สถานีร้างของรถไฟใต้ดินปารีส ความลับใต้ดินของฝรั่งเศส

สถานีร้างของรถไฟใต้ดินปารีส (Ghost stations of the Paris Metro) คือสถานีที่ถูกปิดตัวลงหรือบางแห่งไม่เคยเปิดให้บริการแก่สาธารณะเลย โดยสถานีเหล่านี้ไม่ได้ถูกนำมาใช้ในบริการเชิงพาณิชย์อีกต่อไป ด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ หรือเศรษฐกิจ ทำให้สถานีเหล่านี้กลายเป็นพื้นที่ลึกลับที่สร้างความสนใจให้กับชาวปารีสและเหล่านักสำรวจเมือง (Urban explorers) เป็นอย่างมาก

สถานีที่ไม่เคยเปิดให้บริการ

มีสถานีสองแห่งบนรถไฟใต้ดินปารีสที่ถูกสร้างขึ้นแต่ไม่เคยเปิดใช้งาน และไม่มีทางเข้าสำหรับคนเดินเท้า ยกเว้นการเดินทางด้วยรถไฟเท่านั้น ได้แก่สถานี Porte Molitor และ Haxo ซึ่งจะสามารถเข้าเยี่ยมชมได้ในโอกาสพิเศษเท่านั้น

สถานี Porte Molitor

สถานีนี้ถูกสร้างขึ้นในปี 1923 เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของรถไฟรับส่งระหว่างสาย 9 และสาย 10 โดยมีจุดประสงค์ดั้งเดิมเพื่อให้บริการแก่สนามกีฬาสนาม Parc des Princes และ Roland Garros ในคืนที่มีการแข่งขัน แต่เนื่องจากความซับซ้อนในการจัดการระบบขนส่ง ทำให้โครงการนี้ถูกยกเลิกก่อนที่จะมีการสร้างทางเข้าสำหรับคนเดินเท้า ปัจจุบันรางรถไฟในบริเวณนี้ถูกใช้เป็นโรงจอดรถไฟ

สถานี Haxo

สถานีนี้ถูกสร้างขึ้นในปี 1921 บนอุโมงค์พิเศษที่เรียกว่า voie des Fêtes ซึ่งเชื่อมต่อระหว่าง Place des Fêtes และ Porte des Lilas เพื่อเชื่อมต่อสาย 3 และสาย 7 (ปัจจุบันคือสาย 3bis และ 7bis) อย่างไรก็ตาม อุโมงค์นี้ไม่เคยถูกใช้งานจริงเนื่องจากมีการตัดสินใจใช้รถไฟรับส่งระหว่างสถานีของแต่ละสายแทน ซึ่งไม่เป็นที่นิยมในหมู่ผู้โดยสารและหยุดให้บริการในปี 1939

สถานี Haxo ไม่เคยเปิดให้บริการแก่ผู้โดยสาร และไม่มีทางเข้าสำหรับคนเดินเท้า ปัจจุบันอุโมงค์นี้ถูกใช้โดย RATP เพื่อวัตถุประสงค์พิเศษ เช่น การบำรุงรักษารถไฟรุ่น MF 88 และการถ่ายทำภาพยนตร์

สถานีที่ปิดตัวลงและกลับมาเปิดให้บริการใหม่

ในช่วงเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลฝรั่งเศสได้ดำเนินแผนลดการให้บริการของรถไฟใต้ดิน โดยสั่งปิดสถานีทั้งหมด ยกเว้น 85 แห่ง สถานีส่วนใหญ่ที่ถูกปิดได้กลับมาเปิดให้บริการอีกครั้งในเวลาต่อมา แต่บางแห่งที่มีผู้โดยสารน้อยและไม่ทำกำไรได้ถูกปิดไว้นานกว่าปกติ

• Varenne (สาย 14, ปัจจุบันสาย 13): กลับมาเปิดให้บริการวันที่ 24 ธันวาคม 1962
• Bel-Air (สาย 6): กลับมาเปิดให้บริการวันที่ 7 มกราคม 1963
• Rennes (สาย 12): กลับมาเปิดให้บริการวันที่ 20 พฤษภาคม 1968
• Liège (สาย 13): กลับมาเปิดให้บริการวันที่ 16 กันยายน 1968

สถานีเหล่านี้เคยมีตารางเวลาให้บริการที่จำกัด (ปิดเวลา 20.00 น. ในวันธรรมดาและวันเสาร์ และปิดให้บริการในวันอาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์) จนกระทั่งสถานี Rennes กลับมาให้บริการตามปกติในปี 2004 และสถานี Liège กลับมาให้บริการตามปกติในปี 2006

สถานี Cluny–La Sorbonne

สถานี Cluny (สาย 10) ถูกลืมเลือนไปเกือบครึ่งศตวรรษ จนกระทั่งการสร้างสถานีรถไฟ Saint-Michel–Notre-Dame เพื่อให้บริการสาย B ของ RER ทำให้สถานีนี้ถูกนำกลับมาเปิดใช้งานอีกครั้งเพื่อเชื่อมต่อกับสาย 10 โดยเปิดให้บริการในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 1988 และเปลี่ยนชื่อเป็น Cluny–La Sorbonne

สถานีที่ปิดตัวลงอย่างถาวร

สถานี Saint-Martin ถูกปิดในปี 1939 และแม้จะเคยเปิดให้บริการหลังการปลดปล่อยฝรั่งเศส แต่ก็ถูกปิดอีกครั้งเนื่องจากอยู่ใกล้กับสถานี Strasbourg–Saint-Denis มากเกินไป (น้อยกว่า 100 เมตร)

นอกจากนี้ ยังมีสถานีอีก 3 แห่งที่ปิดตัวลงตั้งแต่ปี 1939 และไม่เคยเปิดให้บริการอีกเลย ได้แก่ Arsenal (สาย 5), Champ de Mars (สาย 8) และ Croix-Rouge (สาย 10) เนื่องจากผลการวิเคราะห์ในปี 1946 พบว่าสถานีเหล่านี้ไม่ทำกำไร

ชานชาลาที่ไม่ได้ใช้งาน

นอกจากสถานีที่ปิดตัวลงทั้งสถานีแล้ว ยังมีสถานีที่เปิดให้บริการปกติแต่มีชานชาลาที่ไม่ได้ใช้งานและสาธารณชนเข้าไม่ถึง ได้แก่:

• Porte des Lilas – Cinéma: ชานชาลาบนสายรับส่ง Voie Navette ที่ปัจจุบันใช้สำหรับการถ่ายทำภาพยนตร์และโฆษณา
• Pré-Saint-Gervais: ชานชาลาฝั่งตะวันออกที่ใช้สำหรับการบำรุงรักษารถไฟรุ่น MF 88
• Invalides: ชานชาลาสาย 8 ที่ไม่ได้ใช้งานหลังจากการปรับปรุงสถานี ซึ่งปัจจุบันตั้งอยู่หลังประตูสำนักงานสรรหาบุคลากรของ RATP