กฎหมายครอบครัวและมรดกของชาวฮินดู

กฎหมายส่วนบุคคลของชาวฮินดู (Hindu Personal Law) คือระบบกฎหมายที่ใช้บังคับกับชาวฮินดูในอินเดีย ซึ่งมีวิวัฒนาการมาตั้งแต่ช่วงยุคอาณานิคมอังกฤษ (British Raj) โดยเริ่มจากการสร้างระบบที่เรียกว่า กฎหมายแองโกล-ฮินดู (Anglo-Hindu Law) ไปจนถึงการเปลี่ยนผ่านสู่กฎหมายทางโลกในยุคหลังได้รับเอกราช

จุดเริ่มต้นในยุคอาณานิคม

ในช่วงเริ่มต้นของการปกครองโดยบริษัทอินเดียตะวันออก (East India Company) อังกฤษพบว่าอินเดียไม่มีประมวลกฎหมายที่เป็นหนึ่งเดียวสำหรับชุมชนที่หลากหลาย และไม่มีผู้นำทางศาสนาที่มีอำนาจเบ็ดเสร็จในการตัดสินกฎหมายทั่วทั้งประเทศ เนื่องจากความเห็นของเหล่าปัณฑิต (Pandits) หรือผู้เชี่ยวชาญด้านคัมภีร์มีความแตกต่างกันในเรื่องเดียวกัน

เพื่อแก้ไขปัญหานี้ บริษัทอินเดียตะวันออกจึงเริ่มฝึกอบรมปัณฑิตเพื่อใช้ในงานบริการทางกฎหมาย โดยมีการจัดตั้งวิทยาลัยสันสกฤตในเมืองพาราณสีและกัลกัตตา เพื่อสร้างความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับระบบกฎหมายของอินเดีย

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1772 เมื่อวอร์เรน เฮสติงส์ (Warren Hastings) ได้แต่งตั้งปัณฑิตพราหมณ์ 10 ท่านจากเบงกอล เพื่อรวบรวมและเรียบเรียงกฎหมายจากคัมภีร์ฮินดูใน 4 ประเด็นหลักทางแพ่ง ได้แก่:

• การสมรส
• การหย่าร้าง
• การสืบมรดก
• การสืบทอดตำแหน่งและทรัพย์สิน

ผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม

การนำกฎหมายแองโกล-ฮินดูมาใช้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างกว้างขวางและนำไปสู่ข้อพิพาททางแพ่งในสังคมฮินดูทุกระดับ รวมถึงในกลุ่มนักบวชและสำนักสงฆ์

ระหว่างปี ค.ศ. 1860 ถึง 1940 ประเด็นเรื่องการสืบมรดกภายใต้กฎหมายแองโกล-ฮินดูได้ก่อให้เกิดปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการเป็นเจ้าของและการจัดสรรทรัพย์สินในสถาบันที่บริหารโดยนักบวช

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 กลุ่มนักบวชบางกลุ่มได้ใช้กระบวนการทางศาลในยุคอาณานิคมเพื่อพยายาม 'ชำระ' ลำดับวงศ์ตระกูลของตนผ่านการฟ้องร้องเรื่องทรัพย์สิน ซึ่งนำไปสู่การพยายามกำจัดผู้หญิงและเด็กออกจากสำนักสงฆ์บางแห่ง โดยมีผลลัพธ์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละกรณี