การบรรยายกฎหมายทากอร์ (Tagore Law Lectures) ประวัติศาสตร์และมรดกทางกฎหมาย

การบรรยายกฎหมายทากอร์ เป็นชุดการบรรยายทางกฎหมายประจำปีที่จัดขึ้นโดยมหาวิทยาลัยกัลกัตตา (University of Calcutta) ประเทศอินเดีย โดยมีจุดเริ่มต้นมาจากเงินกองทุนที่มอบให้โดย ประสนัน กุมาร ทากอร์ (Prasanna Kumar Tagore) นักกฎหมายและนักการเมืองชาวอินเดียในปี พ.ศ. 2411 (ค.ศ. 1868) เพื่อส่งเสริมการศึกษากฎหมายในอินเดีย

ประวัติและการก่อตั้ง

ในปี พ.ศ. 2411 ประสนัน กุมาร ทากอร์ ได้ระบุไว้ในพินัยกรรมของเขาว่า ให้มีการแต่งตั้ง 'ศาสตราจารย์กฎหมายทากอร์' (Tagore Law Professor) โดยวุฒิสภาของมหาวิทยาลัยกัลกัตตา เพื่อทำหน้าที่บรรยายกฎหมายในเมืองกัลกัตตาเป็นประจำทุกปี โดยการบรรยายนี้จะต้องไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับนักศึกษาและบุคคลทั่วไปที่สนใจเข้าร่วม

นอกจากนี้ ทากอร์ยังระบุให้มีการจัดพิมพ์หนังสือการบรรยายอย่างน้อย 500 เล่ม เพื่อแจกจ่ายให้ฟรี ซึ่ง เฮอร์เบิร์ต โคเวลล์ (Herbert Cowell) ผู้บรรยายคนแรกในปี พ.ศ. 2413 (ค.ศ. 1870) ได้ตั้งข้อสังเกตว่า จุดประสงค์ของเงินกองทุนนี้คือเพื่อส่งเสริมการจัดทำและตีพิมพ์ตำรากฎหมายของอินเดีย

ผู้บรรยายที่มีชื่อเสียง

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา มีนักวิชาการและนักนิติศาสตร์ชั้นนำจากทั้งอินเดีย อังกฤษ และสหรัฐอเมริกา ได้รับเชิญมาบรรยายในชุดการบรรยายนี้ เช่น ราศ เบหารี โฆเส (Rash Behari Ghose), กูรูดาส บาเนอร์จี (Gooroodas Banerjee), เซอร์ เฟรเดอริก พอลล็อก (Sir Frederick Pollock), รอสโก พาวนด์ (Roscoe Pound), จอห์น วูดรอฟฟ์ (John Woodroffe) และอดีตผู้พิพากษาศาลฎีกาสหรัฐฯ วิลเลียม โอ. ดักลาส (William O'Douglas)

มรดกและอิทธิพลทางกฎหมาย

ราจีฟ ธาวัน (Rajeev Dhavan) นักวิชาการและนักกฎหมายได้นิยามว่าชุดการบรรยายทากอร์เป็นชุดการบรรยายที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในบรรดาการบรรยายที่ได้รับเงินกองทุนในอินเดีย อย่างไรก็ตาม มีการวิพากษ์วิจารณ์ว่าการบรรยายนี้เน้นไปที่ประเพณีแบบ 'black-letter law' ซึ่งเน้นการรวบรวมและบันทึกตัวบทกฎหมายมากกว่าการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์หรือเชิงทฤษฎี

แม้จะจะมีข้อวิจารณ์ แต่การบรรยายกฎหมายทากอร์ได้รับการอ้างอิงอย่างกว้างขวางในศาลของอินเดียเพื่อใช้ในการตีความกฎหมาย โดยมีตัวอย่างที่สำคัญดังนี้:

• ศาลพริวีเคาน์ซิล (Privy Council) ในปี พ.ศ. 2484 ได้อ้างอิงการบรรยายของ อุปนัทรา นัท มิตรา (Upendra Nath Mitra) ในปี พ.ศ. 2475 เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยอายุความ
• ศาลฎีกาอินเดีย ได้อ้างอิงการบรรยายหลายครั้ง รวมถึงการบรรยายของ วิลเลียม โอ. ดักลาส ในปี พ.ศ. 2482 เกี่ยวกับกฎหมายเปรียบเทียบระหว่างสหรัฐฯ และอินเดีย, การบรรยายของ จูเลียส โจลลี่ (Julius Jolly) ในปี พ.ศ. 2426 เกี่ยวกับกฎหมายฮินดูว่าด้วยการแบ่งมรดก การสืบทอด และการรับบุตรบุญธรรม และการบรรยายของ เอ็ม.ซี. เซตัลวาด (M.C. Setalvad) ในปี พ.ศ. 2517 เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสหภาพและรัฐต่างๆ ในรัฐธรรมนูญอินเดีย

ในปี พ.ศ. 2563 มหาวิทยาลัยกัลกัตตาได้นำการบรรยายกฎหมายทากอร์ที่เกิดขึ้นระหว่างปี พ.ศ. 2411 ถึง พ.ศ. 2486 ขึ้นเผยแพร่บนเว็บไซต์ห้องสมุดของมหาวิทยาลัย เพื่อให้สาธารณชนสามารถเข้าถึงได้ในรูปแบบดิจิทัล