในการประชุมที่เมืองธอร์น (Thorn) ปี ค.ศ. 1645 และความปรารถนาที่จะสร้างความปรองดองระหว่างลูเธอร์รันและคาลวินิสต์

เป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ในชีวิตของเขาในการสร้างความสามัคคีในคริสต์ศาสนาส่งผลให้เขาถูกกล่าวหาว่าเป็น "ซินเครทิซึม" (syncretism) หรือการผสมผสานความเชื่อที่ขัดแย้งกัน ซึ่งเป็นผลมาจากจิตวิญญาณแห่งเอกภาพ (ecumenical spirit) และการใช้หลักข้อเชื่อของอัครสาวกเป็นพื้นฐานในการรวมตัวกัน

แม้จะเกิดข้อพิพาทตลอดชีวิตของเขา แต่เพื่อนๆ และมหาวิทยาลัยเฮล์มสเตดก็ยังคงสนับสนุนเขา ทำให้เขาสามารถดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านเทววิทยาจนกระทั่งเสียชีวิตที่เมืองเฮล์มสเตด

มรดกทางความคิด

คำว่า Consensus Quinquesaecularis ซึ่งในตอนแรกเป็นคำเรียกเชิงดูหมิ่นถึงการที่คาลิกซัสให้ความสำคัญกับความเห็นพ้องของบรรดาบิดาแห่งคริสตจักร (Church Fathers) ในช่วงห้าศตวรรษแรกของคริสต์ศาสนา แต่ต่อมาได้กลายเป็นที่นิยมในหมู่นักเทววิทยาฝ่าย High Church ของแองกลิกัน (Anglican Latitudinarians) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของ "เทววิทยาแห่งความสามัคคี" ของเขา

ผลงานเขียนที่สำคัญ

• De praecipuis Christianae religionis capitibus hodie controversis disputationes XV (ค.ศ. 1613)
• Epitome Theologiae (ค.ศ. 1619)
• De vera christiana religione et ecclesia (ค.ศ. 1633)