รายงานขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก (WEF GCR) คืออะไร

รายงานขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก (Global Competitiveness Report หรือ GCR) เป็นรายงานประจำปีที่จัดทำโดย World Economic Forum (WEF) ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อประเมินความสามารถของประเทศต่างๆ ในการสร้างความมั่งคั่งและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่พลเมือง โดยพิจารณาจากประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ของประเทศนั้นๆ

ดัชนีขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก (GCI)

ระหว่างปี 2004 ถึง 2020 รายงานฉบับนี้ได้จัดอันดับประเทศโดยใช้ ดัชนีขีดความสามารถในการแข่งขันระดับโลก (Global Competitiveness Index - GCI) ซึ่งพัฒนาโดย Xavier Sala-i-Martin และ Elsa V. Artadi โดยดัชนีนี้เป็นการบูรณาการปัจจัยทางเศรษฐกิจมหภาคและปัจจัยทางธุรกิจ (จุลภาค) เข้าด้วยกันเป็นดัชนีเดียว

โครงสร้างและการวัดผล

การจัดอันดับ GCI ใช้ตัวแปรมากกว่า 110 ตัว โดยแบ่งที่มาของข้อมูลเป็นสองส่วนหลัก:

• การสำรวจความคิดเห็นของผู้บริหาร (Executive Opinion Survey): คิดเป็น 2 ใน 3 ของข้อมูล โดยเป็นการสำรวจกลุ่มตัวอย่างผู้นำทางธุรกิจในประเทศต่างๆ
• แหล่งข้อมูลสาธารณะ: คิดเป็น 1 ใน 3 ของข้อมูล เช่น ข้อมูลจากองค์การสหประชาชาติ (UN)

เสาหลัก 12 ประการของความสามารถในการแข่งขัน

GCI แบ่งปัจจัยกำหนดความสามารถในการแข่งขันออกเป็น 12 เสาหลัก ดังนี้:

1. สถาบัน (Institutions)
2. โครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสม (Appropriate infrastructure)
3. กรอบเศรษฐกิจมหภาคที่มีเสถียรภาพ (Stable macroeconomic framework)
4. สุขภาพและการศึกษาระดับประถมศึกษาที่ดี (Good health and primary education)
5. การศึกษาระดับอุดมศึกษาและการฝึกอบรม (Higher education and training)
6. ตลาดสินค้าที่มีประสิทธิภาพ (Efficient goods markets)
7. ตลาดแรงงานที่มีประสิทธิภาพ (Efficient labor markets)
8. ตลาดการเงินที่พัฒนาแล้ว (Developed financial markets)
9. ความสามารถในการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีที่มีอยู่ (Ability to harness existing technology)
10. ขนาดของตลาด ทั้งในและต่างประเทศ (Market size)
11. การผลิตสินค้าใหม่และแตกต่างโดยใช้กระบวนการผลิตที่ทันสมัย (Sophistication)
12. นวัตกรรม (Innovation)

ระยะของการพัฒนาเศรษฐกิจ

รายงานระบุว่าความสามารถในการแข่งขันของแต่ละประเทศขึ้นอยู่กับระดับการพัฒนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ซึ่งแต่ละระยะจะมีน้ำหนักของเสาหลักที่แตกต่างกัน:

ข้อจำกัดและประเด็นวิพากษ์วิจารณ์

แม้ว่ารายงานนี้จะเป็นเครื่องมือสำคัญในการวิเคราะห์เศรษฐกิจ แต่ก็มีข้อจำกัดที่สำคัญ คือ การขาดตัวบ่งชี้ด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ ความมั่นคงทางอาหารและน้ำ ซึ่งไม่ได้ถูกนำมาคำนวณในอันดับความสามารถในการแข่งขันโดยตรง

นอกจากนี้ ในปี 2020 รายงานฉบับนี้ได้ถูกระงับการจัดทำ และในปี 2025 มีรายงานว่า Klaus Schwab ผู้นำของ WEF ได้แทรกแซงการจัดอันดับเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง โดยมีการแก้ไขหรือปิดบังอันดับที่ไม่เป็นคุณต่อบางประเทศ