เศรษฐศาสตร์แบบเสรีนิยมของเกเซลล์ (Freiwirtschaft)

Freiwirtschaft (ภาษาเยอรมันแปลว่า "เศรษฐกิจเสรี") เป็นทฤษฎีและข้อเสนอทางเศรษฐศาสตร์ที่ก่อตั้งโดย ซิลวิโอ เกเซลล์ (Silvio Gesell) นักเศรษฐศาสตร์ชาวเยอรมัน-อาร์เจนตินา โดยปรากฏครั้งแรกในหนังสือของเขาที่ชื่อว่า The Natural Economic Order (Die natürliche Wirtschaftsordnung durch Freiland und Freigeld) ในปี ค.ศ. 1916 อย่างไรก็ตาม แนวคิดพื้นฐานบางประการของ Freiwirtschaft ได้ถูกนำเสนอมาก่อนหน้านั้นในปี ค.ศ. 1890 โดย ธีโอดอร์ เฮิร์ตซ์กา (Theodor Hertzka) นักเศรษฐศาสตร์ชาวฮังการี-ออสเตรีย ในนวนิยายเรื่อง Freiland – ein soziales Zukunftsbild

โครงสร้างหลักของ Freiwirtschaft (The Three Fs)

ทฤษฎี Freiwirtschaft ประกอบด้วยเสาหลัก 3 ประการ ซึ่งมักถูกเรียกย่อว่า "Three Fs" ได้แก่:

• Freigeld (เงินเสรี): คือระบบเงินตราที่ถูกออกแบบมาให้มีมูลค่าลดลงตามกาลเวลา เพื่อป้องกันการกักตุนเงินและขจัดระบบดอกเบี้ย โดยเงินจะถูกออกโดยหน่วยงานที่มีอำนาจควบคุมให้มีอำนาจซื้อคงที่ (ไม่มีเงินเฟ้อหรือเงินฝืดที่รุนแรง) การออมระยะยาวจะไม่ทำผ่านการถือเงินสด แต่จะเปลี่ยนเป็นการลงทุนในพันธบัตรหรือหุ้นแทน
• Freiland (ที่ดินเสรี): แนวคิดที่ว่าที่ดินทั้งหมดควรเป็นสมบัติส่วนรวมหรือเป็นของสถาบันสาธารณะ โดยบุคคลหรือองค์กรสามารถเช่าที่ดินจากชุมชนหรือรัฐบาลได้เท่านั้น แต่ไม่สามารถซื้อขาดเป็นกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลได้ ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับแนวคิด Georgism
• Freihandel (การค้าเสรี): การส่งเสริมการค้าเสรีที่ไร้ข้อจำกัด โดยสนับสนุนให้มีสหภาพเงินตราสากลที่ใช้มาตรฐานกระดาษ (Paper Standard) เพื่อรักษาอัตราแลกเปลี่ยนให้คงที่ และยกเลิกมาตรฐานทองคำในการค้าต่างประเทศ

เจาะลึกแนวคิดเงินเสรี (Freigeld)

เงินเสรีเป็นนวัตกรรมที่โดดเด่นที่สุดในข้อเสนอของเกเซลล์ โดยมีคุณสมบัติพิเศษดังนี้:

• การรักษาอำนาจซื้อ: หน่วยงานการเงินจะควบคุมปริมาณเงินให้สอดคล้องกับความต้องการ เพื่อให้ราคาสินค้าโดยรวมคงที่
• การป้องกันการกักตุน (Cash Flow Safety): มีกลไกที่ทำให้เงินที่ถูกเก็บไว้เฉยๆ สูญเสียมูลค่า เช่น การใช้ "แสตมป์" (Stamp Scrip) ซึ่งผู้ถือเงินต้องซื้อแสตมป์มาติดบนธนบัตรเป็นระยะๆ เพื่อให้เงินนั้นยังคงมีมูลค่าใช้ชำระหนี้ได้
• การแปลงค่า: สามารถแปลงเป็นสกุลเงินอื่นได้และมักถูกออกแบบให้เป็นสกุลเงินท้องถิ่น (Local Currency)

ในทางทฤษฎี เมื่อเงินมีมูลค่าลดลงตามเวลา ผู้ถือเงินจะไม่มีแรงจูงใจในการกักตุนเงินสด ส่งผลให้เงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจเร็วขึ้น และกระตุ้นให้ธนาคารปล่อยกู้โดยไม่คิดดอกเบี้ย นำไปสู่เศรษฐกิจที่ปราศจากดอกเบี้ยในที่สุด

ทฤษฎีการเงินและมุมมองต่อดอกเบี้ย

เกเซลล์เสนอว่า สินค้าที่มนุษย์ผลิตขึ้นทุกชนิดมี "ค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บ" (Storage Cost) เช่น เมล็ดพืชที่น้ำหนักลดลง โลหะที่เกิดสนิม หรือบ้านเรือนที่ทรุดโทรม แต่ เงิน กลับไม่มีค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บและไม่เสื่อมสภาพ สิ่งนี้ทำให้เงินมีความได้เปรียบเหนือสินค้าอื่นอย่างมหาศาล

แนวคิดนี้ต่อมาได้รับการขยายความโดย จอห์น เมย์นาร์ด เคนส์ (John Maynard Keynes) ซึ่งเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า "ความพึงพอใจในสภาพคล่อง" (Liquidity Preference) ซึ่งหมายถึงการที่ผู้คนต้องการถือเงินสดไว้กับตัวเพราะมีความคล่องตัวสูงกว่าสินทรัพย์อื่น

เกเซลล์เชื่อว่าความได้เปรียบของเงินทำให้เกิด "ดอกเบี้ยพื้นฐาน" (Primordial Interest) ซึ่งเขาประมาณการไว้ที่ 3% ถึง 5% โดยการใช้ Freigeld จะช่วยลดดอกเบี้ยพื้นฐานนี้ลงจนเหลือศูนย์ ทำให้ต้นทุนการกู้ยืมลดลงและส่งเสริมการผลิตและการจ้างงาน