คอลเลกชันหอสมุดฮาร์เลียน ขุมทรัพย์เอกสารโบราณแห่งหอสมุดบริติช

คอลเลกชันหอสมุดฮาร์เลียน (อังกฤษ: Harleian Library; ละติน: Bibliotheca Harleiana) เป็นหนึ่งในคอลเลกชันแบบ "ปิด" (Closed Collections) ที่สำคัญที่สุดของหอสมุดบริติช (British Library) ในกรุงลอนดอน ซึ่งหมายถึงกลุ่มเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่ไม่มีการเพิ่มวัสดุใหม่เข้าไปในคอลเลกชันอีก โดยในอดีตคอลเลกชันนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑ์บริติช (British Museum)

ประวัติการก่อตั้งและการครอบครอง

คอลเลกชันนี้ถูกรวบรวมโดย โรเบิร์ต ฮาร์เลย์ (Robert Harley, ค.ศ. 1661–1724) และ เอ็ดเวิร์ด ฮาร์เลย์ (Edward Harley, ค.ศ. 1689–1741) บุตรชายของเขา ซึ่งทั้งสองมีความหลงใหลในการสะสมเอกสารโบราณและต้นฉบับเขียนมือ ต่อมาในปี ค.ศ. 1753 รัฐบาลอังกฤษได้ตัดสินใจซื้อคอลเลกชันนี้ในราคา 10,000 ปอนด์ เพื่อนำมาเป็นสมบัติของชาติ

คอลเลกชันฮาร์เลียน ร่วมกับคอลเลกชันของ เซอร์ โรเบิร์ต คอตตอน (Cotton Library) และ ฮันส์ สโลน (Sloane Library) ได้กลายเป็นรากฐานสำคัญของกลุ่มเอกสารเขียนมือในพิพิธภัณฑ์บริติช ก่อนที่จะถูกโอนย้ายมายังหอสมุดบริติชแห่งใหม่ในปี ค.ศ. 1973

องค์ประกอบของคอลเลกชัน

คอลเลกชันหอสมุดฮาร์เลียนประกอบด้วยวัสดุทางประวัติศาสตร์จำนวนมหาศาล ได้แก่:

• ต้นฉบับเขียนมือ (Manuscripts): จำนวน 7,660 ฉบับ ซึ่งในจำนวนนี้เป็นหนังสือวิจิตร (Illuminated Manuscripts) ถึง 2,200 ฉบับ
• เอกสารทางกฎหมายต้นฉบับ (Original Legal Documents): มากกว่า 14,000 ฉบับ
• ม้วนกระดาษโบราณ (Rolls): มากกว่า 500 ม้วน

เนื้อหาภายในคอลเลกชันครอบคลุมตั้งแต่ยุคกลางตอนต้นไปจนถึงยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา (Renaissance) โดยมีเอกสารสำคัญจากบริเตนตะวันตก ยุโรปตะวันตก และต้นฉบับภาษากรีกจากจักรวรรดิไบแซนไทน์

เอกสารและต้นฉบับที่สำคัญ

ภายในคอลเลกชันมีเอกสารที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวรรณกรรมจำนวนมาก ตัวอย่างที่โดดเด่น ได้แก่:

• Lacnunga (Harley MS 585): ต้นฉบับภาษาอังกฤษโบราณที่สำคัญ
• Harley Psalter (Harley MS 603): หนังสือสวดมนต์ที่มีการตกแต่งอย่างสวยงาม
• Kildare Poems (Harley MS 913): บทกวีโบราณ
• Annales Cambriae (Harley MS 3859): พงศาวดารเวลส์ยุคกลาง รวมถึงลำดับวงศ์ตระกูลของชาวเวลส์
• Sumer Is Icumen In (Harley MS 978): หนึ่งในบทเพลงภาษาอังกฤษที่เก่าแก่ที่สุด
• Inventory of Henry VIII (Harley MS 1419): บัญชีทรัพย์สินของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ
• Gospels of Mael Brigte (Harley MS 1602): หนังสือพระวรสารโบราณ
• Harley 1775: หนังสือพระวรสารวิจิตรที่ผลิตในอิตาลีช่วงปลายศตวรรษที่ 6
• Ptolemy's Geography (Harley MS 7182 & 7195): งานด้านภูมิศาสตร์ของปโตเลมี
• The Harley Glossary (Harley MA 3376): พจนานุกรมภาษาละติน-อังกฤษโบราณจากศตวรรษที่ 11